سخنرانی به مناسبت روز دانشجو در جمع دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف

16 آذر، روز استقلال‌‌طلبی و آزادی‌‌خواهی ملت / دانشگاه و دانشجو، فخر فرهنگ ایران / دانشگاه بهترین مکان برای نقد قدرت / مستثنی نبودن هیچ مسئولی از سؤال ملت / اهمیت اعتدال، حتی در نقد و انتقاد / انتقاد موجب اصلاح اشکالات / نقش حضور مردم در انتخابات سال 92 برای حل مسئله هسته‌ای / ضرورت اجماع درباره مفاهیمی چون عدالت، منافع ملی و... / ضرورت وحدت نظر درخصوص کارکرد و هدف دانشگاه / نظر برخی درمورد حل همه مشکلات با دنیا از طریق جنگ / توجه توأمان دولت به گفتگو و تقویت بنیه دفاعی / نقش ثبات و آرامش اقتصادی در توفیق مذاکرات هسته‌ای / آزمایش بهترین موشک ما همزمان با پیروزی در مذاکرات / انتظار تغییر شاخص‌ها از حضور فعال در انتخابات / اهمیت افزایش سرمایه اجتماعی با تغییر دولت / فضای امن در دانشگاه، نه فضای امنیتی / باز شدن بیشتر فضای دانشگاه‌ها نسبت به گذشته / عدم تغییر راه دولت نسبت به دانشگاه و دانشجو / اقدام مثبت دولت در خروج کشور از رکود / اهمیت استقلال دانشگاه / استقبال از آزادی و انتقاد دانشگاه / فرصت تعامل علمی با دانشگاه‌های دنیا در شرایط پسابرجام / نقش مجلس در دفاع از منافع ملی / تصریح قانون اساسی بر ناظر بودن شورای نگهبان در انتخابات

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا محمد و آله الطیبین الطاهرین و صحبه المنتجبین

بسیار روز زیبا و فرصت مغتنمی برای من و همراهان در این جمع پرشور بود.

16 آذر روز دانشجو، روز دانشگاه، روز استقلال‌‌طلبی، روز آزادی‌خواهی و روز ایستادگی نخبگان ملت و دانشجویان در برابر استعمار و استبداد بود. 16 آذر به سال 32 یا هیچ مقطع زمانی محصور نخواهد شد. 16 آذر یک روز تاریخی برای دانشگاه، دانشجو و ملت بزرگ ایران است. دوران تاریک و سیاهی بود. چند ماه بیشتر از کودتای 28 مرداد نگذشته بود، اما آن سه قهرمان در برابر لوله‌های تفنگ ایستادند و بالاخره راهی را برای جوانان ما ترسیم کردند که در نهایت به 22 بهمن سال 57 یعنی روز استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی منتهی شد.

هم این روز را گرامی می‌داریم و هم بر آن شهیدان درود می‌فرستیم و هم بر همه شهدای دوران انقلاب اسلامی، شهدای دانشجو و اساتید و دانش‌آموزان و همچنین دانشجویان شهیدی که در دوران دفاع مقدس از کشور و عزت و استقلال این سرزمین به خوبی دفاع کردند و همچنین بر همه دانشجویان عزیزی که امروز با قامتی استوار و با زبانی منتقدانه برای دفاع از کشور خودشان ایستادگی می‌کنند و درود و سلام بر همه آن شهیدانی که دانشگاه را متحول کردند؛ و نیز طالقانی‌ها، بهشتی‌ها، مطهری‌ها، مفتح‌ها، بازرگان‌ها و دکتر شریعتی‌ها همه آنهایی که برای دانشگاه، برای علم، برای آزادی در برابر استبداد و استعمار ایستادگی کردند.

البته در سال‌های گذشته هم موافق بودم 16 آذر را در یکی از دانشگاه‌ها و در حضور دانشجویان و اساتید باشم، سخنان و نقد آنان را بشنوم و امسال خوشحالم که در یک دانشگاه پرآوازه به نام شریف حضور پیدا کردم.

دانشگاه، دانشجو، استاد، علم و فناوری و تحقیق و به ویژه دانشگاه‌های برتر فخر و افتخاری برای فرهنگ این سرزمین و برای ملت بزرگ ایران است. البته قبل از اینکه در جمع شما حاضر شوم در جمع مسئولین دانشگاه نشستی داشتم؛ نکاتی که مربوط به توسعه علمی در همه دانشگاه‌های کشور و از جمله مسایل این دانشگاه بود، مطرح شد. من به آنها و به شما قول دادم که ان‌شاءالله در سال آینده مشکلاتی که در جلسه مطرح شد و از جمله مشکلات دانشگاه شریف را دنبال کنم و ان‌شاءالله به وعده‌ام عمل خواهم کرد.

اولاً بسیار متشکرم از همه آنهایی که امروز به نام تشکل‌های مختلف پشت این تریبون سخن گفتند، نقد و انتقاد کردند، تشویق کردند و برخی نقاط قوت و ضعف دولت را برشمردند.

