مصاحبه زنده تلویزیونی با شبکه یک سیما

حضور و همراهی رئیس جمور در هنگام اقامت امام به پاریس / معرفی چهره واقعی ملت ایران / شکست ایران هراسی / لفو تحریم / اهمیت امید مردم / مردم بازیکر اصلی همه عرصه‌ها و دولت بازیگر اصلی / سپردن کار به مردم / اشتیاق دنیا برای تعامل با ایران / حمایت دولت از کارآفرینان / برگشت به شیوه سابق، خطر پسابرجام / بی رویه واردات کالا‌های مصرفی / فاصله گرفتن از اقتصاد نفتی / فاصله گرفتن از وابستگی به نفت و خام فروشی / کاهش اتکا به نفت از برنامه‌ها و فشارهای موجود تریغ کننده آن / اشتیاق دنیا برای همکاری با ایران / استقبال ایران از سرمایه و فناوری / نگاه بلند مدت دنیا به ایران / قرارداد 16ساله شرکت ایران ایر / مسیرهای متنوع اشتغال / جاذبه‌ها و امتیازات ایران / عبور از تحریم و برجام و لزوم حرکت به سمت سازندگی و آینده کشور / تعامل با جهان برای ساختن ایران / صادرات 30 درصدی کشورها در قرار دادهای اخر / قراردادهای مربوط به خرید هواپیما / نیاز کشور به هواپیمای دور پرواز / تنوع موضوعات قراردادها / سرمایه گذاری دولت در زمینه حمل و نقل هواپی، جاده‌ای ریلی و ... / ایجاد اشتغال با رونق اقتصادی / تحقق رشد هشت درصدی / اشتغال جوانان از اهداف دولت / لزوم استفاده از ایده‌های جوانان، نخبگان و صاحب نظران / لحاظ نگاه به شرق در بحث تعامل سازنده‌ها جهانی چین / کره جنوبی / توسعه روابط با همه جهان / تنش زایی و رفتار برخی کشور‌ها در حشایه مذاکرات / ایران دنبال منطقه‌ای سرافراز و با ثبات / ایجاد ثبات در عراق و سوریه در مبارزه با تروریسم / راه حل سیاسی برای مشکل سوریه / تنش‌های بین سوریه و ترکیه / محیط زیست / احیای دریاچه ارومیه / ریزگردها / آلودگی هوا / اقدامات دولت / انتخابات هفته اسفند، منضه شور و حضور مردن / انتظار برگزاری انتخابات شکوهه با مشارکتی حداکثری و رقابتی حداکثری / دولت نیازمند همراهی و همکاری قوای قضایه و مقننه / ویژگی‌ یک نماینده مطلوب

خانم شریفی مقدم:

آقای روحانی شب شما به خیر باشد. خوشحالیم از اینکه شما را از نزدیک می‌بینیم. ایام مبارکی است. ایام الله دهه فجر انقلاب اسلامی، ایام خاطره‌انگیزی است برای نسل‌های گذشته و برای نسل جدید هم شادی‌آفرین است. خیابان‌ها چراغانی شده، مدارس آذین‌بندی شده، برق شادی را می‌شود در چشم مردم دید. جشنواره‌های هنری مختلف دیده می‌شود و حال مردم خوب است. حال شما چطور است؟

رئیس‌جمهور:

بسیار خوب است. مخصوصاً که امشب خدمت مردم هستم.

بسم الله الرحمن الرحیم.

ایام مبارک دهه فجر انقلاب اسلامی را به مردم عزیز ایران تبریک و تهنیت عرض می‌کنم. خداوند بزرگ را شاکریم برای همه نعمت‌هایی که به ملت بزرگ ما ارزانی داشته از پیروزی انقلاب اسلامی تا پیروزی در دفاع مقدس و تا موفقیت‌های اخیر در صحنه مذاکرات هسته‌ای و همچنین به ملت عزیز و بزرگ ایران به خاطر شرایط نو در تعامل ما با جهان و شرایط جدید برای فعالیت همه کوششگران در زمینه مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تبریک و تهنیت می‌گویم.

ایام، ایام بسیار خاطره‌انگیزی است. از آن روزهایی که مردم در انتظار امام(ره) بودند تا روزی که امام(ره) وارد این کشور شد و تا روزی که انقلاب اسلامی به پیروزی رسید و مردم توانستند با اتکای به لطف خداوند و عنایت حق و وحدت و اتحاد و همچنین رهبری امام (ره) پیروزی عظیم تاریخی را برای تاریخ این سرزمین به ارمغان بیاورند.

امیدواریم ملت ما همچنان در همه صحنه‌ها سرافراز باشد و ما بتوانیم از این فرصتی که به وجود آمده بهره‌برداری و استفاده کنیم. از اینکه امشب در محضر مردم عزیز این سرزمین هستیم زنان عزیز ما مردان فرهیخته، جوانان برومند ما روستایی و شهری بسیار خوشحالم و امیدوارم از این فرصت برای بیان شرایط جدید کشور استفاده و بهره‌برداری کنیم.

آقای مهدیقلی:

آقای دکتر، قبل از اینکه وارد موضوعات روز کشور و جامعه شویم، اجازه بفرمایید سؤالی درخصوص ایام خاطره‌انگیز دهه فجر سال 1357 خدمتتان طرح کنم.

شما از همراهان امام راحل عزیزمان در پاریس بودید، یک دورۀ پاریس را هم امام عزیزمان تجربه کردند، حال و هوای آن روزهای پاریس چطور بود.

رئیس‌جمهور:

من در هر دو سفر بودم؛ چه ایامی که در محضر امام(ره) در نوفل لوشاتو در حومه پاریس بودم که آنجا مجد و عظمت ملت ایران، انقلاب بزرگ این ملت و احترامی که جهانیان برای رهبری این انقلاب قائل بودند، آن صف‌های طولانی خبرنگارها، آن اجتماعات مردم، دانشجویان عزیزی که از کشورهای مختلف می‌آمدند، بسیاری از مقامات ارشد انقلاب که برای دیدن امام(ره) به پاریس آمدند، همه آنها روزهای فراموش ناشدنی بود. اتفاقاً این سفر هم در همان ماه بهمن اتفاق افتاد و من باز هم شاهد عظمت ملت ایران بودم.

من این نکته را می‌خواهم بیشتر باز کنم، یکی از اهدافی که از ابتدای دولت یازدهم آن را دنبال می‌کردم به عنوان یک وظیفه بزرگ، نشان دادن چهره واقعی این ملت بزرگ بود. نسبت به این ملت در سالیان گذشته بسیار ظلم شده بود. صهیونیست‌ها و مستکبرین جهان چهرۀ خشنی از ملت بزرگ ایران ترسیم کرده بودند؛ چهرۀ غیرواقعی و مخوف از مردم ایران برای منطقه ترسیم کرده بودند و یک ایران هراسی واقعی را در دنیا به وجود آورده بودند. یکی از اهداف این بود که ما چهرۀ واقعی مردم را به جهانیان معرفی کنیم. مردم ایران مردم بسیار بافرهنگی هستند. ملتی هستند با اخلاق، ملتی هستند با مدارا و تحمل بالا. شما در انقلاب ما ببینید تنها انقلابی است که بدون جنگ خیابانی و خونریزی به آن صورتی است که در انقلاب‌ها و در تاریخ‌ها سراغ داریم. کدام ملت است که گل را در تفنگ‌های افرادی بگذارند که به سمت آنها تیراندازی می‌کردند، گل را جواب گلوله انتخاب کردند و همان انتخاب بود که توانست همه را جذب کند. مخالفین آن انقلاب هم جذب انقلاب و جذب مردم شدند. امروز این چهرۀ واقعی مردم است که ملتی هستند اهل منطق و مدارا. تهدیدی برای کسی نیستند و می‌توانند برای خودشان و منطقه عامل ثبات باشند. این یکی از اهدافی بود که امروز بحمدالله شاهد این هدف هستیم. امروز دنیا به گونه دیگری به ملت ایران نگاه می‌کند و چهرۀ واقعی مردم ایران در جهان امروز آشکار شده و این یکی از موفقیت‌های ملت بزرگ ما و همچنین دولتی است که در خدمت مردم بوده.

