سخنرانی در جلسه توسعه و سرمایه‏‌گذاری استان مرکزی

هدف از تشکیل جلسات/ بی‌مرز بودن اقتصاد در دنیای امروز/ بی مرز بودن اطلاعات در دنیای امروز/ هدف سفرهای خارجی رئیس جمهور/ نگرانی بیکاری جمعیت فعال کشور/ ضرورت امید به فضای مناسب برای کار و فعالیت/ نقش امدی به آینده در افزایش جمهعیت فعال/ آمار اشتغال‌زایی دولت/ شرایط مناسب ایران برای فعالیت و سرمایه‌گذاری/ ثبات و آرامش بازار و اقتصاد کشور/ هدف‌گذاری رشد 5 درصدی/ تسهیلات اعطایی به بنگاه‌ها/ ضرورت به فعلیت درآوردن ظرفیت‌ها/ نیاز تولیدات به بازار و تقاضا/ ضرورت به روز کردن فناوری‌ها/ تعامل با دنیا برای استفاده از فناوری‌های روز/ عدم مغایرت روی پای خود ایستادن با رابط با دیگران/ کاهش نرخ سود صندوق توسعه/ اهمیت رقابت داخلی و بین‌المللی برای ارتقاء کیفیت محصولات/ آفات انحصار/ مشارکت با بنگاه‌های اقتصادی خارجی/ گشایش‌ها در روابط بانکی با خارج/ بدهکاری و بدحسابی دولت در گذشته/ تصمیم دولت برای پرداخت بدهی‌های خود/ ضرورت حسابرسی بدهی‌های دولت/ عملکرد خوب ایران در بین شرکت‌های صادرکننده نفت در شرایط کاهش قیمت نفت/ مسیر تحرک مثبت اقتصادی/ اهمیت پیشنهاد و انتقاد بخش خصوصی به دولت/ استعدادهای گردشگری استان مرکزی/ نقش گردشگری در ایجاد اشتغال/

بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا محمد و آله الطیبین الطاهرین و صحبه المنتجبین

بسیار خوشحالم که خداوند به من و هیئت همراه توفیق داد تا در سفر دو روزه خدمت مردم شریف، فهیم و پرتلاش استان مرکزی باشیم و در این جلسه در حضور کارآفرینانان محترم باشیم، چه آنهایی که در ایران سکونت دارند، چه ایرانیان عزیز ساکن خارج از کشور و چه کارآفرینان عزیز خارجی که در اینجا حضور دارند؛ مجموعاً 65 نفر، شامل 14 نفر خارجی و بقیه ایرانیانی که در خارج از کشور هستند.
این جلسات برای همفکری و هماهنگی بیشتر است و احیاناً برای توافق؛ یعنی ممکن است در این جلسات معمولاً تفاهمات و توافقاتی هم به دست آید اما عمدتاً دولت ‌می‌خواهد از صاحب‌نظران بخش خصوصی در زمینه سرمایه‌گذاری، ورود فناوری و اشتغال نظرخواهی کند که همه آنها در این مقطع برای ما بسیار مهم است.
یک بخش از کارها ایجاد فضا بود. یک بخش از فضای مناسب برای محیط کسب و کار فضای داخلی است و بخشی نیز فضای تعامل در سطح جهان است و یک بخش هم تعامل دولت با بخش خصوصی و بخش خصوصی و دولتی با ایرانیان خارج از کشور یا کارآفرینان خارجی. در مجموع در دنیای امروز اقتصاد خیلی مرز نمی‌شناسد؛ شبیه علم، هنر و اطلاعات است. امروز دیگر اطلاعات مرز نمی‌شناسد. اگر حادثه‌ای در شرق یا غرب عالم اتفاق ‌می‌افتد یا بشر با پدیده نوظهوری رو به رو می‌شود، این اطلاعات در یک جا باقی نمی‌ماند. شرایط، شرایط تبادل است، شرایط انتشار است، شرایط ارتباطات است و قرن امروز را باید همان قرن اطلاعات و ارتباطات نام گذاری کنیم.
تلاش دولت بر این است که این فضا آماده شود. هم اکنون در سفرهای خارجی که احیاناً من فرصت ‌می‌کنم یا بقیه مسئولین دولتی و کارآفرینان هم در این سفرها حضور دارند و نیز یکی از وظایف مهمی که امروز بر دوش سفرای ما در سراسر جهان است، آماده کردن شرایط برای کار و تلاش است؛ حال چه سرمایه‌گذاری کنیم چه سرمایه‌گذار را دعوت کنیم؛ چه فناوری را صادر کنیم چه بخواهیم فناوری وارد کشور شود. بحمدالله امروز در بسیاری از زمینه‌ها شرایط مناسب برای تبادل کالا، اطلاعات و فناوری وجود دارد.