شاید بهترین جایی که باید قدرت نقد شود دانشگاه است. اگر قدرت در هر کشوری مورد انتقاد و سؤال قرار نگیرد به انحراف و استبداد خواهد کشید. تمام مسئولین کشور افتخار دارند که مستقیم یا غیرمستقیم منتخب ملت بزرگ هستند و از طریق آراء مردم بر مسند قدرت تکیه زده‌اند. هیچ مقامی در جمهوری اسلامی ایران نداریم که مقام انتخابی نباشد. این تهمت است که برخی می‌گویند در ایران مقامات بر دو دسته تقسیم می‌شوند برخی انتخاب و برخی انتصاب می‌شوند. همه یا با آرای مستقیم یا غیرمستقیم ملت انتخاب می‌شوند.

اما در عین حال اصلاً مسئولیت از کلمه سؤال می‌آید، همه باید مورد سؤال قرار گیرند. هیچ کس نباید خود را مستثنی از سؤال ملت بداند و همه باید به سؤال مردم و پاسخ گویی در برابر سؤال مردم افتخار کنند که افتخار هم می‌کنند. البته حالا نقد برخی از قوا و برخی از نهادها یک کمی سخت و مشکل است، فعلاً از دولت و رئیس جمهور شروع کنید.

(شعار در حمایت از رئیس ‌جمهور)

متشکر از الطاف شما هستم. دولت یازدهم اگر چیزی دارد و اگر پیشرفتی کرده فقط در سایه حمایت مردم به ویژه جوانان و دانشجویان بوده و تردیدی ندارم حمایت‌ها، هدایت‌ها و نقدهای شما همه را دلسوزانه می‌دانم، البته اگر برخی از لحن‌ها کمی نرم‌تر شود بهتر و قشنگ‌تر است. (تشویق حضار)

اساساً این اعتدال که می‌گوییم در نقد هم باید اعتدال مراعات شود. امیرالمؤمنین فرمودند: «سیهلک فِی صِنفان: مُحِبٌّ مُفْرِطٌ و مُبغِضٌ مُفَرِّطٌ». امیرالمؤمنین فرمود: راجع به من دو گروه خود را به هلاکت و نابودی انداختند؛ چه آنهایی که علی را افراطی دوست دارند بی‌حد و مرز و گاهی تا حد خدایی او را می‌برند و غلو می‌کنند و چه آنهایی که با افراط با علی کینه‌ورزی می‌کنند. هم در انتقاد و هم در تعریف نباید افراط باشد و باید در همه امور اعتدال و میانه‌روی باشد، حتی در انتقاد.

اما در عین حال انتقاد مفید است. در این جمع مسئولین دولتی حضور داشتند، خود من هم شنیدم، باز هم باید فرصت‌هایی فراهم شود تا نقد و انتقادها را من و مسئولین بشنویم و اشکالات خودمان را اصلاح کنیم. ما هیچ کدام معصوم و بی‌خطا نیستیم، اما درعین حال تلاش ما بر این است که گام‌هایی را به نفع مردم برداریم.

هر کجا موفق بودیم آن جایی بود که مردم به صحنه آمدند. در بحث هسته‌ای وقتی ما موفق شدیم که مردم به صحنه آمدند. مردم در انتخابات سال 92 مسئلة هسته‌ای را به بحث گذاشتند و این آغاز پیروزی ملت بود. موضوع هسته‌ای در انتخابات 92 به بحث و نقد گذاشته ‌شد و آثار تحریم مورد بررسی قرار ‌گرفت و راه حل مسئله و نیز آثار تحریم بررسی شد. در واقع مردم در انتخابات 92 به بحث هسته‌ای هم رأی دادند، چون مورد بحث قرار گرفت. به هر حال با آمدن مردم به صحنه و بحث در باره موضوع هسته‌ای راه باز شد تا ما بتوانیم راهی را برای حل و فصل این مسئله بیابیم.

باید راهی را می‌گشودیم که از طریق آن فشار را از دوش مردم برداریم. من نکته‌ای را دوستانه محضر همه اساتید و دانشجویان عزیز و محققین عرض می‌کنم؛ ما باید در مفاهیم و موضوعات به اجماع نظر برسیم، حتی در موضوعات و مفاهیمی که به نظر ما ساده می‌آید. راجع به عدالت باید به وحدت نظر برسیم که یعنی چه؟ راجع به مبارزه با استعمار و ایستادگی در برابر استعمار باید به وحدت نظر برسیم. راجع به منافع ملی و حاکمیت ملی باید به وحدت نظر برسیم و حتی راجع به خود دانشگاه باید به وحدت نظر برسیم. دانشگاه برای چیست؟ فلسفه وجودی آن برای چیست و برای چه تأسیس شده است؟ همان‌طور که از اسم آن پیدا است آیا محل دانش است؟ آیا دانشجو همان‌طور که از اسمش پیداست باید طالب علم و دانش باشد یا درکنار علم و دانش امور دیگری هم مورد ضرورت است؛ مسایل اجتماعی و سیاسی هم باید مورد بحث و بررسی قرار گیرد؟

آیا مفهوم دانشگاه، دانشجو، منافع ملی، عدالت و امثال اینها حتی علم و صنعت و فناوری و ... در کشورهای دیگر هم هنوز محل اختلاف است، برای مثال در فرانسه اگر این فرد یا آن فرد سر کار بیاید راجع به مفهوم دانشگاه و علم و وظایف دانشجو اختلاف نظر به وجود می‌آید یا اینکه به اجماع نظری رسیده‌اند. این اجماع به ما کمک می‌کند و این اجماع را شما اساتید و دانشجویان عزیز باید به وجود بیاورند.