آقای مهدیقلی:

آقای دکتر روحانی به اهداف اشاره فرمودید، بعد از اجرایی شدن برجام و اجرای رسمی توافق هسته‌ای و به فرجام رسیدن برجام، حضرت‌عالی اشاره داشتید که ما به بسیاری از اهدافی که در برجام مدنظر بود دست پیدا کردیم. یکی از این اهداف را فرمودید که رفع ایران هراسی بود. دیگر اهدافی که مدنظرتان بود شامل چه چیزهایی می‌شود که فرمودید حاصل شده و به آن دست پیدا کردید؟

رئیس‌جمهور:

درواقع همه تلاش‌ها برای این بود که آن حصاری که بدخواهان دور کشور به وجود آورده بودند رفع شود. خیلی وقت‌ها بود که دشمنان این انقلاب و این ملت می‌خواستند دیگران را هم برای فشار به ایران همراه کنند، ناموفق بودند، اما در سال‌های اخیر توانستند به اصطلاح خودشان جامعه جهانی را یا به یک معنا بسیاری از کشورها را همراه خودشان کنند. ما وقتی می‌خواستیم فعالیت بانکی کنیم، بحث این نبود که غرب با ما کار بانکی انجام نمی‌داد، همسایگان ما هم با ما کار بانکی انجام نمی‌دادند، دوستان ما هم حاضر نبودند کار بانکی با ما انجام دهند. وقتی بحث نفت بود بیش از آن حدی که در تحریم مشخص شده بود، یک بشکه نفت اضافه اگر می‌خواستیم بفروشیم دوستان ما هم خریداری نمی‌کردند، کشورهای همسایه هم خریداری نمی‌کردند؛ یعنی موفق شده بودند حصاری ایجاد کنند بر مبنای یک اتهام واهی و غیرواقعی که ایران تهدید است، ایران صلح و امنیت جهانی را تهدید می‌کند. و هدف این بود که این دیوار مخوف برداشته شود، راه برای مردم و فعالیت و زندگی‌شان باز شود.

ایجاد رفاه بیشتر برای مردم لغو قطعنامه‌های علیه ایران یکی از اهداف مهم ما در برجام این بود که مردم در رفاه بیشتر قرار گیرند. رفاه و معیشت بهتر مردم یکی از اهداف مهم ما بود. درست است که در برجام دنبال این بودیم که قطعنامه‌ها لغو شود، حقوق هسته‌ای ما به رسمیت شناخته شود اما یکی از اهداف اصلی ما این بود که تحریم‌های ظالمانه برداشته شودو مردم بتوانند به راحتی فعالیت کنند. ما نیاز به صادرات داریم، ما نیاز به واردات داریم، ما نیاز به تعامل با جهان داریم. البته معنایش این نیست که همه مشکلات کشور با تعامل با جهان حل می‌شود اما یکی از شرایط رفاه اجتماعی و رشد و توسعه تعامل با دنیاست. البته اساس فعالیت داخلی خود ماست. مردم ما باید فعال شوند، کارآفرینان ما باید فعال شوند. اما موانع را باید از پیش پای مردم برداریم. ما با فرجام برجام - به قول خانم شریفی مقدم - یک شرایط نو را در فضای اجتماعی به وجود آوردیم.

البته به اعتقاد من آنچه مهم است برای پیشرفت ما در تمام زمینه‌ها، امید مردم است. امید مردم که باشد ما در برابر هر مشکلی فائق می‌شویم. البته ملت ما به خاطر استقامتش و به خاطر تدبیرش در طول سال‌های گذشته ایستادگی کرده، در برابر دشمنان این انقلاب مقاومت کرده و همین ایستادگی مردم باعث موفقیت ما در مذاکرات شد و اینکه همۀ قوا دست به دست هم دادند و رهنمودهای مقام معظم رهبری راهگشای ما بود. همه اینها در کنار هم قرار گرفت اما برجام شرایط نویی را امروز برای ما به وجود آورد که همه ما باید از این شرایط استفاده و بهره‌برداری کنیم.

خانم شریفی مقدم:

آقای روحانی به مردم اشاره کردید در سال‌های اخیر یا به خصوص در ماه‌های اخیر همه منتظر فرجام برجام بودند و خیلی امید داشتند که ببینند چه اتفاقی قرار است بیفتد. دولت شما وعده‌های بسیاری به مردم داد برای اینکه مذاکرات هسته‌ای را به سرانجام برساند که خدای شکر دیدیم این اتفاق هم افتاد، درهای ایران به سمت دنیا باز و گشوده شد و باز هم نور امید را می‌شود در دل مردم کاشت و باز هم امیدوارشان کرد به اینکه مشکلات معیشتی حل شود، بیکاری حل شود، مسئله اشتغال جوان‌ها حل شود، چرخ‌های صنعتی که قول داده بودید با سرعت بیشتری بچرخد، بچرخد. درست است که رهبر معظم انقلاب هم در صحبت‌هایشان اشاره کردند که ما نباید منتظر باشیم که مشکلات معیشتی مردم و مسائل اقتصادی فقط با اجرای برجام حل شود و نباید چشم به دست بیگانگان بدوزیم، باید که به اقتصاد مقاومتی تکیه کنیم، باید که به تولید داخل و خودکفایی خودمان هم تکیه کنیم. آیا قول می‌دهید به مردم یا فرصت و زمانی را به مردم اعلام می‌کنید برای اینکه اولین اثر اجرای برجام را در زندگی‌شان ببینند؟

رئیس‌جمهور:

من می‌خواهم این نکته را بگویم که ما هم امیدمان به مردم است هم چشم ما به تلاش مردم‌مان است. به تعبیری می‌توانم بگویم دولت معتقد نیست بازیگر اصلی در صحنه سیاسی و اقتصادی است. دولت یک یاریگر اصلی است. بازیگر اصلی مردم هستند کار باید دست مردم باشد. یکی از شعارهای این دولت از روز اول این بوده که کار را به کاردانان بسپاریم؛به بخش خصوصی بسپاریم. خود رهبری معظم هم چند بار تأکید کردند که امور به مردم واگذار شود. ادارۀ کشور ما درواقع به دست مردم است. مردم هستند که مسئولین را بر می‌گزینند. مردم هستند که در برابر بیگانگان ایستادگی می‌کنند. مردم هستند که مسیر را برای فعالیت جوانان خودشان آماده می‌کنند. موانعی بود که دولت قرار بود این موانع را بردارد. ما در برجام آن موانع را برداشتیم. در واقع ملتی که می‌خواهد در رقابت جهانی با همه کشورهای منطقه و جهان برای رسیدن به هدف شرکت کند جلویش دیوار بود و اصلاً نمی‌توانست راه برود، تا چه برسد به اینکه بدود و در رقابت شرکت کند. ما این دیوار را برداشتیم. اینکه می‌گویم ما یعنی ملت ما این دیوار را برداشت، ما هم کمک کردیم. لطف خداوند و عنایت حق در کنار ایستادگی و استقامت مردم، رهنمودهای مقام معظم رهبری و تلاش همه دولتمردان به معنای عام کلمه (یعنی قوای سه گانه یعنی ارکان کشور) همه دست به دست هم دادیم این مانع امروز برداشته شده.

رهبری فرمودند که تحریم مشکلاتی که ایجاد کرده بود که چهل درصد بوده، شصت درصد مشکلات مربوط به تحریم نمی‌شود، مربوط می‌شود به مسائل داخلی خودمان. امروز شما اشتیاق دنیا را برای تعامل با ایران مشاهده می‌کنید. این همه شرکت‌ها، کارآفرینان و مدیران اقتصادی از سراسر جهان، شرق و غرب دارند به ایران می‌آیند و ما کاملاً این را می‌بینیم که دنیا احساس می‌کند که در ایران هم ثبات هست، هم مردم خوب و بافرهنگ هست، هم جوانان تحصیل‌کرده هست، هم انرژی وجود دارد، هم جایگاه استراتژیک هست، همه دست به دست هم داده و امروز این اشتیاق را به وجود آورده برای آمدن به ایران و فعالیت در این کشور.

بنابراین آنچه من می‌توانم به ملت قول بدهم اینکه دولت حمایت خودش را از کارآفرینان انجام می‌دهد. در همین سفر اخیر که به دو کشور اروپایی با عده‌ای از اعضای هیئت دولت رفتیم، شما دیدید دولتمردان در این سفر خیلی محدود بودند. جمعیت اصلی صنعت گران، کارآفرینان و بخش خصوصی بود. همه جا حضور داشتند و شاید برای اولین بار در این کشور بود که رئیس یک دولت به یک کشور اروپایی می‌رفت و همراه خودش ده‌ها نفر از صنعتگران و مدیران اقتصادی بخش خصوصی در کنار بخش دولتی در همه صحنه‌ها حضور داشتند. در شام نخست‌وزیر ایتالیا جمع بزرگی از کارآفرینان ایتالیا و ایران حضور داشتند که خود ایشان می‌گفت همچون اجتماعی در ایتالیا بی‌سابقه بوده که تمام شرکت‌های مهم در آن شام دعوت شده بودند و شرکت کرده بودند. این به معنای آن است که دنیا اشتیاق دارد و کار دست بخش خصوصی ما باید قرار بگیرد.