از یک طرف نیز ما با نگرانی به مسئله نگاه ‌می‌کنیم و آن نیروی جوان تحصیل کرده ماست که آماده کار و فعالیت هستند، یعنی جمعیت فعال. جمعیت فعال ما رو به افزایش است. حال ممکن است به ذهن بیاید که جمعیت فعال در صورتی وارد بازار کار می‌شود که همه شرایط اقتصادی را مهیا ببیند. به نظر من، قبل از شرایط کار، امید به فضای مناسب برای فعالیت بزرگ‌‌ترین انگیزه برای حضور جمعیت فعال است. جوانی که آماده کار است و تحصیل کرده هم هست، اگر ذهنش این باشد که چنانچه دنبال کسب و کار برود، اصلاً کاری وجود ندارد، دنبال کار هم نمی‌رود و اصلاً آن جمعیت فعال تشکیل نمی‌شود.
بنابراین مسئله امید خیلی مهم است. در دولت یازدهم قبل از اینکه کار را شروع کنیم، به محض انتخابات، جمعیت فعال زیاد شد؛ یعنی متقاضی کار بالا رفت؛ تازه انتخابات شده بود و هنوز کاری نشده بود؛ به دلیل اینکه امید به آینده افزوده شد. وقتی امید به آینده افزوده می‌شود فضا مناسب می‌شود و جمعیت فعال و آماده برای فعالیت افزایش پیدا می‌کند. خود به خود در آمارها ممکن است تعداد افرادی هم که شاغل نیستند افزایش پیدا کند. این یک طرف قصه است، اما طرف دیگر قصه علامت مثبتی به سرمایه‌گذار و کارآفرینان داخلی و خارجی است که این کشور نیروی جوان فعال آماده به کار اعلام شده دارد.
طبق آمار اخیر به طور متوسط سالانه جمعیت فعال ما نزدیک به یک میلیون نفر است – 980 هزار نفر – که البته در فصل‌های مختلف مقداری متفاوت است، اما لااقل در هفت فصل گذشته به طور متوسط جمعیت فعال ما 980 هزار نفر بوده که جمعیت بسیار بالایی است؛ جمعیتی که عمدتاً هم جوان و تحصیل کرده و آماده برای فعالیت است. مقدار اشتغال و جمعیت شاغل هم باز در فصول گذشته تقریباً رکورد بوده؛ یعنی به طور متوسط سالانه 714 هزار نفر مشغول به کار شدند.
البته بین جمعیت شاغل با جمعیت متقاضی و فعال فاصله وجود دارد. نزدیک یک میلیون جمعیت فعال است؛ اشتغالی که حاصل می‌شود حدود هفتصد هزار نفر است که با نیازمندی که برای فضای اشتغال وجود دارد باز هم فاصله داریم. اما در عین حال نکته مثبتی هم هست برای فعالیت اقتصادی در ایران؛ یعنی ایران کشوری است امن، ایران کشوری است دارای جمعیت جوان فعال و آماده برای تحرک اقتصادی، ایران از نظر جغرافیایی جایگاهی کم نظیر دارد، ایران دارای معادن بسیار بزرگ و منابع انرژی است. همه اینها دست به دست هم می‌دهد تا شرایط را برای فعالیت مناسب کند.
ثباتی که در سه سال اخیر در اقتصاد ما به وجود آمده، یعنی تورم ما قدم به قدم کاهنده بوده، علامت بسیار مثبتی است برای سرمایه‌گذاران و تولید کنندگان ما، چون برای آینده قدرت پیش بینی دارند که چگونه برای تولید برنامه‌ریزی کنند. ان‌شاءالله از امسال رشد اقتصادی مناسبی نیز خواهد بود. پیش بینی و هدف‌گذاری ما برای امسال رشد اقتصادی پنج درصدی است اما من خوش بین هستم که رشد اقتصادی ما از پنج درصد بیشتر خواهد بود. اکنون بر مبنای پنج درصد هم اعلام و هدف‌گذاری کرده‌ایم و هم داریم تلاش ‌می‌کنیم اما اگر تلاش‌ها افزون شود ان‌شاءالله پایان سال شاهد رشد اقتصادی بالای پنج درصد خواهیم بود. الان همین آماری که برای صنایع متوسط و کوچک در اختیار من گذشته‌اند، برای تسهیلاتی که به این بنگاه‌ها داده شده است تا تاریخ 2/8/1395 تعداد 12 هزار و 522 واحد با 9 هزار و 800 میلیارد تومان تسهیلات بوده، ما در ابتدای سال برای 7 هزار و 500 واحد برنامه‌ریزی کرده بودیم ولی تقریباً در هفت ماهه سال از 12 هزار واحد عبور کردیم که این رقم قابل ملاحظه است.
ظرفیت‌های موجود را باید به فعلیت در بیاوریم. پیداست که فقط ماشین‌آلات کافی نیست، اگر ماشین‌آلات کافی بود در اراک شما ماشین‌آلات به اندازه کافی هست. ما قبل از این جلسه بازدیدی از واگن‌سازی پارس داشتیم که البته آنجا یک نمونه است و نمونه‌های فراوانی در اراک وجود دارد، زیرا اراک مرکز صنعتی کشور ماست. استعداد این مرکز بیش از هزار واگن باری و مسافری است و بیش از این هم استعداد دارد.
پس ماشین‌آلات داریم، کارگر کارآزموده و مهندس هم داریم، آیا اینها کافی است؟ نه کافی نیست، ما نیاز به بازار داریم. تقاضا اولین عامل است، تا تقاضا نباشد تولید چگونه به وجود ‌می‌آید؟ همه ماشین‌آلات را دارید، سرمایه‌گذاری هم کرده‌اید. ما نیاز به تقاضا داریم، چه تقاضای داخلی چه خارجی؛ فرق نمی‌کند. وقتی در داخل ما به واگن نیاز داریم و این نیاز در داخل ‌می‌تواند تأمین و تولید شود، باید حمایت کنیم و نباید بگذاریم چیزی که در داخل برای تولید آن آمادگی وجود دارد از خارج وارد شود. اما آیا همین کافی است؟
فرض کنیم نیاز هم بود، پنج‌ سال دیگر چه می‌شود؟ امکانات، تکنولوژی، ساخت و تجهیزات شما با نیازمندی‌ها نمی‌خواند. من امروز از مدیر واگن سازی سوال کردم، گفتم این واگن‌ها برای چه سرعتی ساخته می‌شود؟ گفت برای 160 کیلومتر در ساعت، گفتم اگر برای 250 کیلومتر نیاز باشد چه؟ چون اکنون برنامه‌ریزی ما قطار سریع‌السیر با سرعت 250 کیلومتر است. گفت باید تغییراتی در واگن‌ها ایجاد شود برای اینکه بتواند سرعت 200 و 250 کیلومتر را تحمل کند. نوآوری و به روز کردن فناوری مهم است. حالا این کارخانه واگن سازی پارس را پرسیدم، شروعش از سال 1353 بوده و از 1363 هم کاملاً فعال شده.
برای اینکه با فناوری روز کاملاً آشنا باشیم و از این فناوری استفاده کنیم لازمه‌اش ارتباط با بیرون است، لازمه‌اش گاهی مشارکت است؛ شاید بهترین شکل آن مشارکت باشد. در صنایع نفت و گاز هم همین مشکل را داریم. بازیافت‌ها در منابع نفتی ما نیاز به تکنولوژی دارد. برای اینکه میعانات گازی افت نکند نیاز به تکنولوژی جدید داریم. در دنیای امروز نمی‌شود کسی یا شرکتی یا کشوری بدون ارتباط با بیرون پیشرفت کند.
ممکن است وقتی با یک شریک خارجی فعالیتی را آغاز ‌می‌کنیم با توجه به اینکه استعداد و هوش ایرانیان فوق متوسط است، نوآوری‌هایی انجام دهیم یا از نوآوری‌های آنها استفاده کنیم. در اینجا این حرف درست نیست که بگوییم ‌می‌خواهیم روی پای خودمان بایستیم. مگر روی پای خود ایستادن به این معناست که با دیگران رابطه نداشته باشیم؟ روی پای خودمان ‌می‌ایستیم برای اینکه از سرمایه، امکانات و منابع‌مان به بهترین شکل استفاده و بهره‌برداری کنیم. مگر در گذشته این همه تجار، صنعتگران و بازرگانان بین ایران و خارج از کشور در همین جاده ابریشم و دیگر مسیرها فعال نبودند؟ ما باید فعال باشیم. باید بازار به دست بیاوریم. باید تقاضا را تحریک کنیم تا بتوانیم حرکت مناسبی داشته باشیم.
تلاش دولت بر این است که مشکلات را کاهش دهد. در آخرین جلسه نشست صندوق توسعه ملی نرخ سود را به 11 درصد و برای مناطق محروم به 7 درصد کاهش دادیم. این برای این بود که صندوق علامت لازم را هم به بانک‌ها و هم به بخش خصوصی بدهد. وقتی تورم ما تک رقمی می‌شود، سود تسهیلات هم باید قدم به قدم کاهش پیدا کند و متناسب باشد تا سرمایه‌گذار بتواند سرمایه‌گذاری کند، تا صرفه داشته باشد و بتواند رقابت کند.
مگر بدون رقابت رشد امکان‌پذیر است؟ هیچ بخش اقتصادی بدون رقابت به رشد نمی‌رسد. باید رقابت داخلی داشته باشیم، رقابت بین‌المللی هم باید داشته باشیم. اساساً خداوند انسان را برمبنای رقابت آفریده. با رقابت است که ما پیشرفت ‌می‌کنیم، با رقابت است که در کلاس درس تلاش ‌می‌کنیم نمره بهتر بگیریم. همه تنبل باشند و نمره پنج و چهار بگیرند، انسان چه انگیزه‌ای دارد که نمره بیست بگیرد؟ ‌می‌گوید اینها پنج می‌گیرند، ما درس هم نخوانیم 12 را که ‌می‌گیریم. وقتی رقابت فشرده می‌شود، وقتی در کلاس درس دانش‌آموزان با هم رقابت می‌کنند‌ وقتی دانشگاه‌ها با هم رقابت می‌کنند‌، وقتی دانشگاه‌های دنیا با هم رقابت می‌کنند،‌ پیشرفت حاصل می‌شود. خداوند این رقابت را قرار داده برای حرکت و پیشرفت ما، مشکلی که انحصار ایجاد می‌کند همین است.