خانم شریفی مقدم:

آقای روحانی این اشتیاق دنیا آیا فقط برای این است که ما مصرف‌کننده باشیم برای صنایع آنها و فقط واردات داشته باشیم یا بیایند اینجا سرمایه‌گذاری کنند که برای ما هم اشتغال ایجاد ‌شود و این سرمایه‌گذاری‌ها به نفع کشور و مردم ما هم خواهد بود؛ آیا این باز شدن درهای ایران به سمت دنیا برای این است که ما بازارهای دنیا را بتوانیم دوباره در قبضه خومان دربیاوریم، صنعت خودمان را صادر کنیم، در مواردی که قطب تولید دنیا بودیم برگردیم به همان جا و بازارهایی که تحریم از دست‌مان خارج کرده بود را دوباره در دست خود بگیریم یا نه فقط ممکن است که مصرف‌کننده باشیم؟

رئیس‌جمهور:

من قبلاً هم در یک گفتگوی صمیمی با مردم این را عرض کردم. بعد از برجام خطری که وجود دارد این است که ما برگردیم به شیوۀ سابق. شیوۀ سابق چه بود؟ نفت می‌فروختیم و با پول نفت آنچه می‌خواستیم وارد می‌کردیم، کالاهای مصرفی‌ و کالاهای دیگر، البته غیرمصرفی که اشکال ندارد یعنی کالای سرمایه‌ای که اشکال ندارد واردکننده باشیم گاهی هم برخی از ضرورت‌ها بوده چیزهای مصرفی مثلاً گندم به اندازه کافی نداشتیم و وارد می‌کردیم، ذرت وارد می‌کردیم، شکر و کالاهای اساسی وارد می‌کردیم. واردات همیشه بد نیست، واردات در جایی که کشور قدرت تولید دارد و ما از تولید بیرون استفاده کنیم،بد است والا وارداتی که برای کالاهای سرمایه‌ای، واسطه‌ای و کالاهای اساسی ضروری باشد که اشکالی ندارد. شیوه این بود که ما نفت بفروشیم و با واردات کشور را اداره کنیم. البته با کاهش قیمت نفت خیلی به ما فشار آمد اما شاید در کنار این تهدید کاهش نفت، بشود یک فرصت را هم دید. ما کم کم از اعتیاد غلطی که اقتصاد ما داشت که اعتیاد خطرناکی بود و آن وابستگی کامل اقتصاد به نفت بود دارد قدم به قدم فاصله پیدا می‌کنیم.

امسال ما در بودجه‌ای که تقدیم مجلس کردیم تکیۀ ما در سال آینده به نفت حدود 25 درصد است یعنی 75 درصد به غیرنفت وابسته شده‌ایم.

آقای مهدیقلی:

آقای دکتر خیلی عذرخواهی می‌کنم، این کاهش اتکا به نفت در بودجه یک امر لاجرم و ناگزیر بوده یا یک برنامه ریزی بوده که دولت یازدهم برای آن هدفمند اقدام کرده؟

خانم شریفی مقدم:

اگر نفت ارزان نمی‌شد ما به این سمت نمی‌رفتیم؟

رئیس‌جمهور:

نه، ببینید گاهی وقت‌ها حوادثی هست که آدم را وادار می‌کند. مثلاً ما در جنگ خیلی چیزها ساختیم. به خاطر اینکه جنگ بود دنیا هم به ما سلاح نمی‌داد. حال اگر جنگ نبود آنها را می‌ساختیم؟ بله می‌ساختیم، کمی با تأخیر، ولی آن شرایط ما را وادار کرد که سریع‌تر بسازیم و همه توان‌مان را به کار بگیریم. بله، جزو برنامه‌های کلی و سیاست‌های کلی که مقام معظم رهبری ابلاغ کردند این است که قدم به قدم از وابستگی به نفت فاصله بگیریم. حتی از خام‌فروشی هم فاصله بگیریم؛ یعنی ما در قدم‌های بعدی باید به جای اینکه گاز را بفروشیم گاز تبدیل به پتروشیمی شود بعد بفروشیم. میعانات را به جای اینکه بفروشیم، پالایشگاه آن را ایجاد کنیم و در آنجا به فرآورده تبدیل کرده و فرآورده را بفروشیم.

بنابراین این جزو برنامه‌های ما بود، اما این فشار باعث شد تسریع شود یعنی ما را وادار کند. به همین دلیل می‌گویم ضمن اینکه کاهش نفت یک تهدید بود، برای بودجه و منابع ما یک فرصت هم برای ما بود.

آقای مهدیقلی:

یعنی با افزایش قیمت نفت این موضوع برگشت‌پذیر نخواهد بود؟

رئیس‌جمهور:

باید نگذاریم، نه اینکه قابل برگشت‌پذیری نیست؛ یعنی این اراده باید در دولت و ملت باشد و نگذاریم اگر دو مرتبه نفت شد مثلاً50 دلار، 100 دلار در آینده که الان برای ما قابل پیش‌بینی نیست. کما اینکه این کاهش با این شدت هم قابل پیش‌بینی نبود که یک دفعه ما از 120 و 110 دلار به زیر 30 دلار برسیم. باید اراده ما این باشد که اگر قیمت نفت هم بالا رفت، اتکای ما به صادرات غیرنفتی باشد. ما بازار می‌خواهیم.

من بر می‌گردم به سؤال خانم شریفی مقدم که پاسخ بخشی از سؤال ایشان ناتمام ماند. در شرایط نو رئیس‌جمهور روسیه در اوایل آذر به ایران آمد، در اوایل بهمن رئیس‌جمهور چین به ایران آمد، من سفر به دو کشور مهم اروپایی داشتم. هیئت‌های تجاری به طور منظم وارد کشور می‌شوند. همین الان هم ده‌ها هیئت تجاری در تهران هستند و دارند فعالیت می‌کنند، اساس برنامه این است که اولاً ما نمی‌خواهیم نگاه به غرب داشته باشیم و بگوییم حال که راه باز شده پس به سمت غرب و اروپا برویم. نه، ما از همه کشورها باید استفاده کنیم. باید فضایی باشد که ما در فعالیت با آنهایی که می‌خواهند با ما کار کنند انتخابگر باشیم. قبلاً در دوران تحریم یکی از مشکلات این بود که ما نمی‌توانستیم انتخاب کنیم. کشورهایی که با ما کار می‌کردند محدود بودند، دو، سه، چهار کشور بودند. ما از مزیت همه کشورها باید استفاده کنیم. آسیا برای ما بسیار مهم است. کشورهای بسیار مهمی در آسیا هستند؛ کشوری مثل چین ژاپن و هند. برای ما رابطه با آسیا بسیار مهم است و لذا شما دیدید که در سفر رئیس‌جمهور چین ما به یک قرارداد بلند مدت 25 ساله تصمیم گرفتیم و این را اعلام کردیم و تصمیمات بسیار مهمی در این سفر اتخاذ شد.

در سفری که رئیس‌جمهور روسیه به ایران داشت تصمیمات مهمی برای روابط دوجانبه و مسائل منطقه گرفتیم. در این سفر به ایتالیا و فرانسه هم تصمیمات بسیار مهمی اتخاذ کردیم، منتها فرق شکل این تصمیمات با گذشته در این است که در گذشته بحث این بود که کالا را بخریم و وارد کنیم و نفت‌مان را بفروشیم. امروز مبنای ما این است و این را صریح به همه گفته‌ایم که سرمایه خارجی وارد ایران شود، با این سرمایه شراکت کنیم برای تولید و اشتغال جوان‌های خودمان و برای تصرف بازارهای خارجی. ما باید بازارها را تصرف کنیم. با همدیگر و مشترکاً کار کنیم و بتوانیم به بازارهای جهانی برویم. مثلاً خودرو یک صنعت بسیار مهمی است، هم اشتغال‌آفرین است، هم رفع ضرورت مردم می‌کند برای حمل و نقل و در مسئله خودرو باید به کلاس جهانی برسیم. ما باید خودرو را صادر کنیم. الان در قراردادهای اخیر با کشورهایی که اخیراً سفر کردیم به ویژه فرانسه مبنا این است که آنها سرمایه بیاورند به کشور ما و خودرو در کلاس بالا تولید شود و حداقل سی درصد این خودرو صادر شود. تا ما به رقابت نرویم، تا به صادرات نرویم، نمی‌توانیم کیفیت کالا را بالا بیاوریم و نمی‌توانیم با دنیا برای صادرات کالای غیرنفتی رقابت کنیم.

خانم شریفی مقدم:

یعنی فقط کالا را خریداری نکرده‌اید، خط تولید کالا را هم خریداری کرده‌اید که در کشور راه‌اندازی شود، همین‌جا تولید شود و خودمان فروشنده باشیم.

آقای مهدیقلی:

آقای دکتر یک نکته را هم من اضافه کنم. یک موضوع که در این راستا قابل ارزیابی است، ما پیش‌تر - حال اسم نمی‌بریم که تبلیغ نشود - درخصوص یکی از خودروها همین نوع قرارداد را داشتیم و قرار بود20 درصد را صادر کنند، اما شرایط به سمت و سویی رفت که این امر اتفاق نیفتاد. برای اینکه این وارد کردن خط تولید اتفاق افتاده باشد و آن سرمایه‌گذاری محقق شود و این بخش صادرات محور بودن کالاها مثل خودرو هم اتفاق بیفتد، تمهید ویژه‌ای یا بند ویژه‌ای در قراردادها و تفاهمات آمده است؟

رئیس‌جمهور:

ببینید، الان نگاه دنیا به ایران یک نگاه بلندمدت است. چین وقتی می‌آید می‌گوید من قرارداد 25ساله می‌خواهم با ایران ببندم بحث یک سال و دو سال و پنج سال نیست. وقتی با شرکت‌ها و کمپانی‌های مختلف فرانسه صحبت می‌کنیم بحث قراردادهای 16 ساله و 20 ساله است. الان در خرید هواپیما قراردادی که شرکت ایران ایر ما بسته برای خرید هواپیما، این قرارداد قرارداد شانزده ساله است؛ یعنی این قرارداد تا قسط آخرش شانزده سال است. بعد هم از پول نفت خرج نمی‌کنیم برای خرید هواپیما. قبلاً پول نفت را می‌دادیم؛ سال‌های قبل شرایط ما جوری بود که هواپیمای دست دوم با قیمت بالا با پول نفت خریداری می‌شد. ما امروز از پول نفت یک دلار بابت هواپیما نمی‌دهیم. هواپیما وارد کشور ما می‌شود، در اینجا حمل مسافر می‌کند و بخشی از درآمدش را به عنوان اجاره آن هواپیما پرداخت می‌کند و بعد ظرف هشت سال با پرداخت این اجاره‌ها که بابت قیمت هواپیما هم حساب می‌شود ما مالک هواپیما هم می‌شویم.