ساز و کار و غیررقابتی مشکل به وجود ‌می‌آورد. تلاش ما بر این است که مشارکت با بنگاه‌های اقتصادی خارج از کشور را تسهیل کنیم. در بسیاری از بنگاه‌ها با بخش خارجی شریک شویم و با هم سرمایه‌گذاری کنیم، در فناوری با هم مشارکت کنیم، در صادرات کالا با هم مشارکت کنیم تا حرکت بسیار خوبی در کشور به وجود بیاید.
این حرکت امروز وجود دارد و بعد از برجام بسیار سریع‌‌تر شده است. بدون ارتباط بانکی خیلی مشکلات داشتیم، به هر کشوری که ‌می‌رویم یکی از کارهای ما این است که روند تعامل بانکی را به حالت عادی برگردانیم. همه آن کشورها هم متقاضی هستند، ما هم متقاضی هستیم، همه جا دارد تفاهم نامه امضا می‌شود، همه جا قرار داد امضا می‌شود، همه جا فعالیت بانک‌ها از سر گرفته می‌شود. این برای این است که شرایط برای فعالیت اقتصادی کاملاً آماده شود.
دولت در گذشته همواره بدهکار بدحساب بود. تلاش ما این است که دولت از بد حسابی خارج شود. اقدامات ماه‌های اخیر برای انتشار اوراق بهادار بر این مبناست که بدهکاری‌هایمان را به پیمان کارها، بخش خصوصی و بانک‌ها پرداخت کنیم تا آنها بتوانند با آن اوراق بدهکاری خود را با بانک‌ها تسویه کنند و بانک‌ها هم بتوانند با بانک مرکزی تسویه کنند.
حرکتی در این زمینه آغاز شده و با برنامه‌ریزی اقتصادی که شده این اوراق به تدریج منتشر می‌شود. امسال تحرک خوبی در این زمینه آغاز ‌می‌شود. ما ‌می‌خواهیم تسویه حساب کنیم، طرف ‌می‌گوید من طلب دارم، ما هم ‌می‌خواهیم پرداخت کنیم، نمی‌دانیم چقدر طلب دارد. بعد از حسابرسی معلوم می‌شود گاهی وقت‌ها طلب کمتر از حدی است که ادعا می‌شود، گاهی هم ممکن است بیشتر باشد.
اولاً حساب‌ها روشن می‌شود. بعد هم ما و او بدهکار به بانک و بانک هم بدهکار به بانک مرکزی، همه به هم بدهکار؛ این گونه که نمی‌شود. در حرکت اقتصادی دور و تسلسل باطلی به وجود آمده بود، یکی از فعالیت‌های امروز ما این است که بتوانیم این دور غلط را بشکنیم و باز کنیم که پیمانکاران، بخش خصوصی و بانک‌های ما بتوانند تحرک بهتری داشته باشند. به بانک‌ها کمک و از آنها حمایت شود.
البته تلاش ما هم در شش ماه دوم است، چون در شش ماه اول در پروژه‌های عمرانی وضع ما خیلی خوب نبود و به خاطر شرایط اقتصادی که بر ما و تقریباً همه کشورهای تولید کننده نفت تحمیل شد، شرایط بسیار سختی بود. خوشحالم با گزارش‌هایی که در صندوق بین‌المللی ارائه شد نشان داد که ایران در شرایط سختی و کاهش قیمت نفت بهترین عملکرد را در میان همه تولید کنندگان و صادر کنندگان نفت داشته؛ این بسیار مهم است. شما گزارش اخیر صندوق را دیده‌اید، تقریباً همه شاخص‌ها شاخص‌های مثبت و حرکت به سمت رشد است. پیش بینی آنها هم کاهش تورم، رونق و رشد اقتصادی است؛ کما اینکه این گونه خواهد بود؛ یعنی داده‌های ما هم به ما همین را ‌می‌گوید که ما در مسیر تحرک مثبت قرار داریم.
البته باید به هم کمک کنیم. این جلسات برای همین است که همفکری و هماهنگی کنیم. نکاتی اگر هست که بخش دولتی توجه ندارد، بخش خصوصی تذکر دهد، اگر بخش خصوصی توجه ندارد، بخش دولتی تذکر دهد که ما بتوانیم حرکت مناسبی را ان‌شاءالله شاهد باشیم.
بخش گردشگری هم که اشاره شد بخش بسیار مهمی است؛ به ویژه استان مرکزی با این همه امکاناتی که دارد و جایگاهی که در آن قرار دارد، از یک طرف به تهران وصل است و از یک طرف به اصفهان وصل است. استانی که به معنی واقعی کلمه مرکزی است؛ این اسم با مسمایی است؛ واقعاً این استان مرکزیت دارد و مرکزی است. باید بتوانیم در این استان گردشگر داخلی و خارجی جذب کنیم، با این همه امکانات طبیعی که دارد، با این همه جاذبه‌هایی که دارد. همه جای دنیا یک راه برای ایجاد اشتغال، گردشگری است. اشتغالی که امروز مسئله اصلی ماست و بیکاری یک معضل اصلی در جامعه ماست، یکی از راه‌های حل آن رونق بخش گردشگری است. ما باید صنعت توریسم را توسعه دهیم. باید زیر ساخت‌های لازم را به وجود بیاوریم. رشد ما در گردشگری به طور نسبی در دو سه سال اخیر بد نبوده و حرکت خوبی صورت گرفته اما در عین حال به یک حرکت و رشد سریع‌‌تر نیاز داریم.
ان‌شاءالله امیدوارم در این استان شاهد تحرک و استفاده از ظرفیت‌های موجود در بخش صنعتی و همچنین در بخش‌های گردشگری، علمی و فناوری باشیم و شاهد استان مرکزی آبادتر و اراکی زیباتر با محصولات بیشتر با رونق بیشتر و مردمی پرنشاط‌‌تر در آینده باشیم.

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته

بسم الله الرحمن الرحیمن
الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا محمد و آله الطیبین الطاهرین و صحبه المنتجبین

بسیار خوشحالم که خداوند به من و هیئت همراه توفیق داد تا در سفر دو روزه خدمت مردم شریف، فهیم و پرتلاش استان مرکزی باشیم و در این جلسه در حضور کارآفرینانان محترم باشیم، چه آنهایی که در ایران سکونت دارند، چه ایرانیان عزیز ساکن خارج از کشور و چه کارآفرینان عزیز خارجی که در اینجا حضور دارند؛ مجموعاً 65 نفر، شامل 14 نفر خارجی و بقیه ایرانیانی که در خارج از کشور هستند.
این جلسات برای همفکری و هماهنگی بیشتر است و احیاناً برای توافق؛ یعنی ممکن است در این جلسات معمولاً تفاهمات و توافقاتی هم به دست آید اما عمدتاً دولت ‌می‌خواهد از صاحب‌نظران بخش خصوصی در زمینه سرمایه‌گذاری، ورود فناوری و اشتغال نظرخواهی کند که همه آنها در این مقطع برای ما بسیار مهم است.
یک بخش از کارها ایجاد فضا بود. یک بخش از فضای مناسب برای محیط کسب و کار فضای داخلی است و بخشی نیز فضای تعامل در سطح جهان است و یک بخش هم تعامل دولت با بخش خصوصی و بخش خصوصی و دولتی با ایرانیان خارج از کشور یا کارآفرینان خارجی. در مجموع در دنیای امروز اقتصاد خیلی مرز نمی‌شناسد؛ شبیه علم، هنر و اطلاعات است. امروز دیگر اطلاعات مرز نمی‌شناسد. اگر حادثه‌ای در شرق یا غرب عالم اتفاق ‌می‌افتد یا بشر با پدیده نوظهوری رو به رو می‌شود، این اطلاعات در یک جا باقی نمی‌ماند. شرایط، شرایط تبادل است، شرایط انتشار است، شرایط ارتباطات است و قرن امروز را باید همان قرن اطلاعات و ارتباطات نام گذاری کنیم.
تلاش دولت بر این است که این فضا آماده شود. هم اکنون در سفرهای خارجی که احیاناً من فرصت ‌می‌کنم یا بقیه مسئولین دولتی و کارآفرینان هم در این سفرها حضور دارند و نیز یکی از وظایف مهمی که امروز بر دوش سفرای ما در سراسر جهان است، آماده کردن شرایط برای کار و تلاش است؛ حال چه سرمایه‌گذاری کنیم چه سرمایه‌گذار را دعوت کنیم؛ چه فناوری را صادر کنیم چه بخواهیم فناوری وارد کشور شود. بحمدالله امروز در بسیاری از زمینه‌ها شرایط مناسب برای تبادل کالا، اطلاعات و فناوری وجود دارد.
از یک طرف نیز ما با نگرانی به مسئله نگاه ‌می‌کنیم و آن نیروی جوان تحصیل کرده ماست که آماده کار و فعالیت هستند، یعنی جمعیت فعال. جمعیت فعال ما رو به افزایش است. حال ممکن است به ذهن بیاید که جمعیت فعال در صورتی وارد بازار کار می‌شود که همه شرایط اقتصادی را مهیا ببیند. به نظر من، قبل از شرایط کار، امید به فضای مناسب برای فعالیت بزرگ‌‌ترین انگیزه برای حضور جمعیت فعال است. جوانی که آماده کار است و تحصیل کرده هم هست، اگر ذهنش این باشد که چنانچه دنبال کسب و کار برود، اصلاً کاری وجود ندارد، دنبال کار هم نمی‌رود و اصلاً آن جمعیت فعال تشکیل نمی‌شود.