بنابراین بحث این نیست که ما پول نفت را بدهیم هواپیما بخریم. بحث این است که هواپیما برای ما اشتغال درست کند. شما می‌دانید در یک سال گذشته میلادی مردم کشور ما حدود پنج میلیارد دلار پول بلیت هواپیماهای خارجی را دادند؛ بیشتر برای سفر به همسایه‌های جنوبی و غربی ما.

روزی بود که در این منطقه از نظر حمل و نقل هوایی اول بودیم. چرا نباید اول باشیم؟ چرا مردم ما بروند بلیت پروازهای دیگر را بخرند وقتی می‌خواهند به شرق و غرب و کشورهای دیگر سفر کنند. ایام حج می‌شود باید بخش بزرگی از حمل و نقل حاجیان‌مان را به وسیله هواپیمای خارجی انجام دهیم.

این کار بزرگی است. هم اشتغال درست می‌کند و هم با این هواپیما مسافر و توریست به این کشور می‌آوریم. یکی از راه‌های اشتغال است. البته اشتغال مسیرهای متنوعی دارد. یکی از آنها فعال‌کردن بخش خدمات است و یک بخش از خدمات بحث توریسم است. در فرانسه در سال گذشته 83 میلیون توریست داشتند. جاذبه ایران از لحاظ تاریخی که کمتر از فرانسه نیست بلکه بیشتر از فرانسه است.

خانم شریفی مقدم:

ما کشور چهارفصل هستیم.

رئیس‌جمهور:

بله! کشور چهارفصل هستیم، با این همه امتیازات و جاذبه‌ها، پس چه کار باید کنیم؟ باید صنعت توریسم را درست کنیم. یک بخش این صنعت هتل است که باید ساخته شود. یک بخش آن راه‌ها و راه‌آهن ماست، بخش دیگر حمل و نقل هوایی است که باید سامان دهیم. بنابراین شرایط امروز ما برای حرف زدن با دنیا و معاملات اقتصادی ما با گذشته کاملاً متفاوت است.

من در اینجا می‌خواهم یک نکته هم بگویم، بعد شما سؤالات خود را مطرح کنید و آن نکته این است که امروز از برجام عبور کرده‌ایم. به نظر من از تحریم هم عبور کرده‌ایم. باید بحث‌ها به سمت سازندگی و آیندۀ کشور بیاید. اشکالی ندارد نقد و انتقاد شود. کارهایی که دولت می‌خواهد انجام دهد انتقاد دلسوزانه شود و راه‌حل ارائه شود برای بهتر شدن کشور. امروز روز کوشش عمومی ما برای ساختن کشور است. آن تعامل سازنده‌ای که من از روز اول به عنوان شعار قرار دادم، امروز تعامل با جهان برای ساختن ایران است. البته این نیست که بخش اقتصاد ما فقط با تعامل با خارج درست شود. این حداکثر همان 40 درصد است و 60 درصد مال داخل است. ما باید محیط کسب و کار را تسهیل کنیم و بهبود ببخشیم. باید شرایط بانکی خودمان را اصلاح کنیم، باید شرایط بیمه را اصلاح کنیم،باید شرایط گمرکی خود را اصلاح کنیم. ما باید با فساد به طور جدی مقابله کنیم.

بنابراین همه باید دست به دست هم دهیم تا ایران ساخته شود. به نظر من امروز امید مردم ما و امید دولت به این مردم و آینده کشور از هر زمان دیگری بیشتر است و به حول و قوه الهی به خوبی می‌توانیم دست به دست هم دهیم و اشتغال جوانان‌مان را درست کنیم، هم رشد و توسعه برای کشور بیافرینیم و هم بتوانیم با کشورهای منطقه و حتی کشورهای بزرگ رقابت کنیم.

چین با یک میلیارد و سیصد میلیون چگونه اشتغال درست کرده، هند با یک میلیارد و دویست میلیون جمعیت چگونه اشتغال درست کرده؟ جمعیت ما که آن قدر زیاد نیست و مثلاً هشتاد میلیون هستیم؛ چرا نتوانیم اشتغال درست کنیم؟ پس باید از تجربه تمام کشورهایی که موفق شده‌اند در بخش اقتصاد سرمایه خارجی را جذب کنند، استفاده کنیم. چین به همین صورت بوده، هند به همین صورت بوده، کشورهای دیگر، کره جنوبی به همین صورت بوده، تمام کشورهایی که می‌بینیم موفق بوده‌اند توانسته‌اند سرمایه خارجی جذب کنند، در فناوری مشارکت کنند و فناوری را جذب کنند و بتوانند بازار به دست بیاورند. ما باید مشارکت کنیم، بازار خارجی به دست بیاوریم و با مشارکت خود برای جوان‌هایمان اشتغال به وجود بیاوریم.

آقای مهدیقلی:

آقای دکتر روحانی، بازارهای خارجی را در مذاکرات و گفتگوهای اقتصادی با طرف‌های مقابل مورد بررسی قرار داده‌اید و آیا پذیرفته‌اند کالاهای صادراتی و تولیدشده در ایران را هم بپذیرند؟

رئیس‌جمهور:

الان در قراردادهای اخیر ما بحث این است که حداقل 30 درصد با همدیگر صادرات داشته باشیم؛ یعنی در جایی با سرمایه خارجی مشارکت می‌کنیم. اولاً تمام این قراردادهایی که بسته می‌شود گفته نشده که پول ما 100 میلیارد یا کمتر و بیشتر است، هرچه می‌خواهد باشد. پول‌های ما هرچه که بوده آزاد شده.

آقای مهدیقلی:

یعنی پول‌های بلوکه شده؟

رئیس‌جمهور:

اصلاً از آن پول نمی‌خواهیم استفاده کنیم. ما اگر امروز می‌خواهیم سرمایه دار خارجی بیاید، باید سرمایه دار خارجی با سرمایه‌گذار داخلی و صنعتگر داخلی ما با هم مشارکت کنند، عمدتاً هم بخش خصوص باید به میدان بیاید، دولت تسهیلات را فراهم کند، از صادرات آن کالا به خارج و مصرف بخشی از آن کالا داخل اقساط پرداخت شود و ما مالک شویم. در بخش نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد و خودرو مبنا این نیست که پول نفت را خرج کنیم، مبنای اصلی این است که سرمایه خارجی بیاید با هم مشارکت کنیم و مبنای اصلی ما هم کارآفرینان داخلی ما هستند که این بار را برعهده بگیرند.

خانم شریفی مقدم:

آقای روحانی، شاید یک دغدغه یا نگرانی وجود داشته باشد، می‌خواهم دوباره به هواپیماهای خریداری شده اشاره کنم، قراردادی با شرکت ایرباس بسته شده که تعدادی هواپیما در سال‌های آینده حال با تعداد مشخص در هر سال به ما تحویل داده شود، اگر اشتباه نکنم دوازده عدد از این هواپیماها که بزرگ‌ترین هواپیمای دنیاست، غول‌پیکر است و پانصد نفر ظرفیت دارد و در سفرهای خاص بین‌المللی به کار می‌رود. نیاز است که توسعه فرودگاهی پیدا کنیم برای اینکه این هواپیما بتواند در کشور ما نشست و برخاست انجام دهد، شاید نگرانی در این باشد که چرا ابتدا هواپیماهای بزرگی خریداری کرده‌ایم که برای مصرف بین‌المللی است، شاید مردم عام اصلاً نتوانند از آنها استفاده کنند. ما الان در سفرهای داخلی خودمان واقعاً مشکل داریم، باهواپیماهای بسیار قدیمی و هواپیماهایی که شاید به قدری تکان‌های شدید بخورد که مسافر را اذیت کند. درست است که نگاه، نگاه بین‌المللی است. نگاه، نگاه تعامل با دنیاست و ما ابتدا می‌خواهیم ایران هراسی را رفع کنیم، مردم دنیا را به سمت کشورمان جذب و جلب کنیم و مثل گذشته بیایند و ایرانی‌های مهمان‌نواز را ببینند، اما کاری کنیم که مردم داخل هم حس زندگی مرفه را بتوانند به خوبی احساس کنند.

رئیس‌جمهور:

امشب بحمدالله چون ده فجر است، مجریان بسیار فعالی داریم. هر دو بحمدالله فعال هستید. سؤال خوبی را شما مطرح کردید. اولاً هواپیماهایی که الان قراردادش بسته شده یا در حال بسته شدن است، چیزی حدود 140 فروند هواپیماست که در طول هشت سال می‌آیند. از این 140 فروند، هواپیماهای بزرگ 380 که شما مطرح کردید کلاً 12 فروند هستند و هفت فروند اینها هم آپشن دارند که ما می‌توانیم با انواع دیگر هواپیماها تعویض کنیم، بنابراین درواقع برای پنج فروند قرارداد بسته می‌شود، این هم برای امسال نیست و در سال‌های بعد تحویل ما می‌شود. شما می‌دانید ما مسافرت‌های طولانی هم داریم. هم اکنون مردم ما می‌خواهند به استرالیا، چین، ژاپن و... بروند یا به قاره امریکا، امریکای شمالی و امریکای جنوبی، بروند. ناچارند از اینجا به غرب یا جنوب کشورمان بروند و از هواپیماهای کشورهای دیگر استفاده کنند.

اولاً ما حتماً هواپیمای دورپرواز نیاز داریم. به این دوازده فروند هم قطعاً نیاز داریم بعد هم اولین هواپیماهایی نیست که دراختیار ما قرار می‌گیرد و ساخت و تحویل آنها طول می‌کشد. برای هواپیما دورپرواز ما باید چکار کنیم؟ یا باید به سراغ شرکت‌های دیگر برویم یا باید از همین شرکت خریداری کنیم و این هواپیما جزو هواپیماهایی است که بسیاری از کشورها دارند استفاده و بهره برداری می‌کنند.

بنابراین از 140 فروند هواپیما،12 فروند موردنیاز ماست؛ در عین حال در هفت فروند از دوازده فروند هم می‌توانیم نوع دیگری انتخاب کنیم. پس پنج فروند از میان 140 فروند است.

خانم شریفی مقدم:

قرارداد جدیدی که دیروز ایران ایر با شرکت‌های ایتالیایی و فرانسوی منعقد کرد؟

رئیس‌جمهور:

بله، دو نوع هواپیماست، ATR و ایرباس. از این دو نوع کلاً حدود 140 فروند است. بنابراین تعداد این نوع هواپیما بسیار کم است و بعد هم برای پرواز در مسیرهای دور این نوع هواپیما موردنیاز ماست. قبلاً هم ما هواپیماهای دورپرواز داشتیم که می‌توانستند چهارده، پانزده ساعت پرواز داشته باشند برای مسیرهای دور. الان هم ما نیاز داریم.

بنابراین شما هم اشاره کردید به اینکه در خرید این هواپیما مسئله سلامت و جان مردم، برای ما بسیار مهم است. قراردادهای ما فقط در هواپیما نیست. الان برای اینکه خودروهای فرسوده از صحنه حمل و نقل کشور خارج شود، از صنعت داخلی و خارجی استفاده می‌کنیم. برای راه‌آهن برنامه‌های بسیار وسیعی هست. شما می‌دانید هم با چین هم با ایتالیا در حال انعقاد قراردادهایی در این زمینه هستیم، یا قبلاً منعقد کرده‌ایم برای حمل و نقل ریلی نوع جدید، زیرا اکنون حمل و نقل ریلی ما به صورت برقی نبوده، هم ریل به سمت برقی شدن می‌رود هم قطارهای سریع‌السیر به میدان می‌آیند،با سرعت 250 کیلومتر در ساعت که قطار تهران – اصفهان از آن جمله است.

بنابراین یک تکنولوژی نو وارد کشور می‌شود و بعد در ریل سرمایه‌گذاری ما خیلی بیشتر است تا در هواپیما و هواپیما هم مورد نیاز مردم ماست. مردم ما به زیارت خانه خدا می‌خواهند بروند، به عتبات می‌خواهند بروند، به سوریه - اگر امن شود – می‌خواهند بروند. سفرهای زیارتی دارند، سفرهای سیاحتی دارند. هر استانی که الان هواپیما نمی‌رود، وقتی ما می‌رویم شکایت می‌کنند، درست هم می‌گویند. می‌گویند وقتی پرواز نیست سرمایه‌گذار نمی‌آید، کارآفرین نمی‌آید، نمی‌توانیم تولید را توسعه دهیم و رفت و آمد را زیاد کنیم.

بنابراین موردنیاز کشور ماست و ان‌شاءالله در زمینه حمل و نقل به طور عام چه جاده‌ای، چه ریلی، چه هوایی در سه زمینه دولت دارد سرمایه‌گذاری می‌کند.

آقای مهدیقلی:

متشکرم. باتوجه به اینکه اهمیت موضوعات اقتصادی به ویژه در پسابرجام برای مردم موردتوجه ویژه‌ای بود، قدر بیشتری از مصاحبه را حتماً به خودش اختصاص داده است. ما هم سعی کردیم موضوعاتی که موردنظر مردم است و اتفاقاً منجر به این می‌شود که ان‌شاءالله در این ایام امیدآفرینی بیشتری هم شود، خدمت جناب‌عالی طرح کنیم و پاسخ آن را بشنویم. اما اگر اجازه بفرمایید، در ادامه موضوع تعامل سازنده به آن بخشی که فرمودید حتماً آسیا برای دولت محترم، رویکرد ویژه‌ای دارد و اهمیت دارد. در این خصوص سؤال کنم؟

خانم شریفی مقدم:

آقای مهدیقلی، اجازه می‌دهید قبل از اینکه این سؤال را بپرسیم یک سؤال از همین مشکلات اقتصادی و دغدغه‌های مردم جا ماند.

رئیس‌جمهور:

ما باید امشب دعوای شما را هم حل کنیم.

خانم شریفی مقدم:

جوانان را از قلم نیندازیم. به اشتغال و بیکاری اشاره کردید ولی واقعاً فشار زیادی را تحمل می‌کنند. جوان‌ تحصیل‌کرده، نخبه و نابغه ایرانی همیشه باهوش بوده و باهوش است. ماشاءالله نسل‌های جدید بچه‌ها، می‌بینیم که چه ذهن‌های خلاق و پرورش‌یافته‌ای دارند. برای بیکاری جوان‌ها و تسهیل امر ازدواج چه کارهایی را باید انجام داد و شما چه پیش‌بینی‌هایی در آینده دارید؟

رئیس‌جمهور:

ببینید اشتغال با رونق اقتصادی درست می‌شود. راه دیگری نداریم. راه دومی وجود ندارد. برای رونق اقتصادی هم باید از توان داخلی‌مان استفاده کنیم هم از منابع خارجی. در برنامه پنج ساله آن‌طوری که در سیاست‌های کلی مقام معظم رهبری آمده، باید به دنبال رشد هشت درصد برویم. درست هم هست. اگر ما می‌خواهیم اشتغال را حل کنیم، رشد ما باید رشد هشت درصدی باشد تا بتوانیم بیکاری را رفع کنیم و ان‌شاءالله روزی بیکاری تک رقمی شود، تورم تک رقمی شود، رشد اقتصادی ما هم ان‌شاءالله هشت درصد شود. من فکر می‌کنم هشت عدد خوبی است، هم رشد هم بیکاری هم تورم هشت بشود.

آقای مهدیقلی:

آقای دکتر روحانی آیا فکر می‌کنید این عدد هشت در طول دولت یازدهم محقق می‌شود؟ نمی‌خواهم نگاه بلندپروازی باشد؟

رئیس‌جمهور:

این هشت در بخش تورم ممکن است محقق شود و ما به این تورم هشت درصد برسیم. در رشد و توسعه اقتصادی سال آینده پیش‌بینی ما پنج درصد است ان‌شاءالله و امیدواریم با حرکتی که ایجاد می‌شود در سال‌های بعد هم بتوانیم رشد خوبی داشته باشیم. در بیکاری هدف ما این است که به سمت تک رقمی برویم اما حفظ همین وضعیت هم کار آسانی نیست. شما ببینید سالانه چیزی حدود نهصد هزار تا یک میلیون نفر اضافه می‌شود. حتی از دانشگاه‌های ما بین هشتصد تا نهصد هزار نفر در سال فارغ‌التحصیل می‌شوند. اگر بتوانیم وضع موجود را حفظ کنیم، یادمان باشد که ما در ده سال گذشته حدود هزار میلیارد دلار درآمد ارزی داشتیم و اشتغال خالص تقریباً صفر بوده، البته عده‌ای مشغول به کار شده‌اند و عده‌ای هم از کار رها شده‌اند. وضع اشتغال خالص ما خوب نیست تقریباً صفر بوده، رشد سرمایه‌گذاری هم خوب نبود. سرمایه‌گذاری ما هم تقریباً نزدیک به صفر بوده، کمی بالای صفر بوده و وضع خوبی نداشتیم. باید رشد سرمایه‌گذاری داشته باشیم، رشد اقتصاد داشته باشیم که در کنارش اشتغال بیاید والا اشتغال چگونه به وجود می‌آید؟