بنابراین مسئله امید خیلی مهم است. در دولت یازدهم قبل از اینکه کار را شروع کنیم، به محض انتخابات، جمعیت فعال زیاد شد؛ یعنی متقاضی کار بالا رفت؛ تازه انتخابات شده بود و هنوز کاری نشده بود؛ به دلیل اینکه امید به آینده افزوده شد. وقتی امید به آینده افزوده می‌شود فضا مناسب می‌شود و جمعیت فعال و آماده برای فعالیت افزایش پیدا می‌کند. خود به خود در آمارها ممکن است تعداد افرادی هم که شاغل نیستند افزایش پیدا کند. این یک طرف قصه است، اما طرف دیگر قصه علامت مثبتی به سرمایه‌گذار و کارآفرینان داخلی و خارجی است که این کشور نیروی جوان فعال آماده به کار اعلام شده دارد.
طبق آمار اخیر به طور متوسط سالانه جمعیت فعال ما نزدیک به یک میلیون نفر است – 980 هزار نفر – که البته در فصل‌های مختلف مقداری متفاوت است، اما لااقل در هفت فصل گذشته به طور متوسط جمعیت فعال ما 980 هزار نفر بوده که جمعیت بسیار بالایی است؛ جمعیتی که عمدتاً هم جوان و تحصیل کرده و آماده برای فعالیت است. مقدار اشتغال و جمعیت شاغل هم باز در فصول گذشته تقریباً رکورد بوده؛ یعنی به طور متوسط سالانه 714 هزار نفر مشغول به کار شدند.
البته بین جمعیت شاغل با جمعیت متقاضی و فعال فاصله وجود دارد. نزدیک یک میلیون جمعیت فعال است؛ اشتغالی که حاصل می‌شود حدود هفتصد هزار نفر است که با نیازمندی که برای فضای اشتغال وجود دارد باز هم فاصله داریم. اما در عین حال نکته مثبتی هم هست برای فعالیت اقتصادی در ایران؛ یعنی ایران کشوری است امن، ایران کشوری است دارای جمعیت جوان فعال و آماده برای تحرک اقتصادی، ایران از نظر جغرافیایی جایگاهی کم نظیر دارد، ایران دارای معادن بسیار بزرگ و منابع انرژی است. همه اینها دست به دست هم می‌دهد تا شرایط را برای فعالیت مناسب کند.
ثباتی که در سه سال اخیر در اقتصاد ما به وجود آمده، یعنی تورم ما قدم به قدم کاهنده بوده، علامت بسیار مثبتی است برای سرمایه‌گذاران و تولید کنندگان ما، چون برای آینده قدرت پیش بینی دارند که چگونه برای تولید برنامه‌ریزی کنند. ان‌شاءالله از امسال رشد اقتصادی مناسبی نیز خواهد بود. پیش بینی و هدف‌گذاری ما برای امسال رشد اقتصادی پنج درصدی است اما من خوش بین هستم که رشد اقتصادی ما از پنج درصد بیشتر خواهد بود. اکنون بر مبنای پنج درصد هم اعلام و هدف‌گذاری کرده‌ایم و هم داریم تلاش ‌می‌کنیم اما اگر تلاش‌ها افزون شود ان‌شاءالله پایان سال شاهد رشد اقتصادی بالای پنج درصد خواهیم بود. الان همین آماری که برای صنایع متوسط و کوچک در اختیار من گذشته‌اند، برای تسهیلاتی که به این بنگاه‌ها داده شده است تا تاریخ 2/8/1395 تعداد 12 هزار و 522 واحد با 9 هزار و 800 میلیارد تومان تسهیلات بوده، ما در ابتدای سال برای 7 هزار و 500 واحد برنامه‌ریزی کرده بودیم ولی تقریباً در هفت ماهه سال از 12 هزار واحد عبور کردیم که این رقم قابل ملاحظه است.
ظرفیت‌های موجود را باید به فعلیت در بیاوریم. پیداست که فقط ماشین‌آلات کافی نیست، اگر ماشین‌آلات کافی بود در اراک شما ماشین‌آلات به اندازه کافی هست. ما قبل از این جلسه بازدیدی از واگن‌سازی پارس داشتیم که البته آنجا یک نمونه است و نمونه‌های فراوانی در اراک وجود دارد، زیرا اراک مرکز صنعتی کشور ماست. استعداد این مرکز بیش از هزار واگن باری و مسافری است و بیش از این هم استعداد دارد.
پس ماشین‌آلات داریم، کارگر کارآزموده و مهندس هم داریم، آیا اینها کافی است؟ نه کافی نیست، ما نیاز به بازار داریم. تقاضا اولین عامل است، تا تقاضا نباشد تولید چگونه به وجود ‌می‌آید؟ همه ماشین‌آلات را دارید، سرمایه‌گذاری هم کرده‌اید. ما نیاز به تقاضا داریم، چه تقاضای داخلی چه خارجی؛ فرق نمی‌کند. وقتی در داخل ما به واگن نیاز داریم و این نیاز در داخل ‌می‌تواند تأمین و تولید شود، باید حمایت کنیم و نباید بگذاریم چیزی که در داخل برای تولید آن آمادگی وجود دارد از خارج وارد شود. اما آیا همین کافی است؟
فرض کنیم نیاز هم بود، پنج‌ سال دیگر چه می‌شود؟ امکانات، تکنولوژی، ساخت و تجهیزات شما با نیازمندی‌ها نمی‌خواند. من امروز از مدیر واگن سازی سوال کردم، گفتم این واگن‌ها برای چه سرعتی ساخته می‌شود؟ گفت برای 160 کیلومتر در ساعت، گفتم اگر برای 250 کیلومتر نیاز باشد چه؟ چون اکنون برنامه‌ریزی ما قطار سریع‌السیر با سرعت 250 کیلومتر است. گفت باید تغییراتی در واگن‌ها ایجاد شود برای اینکه بتواند سرعت 200 و 250 کیلومتر را تحمل کند. نوآوری و به روز کردن فناوری مهم است. حالا این کارخانه واگن سازی پارس را پرسیدم، شروعش از سال 1353 بوده و از 1363 هم کاملاً فعال شده.