یکی ازاهداف ما این است که دنبال اشتغال جوان‌ها باشیم و اتفاقاً در مصاحبه مطبوعاتی با رئیس‌جمهور فرانسه، چون در مذاکره به او گفته بودم که هدف ما اشتغال جوان‌هاست، خودش این را اعلام کرد و گفت یکی از اهداف ما برای کار با ایران و سرمایه‌گذاری در ایران اشتغال جوان‌های ایران است. خود رئیس‌جمهور فرانسه در مصاحبه مطبوعاتی این را اعلام کرد. برای ما مسئله اشتغال بسیار مهم و یکی از اهداف بزرگ ماست. اگر در سال حدود یک میلیون شغل ایجاد کنیم باز هم با این وضعیت که بیکاری ما ده و اندی درصد است، خیلی معلوم نیست پایین بیاید. هدف ما این است که بیکاری را تک رقمی کنیم. اما در عین حال در طول یک سال آینده اگر بتوانیم بیکاری را نگه داریم خوب است، چون حدود نهصد هزار و یک میلیون جوان وارد کار می‌شوند و تقاضای شغل می‌کنند. ما اگر بتوانیم همین اندازه اشتغال درست کنیم کار بزرگی انجام شده است. اما در عین حال آن عدد هشت، ما البته در پناه امام هشتم هستیم و هشت برای ما از این نظر مقدس است. ان‌شاءالله با کوشش ملت و جوان‌های عزیز ما و همان که خانم شریفی مقدم اشاره کردند، جوان‌هایی که از دانشگاه‌ها دارند می‌آیند، فارغ‌التحصیل می‌شوند، هوشمند و نابغه‌اند که کار بزرگی هم در این دو سه سال برای شرکت‌های دانش‌بنیان انجام گرفته است برای مشغول شدن فعالیت جوان‌های عزیز ما. ان‌شاءالله امیدوارم رسیدن ما به عدد هشت خیلی طول نکشد و ملت ما به این عدد برسند.

خانم شریفی مقدم:

آقای روحانی، سفارشی هم به نهادهای ذیربط بفرمایید که ایده‌های جوان‌ها و نخبه‌های جوان ما را بگیرند و آنها را پرورش دهند و از آنها در صنعت و تولید داخل استفاده شود. ایده‌ها ممکن است همین‌طور روی میز بماند، شاید فرصتی نشود برای اینکه به آنها بها داده شود. در زمینه ایده‌پروری هم خواهش می‌کنم بفرمایید و اینکه ازدواج جوان‌ها فراموش نشود.

رئیس‌جمهور:

ما در برخی از زمینه‌های دانش پیشرفته وHigh tech وضع نسبتاً خوبی داریم. در زمینۀ هوافضا، نانو و بیوتکنولوژی حرکت خوبی در کشور ما انجام گرفته. در بعضی از زمینه‌ها جزو ده کشور اول دنیا هستیم.

اتفاقاً در شرایط فعلی فناوری داخلی ما زمینه بسیار خوبی برای جذب فناوری خارجی دارد، یعنی نسل جوان ما، تحصیل کردگان ما، شرکت‌های دانش بنیان ما و صنعت ما این آمادگی را دارد؛ یعنی به شرایط رشدی رسیده که می‌تواند فناوری را به خوبی جذب کند و ما رشد بیشتری پیدا کنیم. حتماً ایده‌ها موردنظر ماست. حتماً نظرات جوان‌های ما نه در زمینه فناوری، در همه زمینه‌ها مورد نظر است؛ در زمینه اقتصاد، در زمینه آسیب‌های اجتماعی که باید کاهش پیدا کند، در زمینه رشد فرهنگی جامعه، در زمینه اعتماد به نفس ملی ما که هر چه داریم در سایه این اعتماد به نفس ملی ماست. ما باید از ایده جوان‌ها، دانشمندان، اساتید دانشگاه و مراکز پژوهشی استفاده بکنیم و ان‌شاءالله استفاه خواهیم کرد.

آقای مهدیقلی:

آقای دکتر باتوجه به زمانی که دراختیار داریم و موضوعات مهمی که قابل طرح است و حضرت‌عالی فکر می‌کنم نکاتی مدنظرتان باشد، ولی در بحث سیاست خارجی و تعامل سازنده آیا برنامه مشخصی برای نگاه به شرق و همکاری با کشورهای آسیایی و البته کشورهای امریکایی، مدنظر دولت محترم است؛ اگر است از چه زمانی اجرایی می‌شود؟

رئیس‌جمهور:

ما رابطه بسیار خوبی با چین داریم، رابطه بسیار خوبی از این به بعد با ژاپن خواهیم داشت که نخست‌وزیر ژاپن رسماً اعلام کرد که تحریم‌ها برداشته شده و آماده همکاری با ایران هستیم. با هند روابط بسیار خوبی داریم، با کره جنوبی روابط خوبی داریم و دلمان می‌خواهد با همه کشورهای آسیایی رابطه داشته باشیم؛ چه با همسایگان چه با کل کشورهای آسیایی. با کشورهای افریقایی هم می‌خواهیم رابطه داشته باشیم. در کشورهای افریقا هم فرصت‌های بسیار خوبی وجود دارد. هر کشوری مزیت خاص خودش را دارد. از امریکا هم همین‌طور، چه امریکای جنوبی و امریکای لاتین چه امریکای شمالی و کشورهای مختلف. حتی اگر کارآفرینان ایالات متحده هم آماده باشند و به ایران بیایند سرمایه‌گذاری کنند و فناوری بیاورند ما مشکلی نداریم.

پس ما با دنیا می‌خواهیم کار و فعالیت کنیم. تنها اروپا نیست. آسیا برای ما اهمیت خاصی دارد، خودمان کشوری آسیایی هستیم. روابط ما در دوران تحریم با برخی از کشورها به طور نسبی روابط خوبی بود، به ما کمک کردند به طور نسبی، هرچند ایده‌آل نبود ولی مهم بود.

ما نباید گذشته را فراموش کنیم، اما نمی‌خواهیم با کسی تسویه حساب کنیم. باید از فرصت‌ها استفاده کنیم اما در عین حال دوستان گذشته‌مان را نباید فراموش کنیم. ما ملت وفاداری هستیم به آن کسی که به ما کمک کرده در روز سختی و برخی از کشورهای آسیایی و کشورهای منطقه در روزهای سخت در کنار ما بودند و به طور نسبی به ما کمک کردند. باید حال به تعبیری این مردانگی - که همیشه جزو ویژگی ملت ایران است - را حفظ کنیم و باید گذشته را از یاد نبریم اما در عین حال باید نگاه ما بیشتر به آینده و به فرصت‌های پیش رو باشد. برخی با ما خوب رفتار نکردند ولی اگر امروز آماده‌اند جبران کنند ما که نباید جلوی جبران آن کشور یا شرکت را بگیریم که خودش آمده و می‌گوید می‌خواهم جبران کنم.

آقای مهدیقلی:

آقای دکتر، بعضی‌ها خوب رفتار نکردند و بعضی‌ها این خوب رفتار نکردن را تشدید کردند، شما تعبیری به کار بردید که حتی به ژنو رفتند و سعی کردند به هر ترتیب در مسیر سیاست خارجی ایران کارشکنی کنند. صحبتتان با این نوع کشورها چیست؟

رئیس‌جمهور:

ما با تنش همسایگان‌مان مخصوصاً با کشورهای اسلامی که در کنار ما هستند را دوست نداریم و نمی‌خواهیم. البته رفتارهای بسیار بدی کردند. رفتارهایی که نه منطبق بود با حسن همجواری و همسایگی نه منطبق بود با برادری و مسلمان بودن نه منطبق بود با سوابقی که بین دو کشور در تاریخ دو کشور بوده، ناپختگی‌هایی در بعضی از کشورها مشاهده کردیم اما در عین حال اگر روزی آنها تنبه پیدا کنند و از تنش‌آفرینی خودشان در منطقه دست بردارندو بخواهند جبران کنند من فکر می‌کنم ملت بزرگ ایران ملتی است که این گذشت را دارد که اگر دیگران خطایی کردند، خطای خود را جبران کنند.

آقای مهدیقلی:

اگر ادامه دادند؟

رئیس‌جمهور:

اگر ادامه دادند اولاً به ضرر خودشان است، ثانیاً ما اگر موردی لازم باشد که برخورد قاطعی کنیم برخورد خواهیم کرد چون دوستی یک طرفه و مهر یک طرفه که شدنی نیست باید از دو سر این مهر را ببینیم، یک طرفه که امکان‌پذیر نیست. اگر کشوری بخواهد به منافع ما ضربه بزند ما باید به او جواب دهیم، باید پاسخ متقابل و گاهی قاطع و اگر لازم باشد تنبیه‌کننده نسبت به طرف اعمال کنیم. امیدواریم به آنجا نرسد و کشورهای منطقه مصالح منطقه را درنظر بگیرند.