برای اینکه با فناوری روز کاملاً آشنا باشیم و از این فناوری استفاده کنیم لازمه‌اش ارتباط با بیرون است، لازمه‌اش گاهی مشارکت است؛ شاید بهترین شکل آن مشارکت باشد. در صنایع نفت و گاز هم همین مشکل را داریم. بازیافت‌ها در منابع نفتی ما نیاز به تکنولوژی دارد. برای اینکه میعانات گازی افت نکند نیاز به تکنولوژی جدید داریم. در دنیای امروز نمی‌شود کسی یا شرکتی یا کشوری بدون ارتباط با بیرون پیشرفت کند.
ممکن است وقتی با یک شریک خارجی فعالیتی را آغاز ‌می‌کنیم با توجه به اینکه استعداد و هوش ایرانیان فوق متوسط است، نوآوری‌هایی انجام دهیم یا از نوآوری‌های آنها استفاده کنیم. در اینجا این حرف درست نیست که بگوییم ‌می‌خواهیم روی پای خودمان بایستیم. مگر روی پای خود ایستادن به این معناست که با دیگران رابطه نداشته باشیم؟ روی پای خودمان ‌می‌ایستیم برای اینکه از سرمایه، امکانات و منابع‌مان به بهترین شکل استفاده و بهره‌برداری کنیم. مگر در گذشته این همه تجار، صنعتگران و بازرگانان بین ایران و خارج از کشور در همین جاده ابریشم و دیگر مسیرها فعال نبودند؟ ما باید فعال باشیم. باید بازار به دست بیاوریم. باید تقاضا را تحریک کنیم تا بتوانیم حرکت مناسبی داشته باشیم.
تلاش دولت بر این است که مشکلات را کاهش دهد. در آخرین جلسه نشست صندوق توسعه ملی نرخ سود را به 11 درصد و برای مناطق محروم به 7 درصد کاهش دادیم. این برای این بود که صندوق علامت لازم را هم به بانک‌ها و هم به بخش خصوصی بدهد. وقتی تورم ما تک رقمی می‌شود، سود تسهیلات هم باید قدم به قدم کاهش پیدا کند و متناسب باشد تا سرمایه‌گذار بتواند سرمایه‌گذاری کند، تا صرفه داشته باشد و بتواند رقابت کند.
مگر بدون رقابت رشد امکان‌پذیر است؟ هیچ بخش اقتصادی بدون رقابت به رشد نمی‌رسد. باید رقابت داخلی داشته باشیم، رقابت بین‌المللی هم باید داشته باشیم. اساساً خداوند انسان را برمبنای رقابت آفریده. با رقابت است که ما پیشرفت ‌می‌کنیم، با رقابت است که در کلاس درس تلاش ‌می‌کنیم نمره بهتر بگیریم. همه تنبل باشند و نمره پنج و چهار بگیرند، انسان چه انگیزه‌ای دارد که نمره بیست بگیرد؟ ‌می‌گوید اینها پنج می‌گیرند، ما درس هم نخوانیم 12 را که ‌می‌گیریم. وقتی رقابت فشرده می‌شود، وقتی در کلاس درس دانش‌آموزان با هم رقابت می‌کنند‌ وقتی دانشگاه‌ها با هم رقابت می‌کنند‌، وقتی دانشگاه‌های دنیا با هم رقابت می‌کنند،‌ پیشرفت حاصل می‌شود. خداوند این رقابت را قرار داده برای حرکت و پیشرفت ما، مشکلی که انحصار ایجاد می‌کند همین است.
ساز و کار و غیررقابتی مشکل به وجود ‌می‌آورد. تلاش ما بر این است که مشارکت با بنگاه‌های اقتصادی خارج از کشور را تسهیل کنیم. در بسیاری از بنگاه‌ها با بخش خارجی شریک شویم و با هم سرمایه‌گذاری کنیم، در فناوری با هم مشارکت کنیم، در صادرات کالا با هم مشارکت کنیم تا حرکت بسیار خوبی در کشور به وجود بیاید.
این حرکت امروز وجود دارد و بعد از برجام بسیار سریع‌‌تر شده است. بدون ارتباط بانکی خیلی مشکلات داشتیم، به هر کشوری که ‌می‌رویم یکی از کارهای ما این است که روند تعامل بانکی را به حالت عادی برگردانیم. همه آن کشورها هم متقاضی هستند، ما هم متقاضی هستیم، همه جا دارد تفاهم نامه امضا می‌شود، همه جا قرار داد امضا می‌شود، همه جا فعالیت بانک‌ها از سر گرفته می‌شود. این برای این است که شرایط برای فعالیت اقتصادی کاملاً آماده شود.