من نکته‌ای را می‌خواهم بگویم؛ ما دنبال این نیستیم که قدرت فائقه منطقه باشیم، ما دنبال چیز دیگری هستیم، دنبال منطقه‌ای سرافراز هستیم، دنبال منطقه‌ای هستیم که قدرتمند باشد به جای اینکه ما قدرت منطقه باشیم. البته ما قدرت منطقه‌ای هستیم ولی هدف بلند ما یک منطقه قدرتمند است و ما می‌خواهیم همه کشورهای منطقه ما در ثبات باشند، در صلح باشند، در تعامل باشیم، توسعه پیدا کنیم، مردم منطقه ما به ویژه همسایگان ما و به ویژه مسلمانان منطقه بتوانند رفاه داشته باشند. چرا کشورهای دیگر در حال توسعه باشند، اما در کشورهای اسلامی الان شما وضع مردم عراق را ببینید، وضع مردم سوریه را ببینید، وضع مردم یمن را ببینید. چرا این چنین باشد؟ چرا این همه مشکل داشته باشند؟ چرا افغانستان این همه مشکل دارد. سالیان دراز است پاکستان این همه مشکل دارد. آنچه خواست ماست، این است که بتوانیم کمک کنیم به کشورهای منطقه و مشکلات آنها را حل کنیم و ان‌شاءالله روزی در مسیر همکاری قرار بگیریم برای توسعه، نه خدای نکرده رقابت‌های تخریبگر.

خانم شریفی مقدم:

صبر هم از ویژگی‌های بسیار بارز ایرانیان است که اینجا هم باید به کار ببریم و صبر و تحمل را همچنان داشته باشیم.

آقای مهدیقلی:

درخصوص سوریه هم مایلم سؤالی را خدمتتان طرح کنم و اینکه برخی کشورها نه تنها در سوریه بلکه در عراق - که حضرت‌عالی به درستی اشاره فرمودید - تنش‌آفرینی می‌کنند و اجازه نمی‌دهند آرامش به این کشورها برگردد. مشخصاً مذاکرات سوریه را می‌بینیم که بالاخره با هر کیفیتی که هست جریان دارد. آقای روحانی توصیه شما به عنوان رئیس‌جمهوری اسلامی ایران به کشورهایی که در این زمینه اهتمام جدی نمی‌کنند بلکه کارشکنی هم می‌کنند چیست؟

رئیس‌جمهور:

اولاً در کشورهای منطقه هدف ما این است که به مردم منطقه - حال هر کشوری هست، عراق یا سوریه - کمک کنیم از این مشکلاتی که در برابر تروریست‌ها دارند بتوانند خارج شوند. مبارزه با تروریسم را یکی از ضرورت‌های ثبات منطقه می‌دانیم و متأسفانه کشورهایی هستند که نادانسته یا دانسته دارند به تروریست‌ها کمک می‌کنند. ما دلمان می‌خواهد تمامیت ارضی همه کشورهای منطقه ما حفظ شود و تجزیه‌ای رخ ندهد و ما آینده کشورها را به عهدۀ خود مردم آن کشورها می‌دانیم اما برای اینکه با تروریست‌هامبارزه کنند، برای اینکه با معارضین خودشان صلح کنند هم آماده کمک هستیم. برای آتش بس نیز آماده کمک هستیم و به همین دلیل هم در مذاکرات حضوری فعال داریم و مخصوصاً اینکه آینده سوریه و حل مسائل سوریه را در مسیر مذاکرات سیاسی می‌بینیم؛ یعنی با قدرت نظامی مسئله سوریه به نهایت نخواهید رسید، در نهایت باید از طریق سیاسی بتوانیم مسائل را حل کنیم و در این راه ما در کنار مردم سوریه بودیم و خواهیم بود.

خانم شریفی مقدم:

لیستی ارائه شده از همان کشورهای تنش‌آفرینی که شما اشاره کردید که تیتری هم برای آن زده‌اند که تروریست‌های کت و شلوارپوش قرار است پای میز مذاکره بیایند. در لیست معارضان و مخالفان دولت سوریه گروه‌های تروریستی وارد شده‌اند.

رئیس‌جمهور:

اختلافاتی که الان وجود دارد همین است که معارض کیست و تروریست‌ها چه کسانی هستند؟ نسبت به برخی گروه‌ها اتفاق‌نظر وجود دارد که این گروه تروریست است. برخی از گروه‌ها هستند که برخی کشورها اینها را تروریست می‌دانند و واقعاً هم تروریست هستند. جزو القاعده بودند و تروریست بودند، اما برخی دیگر آنها را تروریست نمی‌دانند. این یکی از اشکالات و مشکلاتی است که باید حل و فصل شود.

آقای مهدیقلی:

دو کشور همسایه ما دچار تنشی با هم شده‌اند. ما به عنوان کشوری که هم روابط دیرینه با این کشورها داشتیم و همان‌طور که فرمودید همواره صلح و دوستی را پیگیری کرده‌ایم در این زمینه چه نقش‌آفرینی‌ای کرده‌ایم که ثبات بهتری حاکم شود و هم اینکه بتوانیم این‌گونه نقش‌آفرینی را در منطقه توسعه دهیم؟

رئیس‌جمهور:

ما هیچ علاقه‌ای به تنش بین کشورهای منطقه نداریم مخصوصاً همسایگانی که با ما رابطه بسیار خوبی دارند. ما هم با روسیه روابط بسیار خوب و نزدیک داریم هم با ترکیه روابط‌مان روابط خوبی است. هر دو از همسایگان ما هستند. تنش بین این دو کشور بسیار خطرناک است. ما هر توانی داشته باشیم برای کاهش این تنش از توان خودمان استفاده می‌کنیم. ما می‌دانیم ادامه تنش به نفع منطقه و به نفع آن کشورها نخواهد بود. البته متأسفانه کشورهایی هستند که دنبال ادامه تنش بین کشورهای دیگر هستند، با خیال واهی که این تنش‌ها به نفع آنها خواهد بود. به نظر من تنش به نفع هیچ کشور منطقه‌نخواهد بود.

خانم شریفی مقدم:

در موضوعات داخلی باز هم سؤال هست. یک سؤال از موضوعات داخلی باقی مانده.

رئیس‌جمهور:

غیر از انتخابات یا نه؟

خانم شریفی مقدم:

نه، تازه می‌خواهیم وارد بحث انتخابات شویم. یک سؤال که برمی‌گردد به همان مسائلی که باقی مانده بود. اشاره کردید به خودروهای فرسوده که قرار است باز هم با ورود صنعتگران خارجی و راه افتادن چرخ صنعت داخل، خودروهای فرسوده هم به سر و سامانی برسند و تبدیل به خودروی نو شوند.

آقای روحانی، خودروهای فرسوده عامل اصلی آلودگی هوای کلان شهرها هم بودند. آلودگی کلان شهرها دغدغه بسیار بزرگی برای مردم شده، اغلب شهرهای بزرگ کشورمان این معضل را در ماه‌های اخیر احساس کردند و واقعاً می‌شد گفت که نفس شهرها به سرفه افتاده بود، در زمینه حل آلودگی هوای کلان شهرها چه تدابیری اندیشیده‌اید؟

رئیس‌جمهور:

یکی از هدف‌هایی که دولت از روز اول دنبال کرده مسئله محیط زیست بود. اگر یادتان باشد اولین مصوبه هیئت وزیران در اولین روز در ارتباط با دریاچه ارومیه بود. ما در خصوص محیط زیست اهتمام جدی داریم. حال بعضی‌ها نوشته بودند دولت محیط زیست که این حرف هم به دور از واقعیت نیست. واقعاً محیط زیست برای ما بسیار مهم است. البته محیط زیست بخش‌های مختلف دارد. آن روزی که گرد و غبار از کشور خارجی می‌آید همه حواس‌ها منعطف می‌شود به گرد و غبار، آن روزی که هوا ساکن می‌شود و در شهرهای بزرگ ما آلودگی هوا زیاد است همه ذهن‌ها متمرکز می‌شود در آن زمینه. ما باید همه مشکلات زیست‌محیطی‌مان را حل کنیم، یکی از آنها هم مسئله آلودگی هوا در کلان شهرهای ماست. یکی از دلایل آن هم خودروهای فرسوده است، نه همه چیز. ما خیلی اصلاحات باید انجام دهیم. در مسائل گرمایی خانه‌ها باید تحولی رخ دهد و دولت باید در این زمینه اقداماتی انجام دهد، مردم باید در این زمینه یاری دهند و کمک کنند. در برخی از کارخانه‌ها باید اصلاحاتی انجام گیرد که آلودگی ایجاد نکنند و یکی از آنها هم خودروها هستند. خودروهای فرسوده مشکلاتی را ایجاد کرده‌اند. دولت این کار را آغاز کرده، فعلاً دولت نود هزار خودروی فرسوده را برای حل و فصل آن کمک‌های بانکی می‌کند. ان‌شاءالله این راه را ادامه خواهیم داد. البته هوای ما نسبت به گذشته یک مقدار بهتر شده اما باید اقدامات جدی انجام دهیم که در سال‌های آینده کم و کمتر شود تا حل شود. یادمان باشد که هنوز بعضی کشورهای اروپایی در زمستان امسال مشکل زیست محیطی داشتند و بعضی روزها ورود خودرو را به خیابان‌ها ممنوع کردند. در کشورهای پیشرفته آسیایی مشکلات فراوانی در روزهای مختلف داشتند، این‌طور نیست که این مشکل مخصوص ایران باشد اما در عین حال این وظیفه ماست که در این زمینه اقدامات جدی انجام دهیم.