دولت در گذشته همواره بدهکار بدحساب بود. تلاش ما این است که دولت از بد حسابی خارج شود. اقدامات ماه‌های اخیر برای انتشار اوراق بهادار بر این مبناست که بدهکاری‌هایمان را به پیمان کارها، بخش خصوصی و بانک‌ها پرداخت کنیم تا آنها بتوانند با آن اوراق بدهکاری خود را با بانک‌ها تسویه کنند و بانک‌ها هم بتوانند با بانک مرکزی تسویه کنند.
حرکتی در این زمینه آغاز شده و با برنامه‌ریزی اقتصادی که شده این اوراق به تدریج منتشر می‌شود. امسال تحرک خوبی در این زمینه آغاز ‌می‌شود. ما ‌می‌خواهیم تسویه حساب کنیم، طرف ‌می‌گوید من طلب دارم، ما هم ‌می‌خواهیم پرداخت کنیم، نمی‌دانیم چقدر طلب دارد. بعد از حسابرسی معلوم می‌شود گاهی وقت‌ها طلب کمتر از حدی است که ادعا می‌شود، گاهی هم ممکن است بیشتر باشد.
اولاً حساب‌ها روشن می‌شود. بعد هم ما و او بدهکار به بانک و بانک هم بدهکار به بانک مرکزی، همه به هم بدهکار؛ این گونه که نمی‌شود. در حرکت اقتصادی دور و تسلسل باطلی به وجود آمده بود، یکی از فعالیت‌های امروز ما این است که بتوانیم این دور غلط را بشکنیم و باز کنیم که پیمانکاران، بخش خصوصی و بانک‌های ما بتوانند تحرک بهتری داشته باشند. به بانک‌ها کمک و از آنها حمایت شود.
البته تلاش ما هم در شش ماه دوم است، چون در شش ماه اول در پروژه‌های عمرانی وضع ما خیلی خوب نبود و به خاطر شرایط اقتصادی که بر ما و تقریباً همه کشورهای تولید کننده نفت تحمیل شد، شرایط بسیار سختی بود. خوشحالم با گزارش‌هایی که در صندوق بین‌المللی ارائه شد نشان داد که ایران در شرایط سختی و کاهش قیمت نفت بهترین عملکرد را در میان همه تولید کنندگان و صادر کنندگان نفت داشته؛ این بسیار مهم است. شما گزارش اخیر صندوق را دیده‌اید، تقریباً همه شاخص‌ها شاخص‌های مثبت و حرکت به سمت رشد است. پیش بینی آنها هم کاهش تورم، رونق و رشد اقتصادی است؛ کما اینکه این گونه خواهد بود؛ یعنی داده‌های ما هم به ما همین را ‌می‌گوید که ما در مسیر تحرک مثبت قرار داریم.
البته باید به هم کمک کنیم. این جلسات برای همین است که همفکری و هماهنگی کنیم. نکاتی اگر هست که بخش دولتی توجه ندارد، بخش خصوصی تذکر دهد، اگر بخش خصوصی توجه ندارد، بخش دولتی تذکر دهد که ما بتوانیم حرکت مناسبی را ان‌شاءالله شاهد باشیم.
بخش گردشگری هم که اشاره شد بخش بسیار مهمی است؛ به ویژه استان مرکزی با این همه امکاناتی که دارد و جایگاهی که در آن قرار دارد، از یک طرف به تهران وصل است و از یک طرف به اصفهان وصل است. استانی که به معنی واقعی کلمه مرکزی است؛ این اسم با مسمایی است؛ واقعاً این استان مرکزیت دارد و مرکزی است. باید بتوانیم در این استان گردشگر داخلی و خارجی جذب کنیم، با این همه امکانات طبیعی که دارد، با این همه جاذبه‌هایی که دارد. همه جای دنیا یک راه برای ایجاد اشتغال، گردشگری است. اشتغالی که امروز مسئله اصلی ماست و بیکاری یک معضل اصلی در جامعه ماست، یکی از راه‌های حل آن رونق بخش گردشگری است. ما باید صنعت توریسم را توسعه دهیم. باید زیر ساخت‌های لازم را به وجود بیاوریم. رشد ما در گردشگری به طور نسبی در دو سه سال اخیر بد نبوده و حرکت خوبی صورت گرفته اما در عین حال به یک حرکت و رشد سریع‌‌تر نیاز داریم.
ان‌شاءالله امیدوارم در این استان شاهد تحرک و استفاده از ظرفیت‌های موجود در بخش صنعتی و همچنین در بخش‌های گردشگری، علمی و فناوری باشیم و شاهد استان مرکزی آبادتر و اراکی زیباتر با محصولات بیشتر با رونق بیشتر و مردمی پرنشاط‌‌تر در آینده باشیم.

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته

92106
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.