خانم شریفی مقدم:

رویداد بزرگی را پیش رو داریم، هفتم اسفند ان‌شاءالله انتخاباتی پرشور و پرشکوه مثل سال‌های گذشته، مثل ادوار قبلی قرار است در کشور رقم بخورد. مشارکت حداکثری مردم عزیز ایران در انتخابات مثل همه دوره‌ها نشانه اعتبار و اقتدار نظام و باعث افتخار کشور خواهد بود. دولت چه خواهد کرد که این مشارکت حداکثری ان‌شاءالله باز هم تحقق پیدا کند؟

رئیس‌جمهور:

هفتم اسفند بسیار مهم است، ان‌شاءالله یک برگ زرین به حول و قوه الهی در تاریخ کشورمان خواهد بود. برای اولین بار انتخابات دو مجلس را در یک روز داریم. البته دو انتخابات در یک روز قبلاً هم سابقه داشته ولی من فکر می‌کنم دو مجلس در یک روز اولین بار است که مجلس خبرگان رهبری که بسیار اهمیت دارد و مجلس شورای اسلامی که بسیار برای کشور ما مهم است هر دو در یک روز اتفاق می‌افتد.

مردم ما رسالتی سنگین بر دوش دارند. دولت تا اینجا در بخشی که مستقیم به عهده او بوده، یعنی مسئولیت وزارت کشور، مسئولیت وزارت اطلاعات و همچنین بخش‌های دیگر مثل ثبت احوال، مثل نیروی انتظامی، که وظایفی در بحث انتخابات برای صلاحیت‌ها داشتند، به خوبی عمل کرده و من بسیار راضی هستم. من بسیار حساس بودم روی بحث انتخابات و در دولت بارها این مسئله را مطرح کردم و در اینجا می‌خواهم تشکر کنم از همه آنهایی که ثبت نام کردند، شور اولیه را آفریدند و باز هم تشکر کنم از آنهایی که رد صلاحیت شدند یا صلاحیت آنها احراز نشده و از طریق قانونی اقدام کردند. خیلی مهم است همه ما قانون مدار باشیم و صبر و حوصله لازم را داشته باشیم. امیدوارم قانون به خوبی اجرا و پیاده شود و برای من به عنوان کسی که مسئولیت اجرای قانون اساسی را بر دوش دارم و پاسدار قانون اساسی در قسمنامه خودم هستم و قسم خوردم که پاسدار قانون اساسی باشم، بسیار مهم است.

امیدوارم همه نهادها و همه آنهایی که مسئول هستند توجه ویژه داشته باشند و همه کاری کنیم یک انتخاب بسیار شکوهمند و حداکثر مشارکتی و حداکثر رقابتی و به بهترین وجهی که هیچ شائبه‌ای در آن نباشد، [داشته باشیم]. ما گاهی وقت‌ها خوب کار می‌کنیم اما گاهی وقت‌ها جوری عمل می‌کنیم که بی‌خودی در ذهن برخی از مردم شائبه درست می‌شود. نباید شائبه مهندسی شدن انتخابات در ذهن هیچ کسی بیاید و در این راستا همه ما باید تلاش کنیم، کار کنیم و فعالیت کنیم و از مردم خواهش می‌کنم که توجه داشته باشند که حضور آنها پای صندوق انتخابات بسیار بسیار مهم است. ما باید بهترین‌ها را برگزینیم، هم برای مجلس خبرگان رهبری که مهم است هم برای مجلس شورای اسلامی.

همه مشکلاتی که شما اشاره کردید، مسئله اشتغال، مسئله محیط زیست، مسئله مشکلاتی که در زمینه آب و منابع آبی داریم، منابع مالی که باید جذب کنیم، جذب سرمایه خارجی، همه اینها را که دولت به تنهایی نمی‌تواند حل کند، مجلس هم باید در کنار دولت باشد، قوه قضاییه هم باید در کنار دولت باشد و من شکرگزارم که در این دولت تاکنون هماهنگی خوبی با دو قوۀ دیگر داشتیم و ان‌شاءالله تا پایان هم این‌چنین باشد.

خانم شریفی مقدم:

دیروز هم دیداری با سران قوای دیگر داشتید.

رئیس‌جمهور:

دیروز هم دیدار بسیار خوبی داشتیم و یکی از بحث‌های ما با سران دو قوۀ دیگر درخصوص همین هفتم اسفند و انتخابات بود و ان‌شاءالله این همکاری‌ها و هماهنگی‌ها ادامه پیدا کند. بنابراین مردم وقتی می‌خواهند نمایندگان مجلس را انتخاب کنند، همه مشکلات را توجه کنند. افرادی را اتنخاب کنند که دارای تجربه بالاتری هستند، دارای دانش بیشتری هستند. ان‌شاءالله مجلس ما مجلس عقلا، مجلس باتجربه‌ها و مجلس متدینین و مجلس عاشقان به انقلاب و کشور و منافع ملی بیش از گذشته باشد. البته مجلس همیشه در این مسیر بوده، ان‌شاءالله در هر انتخابات باید از تجربه گذشته استفاده کنیم و افرادی را برگزینیم که با لیاقت‌های بیشتر بتوانند رسالت بزرگی را که بر دوش دارند به خوبی انجام دهند.

آقای مهدیقلی:

آقای دکتر روحانی، اگر اشتباه نکنم حضرت‌عالی پنج دوره نمایندگی مجلس را تجربه کرده‌اید، در حال حاضر هم عالی‌ترین مقام اجرایی کشور را به عهده دارید و متصدی امور اجرایی کشور هستید، اصل تفکیک قوا هم در کشور وجود دارد. حضرت‌عالی اشاره کردید که همدلی و همراهی همه قوا، همه مردم و آحاد است که کمک می‌کند کشور رشد و توسعه پیدا کند. مجلس، دولت و قوه قضائیه همه با هم کشور را اداره می‌کنند. برای اینکه یک‌دستی خوبی به مفهوم همدلی نه به مفهوم نگاه‌ها و حتی سلیقه‎های سیاسی داشته باشیم، فکر می‌کنید نماینده مطلوب چه ویژگی دارد؟

رئیس‌جمهور:

من فکر می‌کنم درست است که تفکیک قوا داریم و قوا مستقل‌اند و هر قوه مسئولیت خودش را در قانون اساسی دارد اما در عین حال این تعامل سازنده را اینجا هم باید به کار ببریم و باید با همدیگر تعامل داشته باشیم. ضمن استقلال باید با هم تعامل داشته باشیم.

اگر مجلسی باشد که با قوه قضاییه و با دولت، هر سه با هم، تعامل بیشتر داشته باشند نفع بیشتری عاید مردم می‌شود. هرچه فاصله‌ها خدای ناکرده بیشتر باشد، حل مشکلات سخت‌تر و مشکل‌تر می‌شود. دید و افق فکری و معضلاتی که درنظر گرفته می‌شود، اگر قوا مثل هم ببینند، همفکری و تعامل کنند، ما بهتر می‌توانیم به اهداف بلندمان برسیم. مسائل فراوانی پیش رو داریم و به نمایندگان با تجربه و نمایندگانی که بتوانند این بار مسئولیت را راحت‌تر و بهتر برعهده بگیرندنیازمند هستیم. البته مردم هر کسی را انتخاب کنند از هر جناحی باشد، از هر حزبی باشد، انتخاب مردم برای ما مبارک است اما در عین حال مردم اگر بتوانند بهترین‌ها و صالح ترین‌ها و افراد باتجربه بیشتر را در این زمینه انتخاب کنند که قوا بتوانند با هم تعامل بیشتر داشته باشند، حتماً به نفع مردم است و مردم حتماً مصلحت خودشان را به خوبی احساس می‌کنند و من خواهش می‌کنم اهمیت این مسئله را بیشتر مدنظر قرار دهند. من خواهش می‌کنم هیچ‌کس به هیچ دلیلی با صندوق انتخابات قهر نکند و همه ان‌شاءالله در کنار صندوق انتخابات باشیم و حماسه بسیار بزرگ دیگری توسط ملت ما در هفتم اسفند خلق شود.

خانم شریفی مقدم:

و سال نو را با شیرینی این حماسه آغاز کنیم ان‌شاءالله. آقای روحانی بسیار سپاسگزاریم از اینکه اجازه دادید ما سؤال‌های متعددی را از شما بپرسیم و شما هم پاسخگوی مردم عزیزمان باشید.

آقای مهدیقلی:

آقای رئیس‌جمهور خیلی متشکرم که موضوعات متنوعی را پاسخ فرمودید. امیدوارم که این موضوعات موردتوجه مردم عزیز و شریف ایران هم قرار گرفته باشند.

رئیس‌جمهور:

بسیار متشکرم از شما. جلسۀ بسیار خوبی بود، سئوالات شما هم پیاپی بود و بسیار بجا بود. از مردم عزیز سراسر کشور تشکر می‌کنم، سپاسگزاری می‌کنم که امشب ما را پذیرفتند که مهمان آنها باشیم و امیدوارم باز هم فرصت‌هایی پیش بیاید تا بتوانیم استفاده و بهره‌برداری کنیم. هم از شما متشکرم هم از رسانه ملی.

آقای مهدیقلی:

پاینده باشید.

خیلی متشکرم.

92309
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.