اینکه ما در برابر دیگران باید بایستیم حرف درستی است، و اینکه ما باید به توان ملی‌مان تکیه کنیم و باید مشکلات کشور را با امکانات داخلی‌مان حتی الامکان حل کنیم، کاملاً درست است، اما آیا معانی این حرف‌ها این است که ما با دنیا حرف نزنیم و اگر ما مشکلی با دنیا داریم تا مرز جنگ پیش برویم و بگوییم در جنگ یا پیروز می‌شویم یا نه!

فرض بگیرید در آن جنگ در برابر همه دنیا هم پیروز می‌شویم، ان‌شاءالله اگر روزی هم توطئه‌ای ولو جهانی علیه کشور ما باشد ما می‌ایستیم و پیروز می‌شویم به حول و قوه الهی، اما آیا جنگ نباید آخرین راه حل باشد؟

اختلاف نظر اینهاست وگرنه هیچ کس تردید ندارد که زمانی ممکن است جنگ را بر ما تحمیل کنند و ما باید قدرت نظامی داشته باشیم. در اینها بحثی نیست. بعضی‌ها فکر می‌کنند دولت یازدهم دولت لبخند، منطق، مذاکره و گفتگو با دنیاست، اما در ساخت سلاح و بنیه دفاعی کمتر توجه کرده است. من یک‌بار این را اعلام کرده‌ام، این دولت در طول دو سال در بنیه دفاعی و در سلاح‌های راهبردی کاری که انجام داده به اندازه 10 سال قبل بوده است.

بنابراین معنایش این نیست که چون ما داریم مذاکره می‌کنیم، بنیه دفاعی‌مان را قوی نکنیم و مفهومش این نیست که هیچ‌وقت نباید به فکر جنگ باشیم. ما همیشه باید آماده باشیم و اتفاقاً اگر آمادگی کامل داشته باشیم جنگ رخ نمی‌دهد و به ما تحمیل نمی‌شود. باید توانمند و قدرتمند باشیم همزمان با پیروزی در مذاکرات برجام ما مهم‌ترین موشک‌مان را آزمایش کردیم و شما دیدید.

این برادر بسیار عزیز ما که از وضع اقتصادی دولت انتقاد کرد که البته وضع اقتصادی ما نقد هم دارد، نه اینکه نداشته باشد، اما باید گفت اگر 5 دلیل برای اینکه ما توانستیم در مذاکرات هسته‌ای توفیق پیدا کنیم وجود داشته باشد، یکی از آنها ثبات و آرامش اقتصادی در داخل کشور بود. شما ببینید در آغاز این دولت تورم نقطه به نقطه 45 درصد بود و امروز تورم نقطه به نقطه در حال تک رقمی شدن است و البته در روستاها که تک رقمی شده است؛ یعنی 36 واحد درصد در ظرف دو سال کاهش تورم داشتیم. شاخص‌ها معیار ماست و تمام این بحث‌ها و رقابت‌ها و این جناح و آن جناح و جناح‌های راست و چپ اشکالی ندارد.

برای چه در انتخابات باید فعال باشیم؟ نتیجه نهایی آن چه باید باشد؟ نتیجه نهایی اینها باید این باشد که در نهایت شاخص‌ها عوض شود. اگر عوض نشود این جناح بیاید تورم 45 درصد باشد بعدی بیاید بشود 47، اینکه مفهومی ندارد. این انتخابات و رقابت‌ها، این جناح و آن جناح برای این است که نه تنها شاخص‌های اقتصادی بلکه شاخص‌های فرهنگی و اجتماعی تغییر کند.

اگر اعتماد عمومی امسال (یعنی سال 94) در نظرسنجی‌های ما عین سال 92 باشد ما پیشرفت نکرده‌ایم. اگر اعتماد مردم به دولت در حال افزایش نباشد، اعتماد مردم نسبت به همدیگر در حال افزایش نباشد، سرمایه اجتماعی ما بالا نرود، چه فایده‌ای دارد؛ چه این جناح یا آن جناح؟ آن آقا یا این آقا؟ معیار ما شاخص‌هاست. اگر دانشگاه تغییر نکند این دولت باشد یا آن دولت چه فرقی می‌کند.

البته نظرمن این است و همه آن چیزی که به من گفته می‌شود و خودم هم همین را حس می‌کنم این است که فضای دانشگاه در سال 94 نسبت به سال 92 زمین تا آسمان فرق کرده است. ممکن است هنوز هم فضا امنیتی باشد و من نمی‌پسندم؛ ما فضای امن می‌خواهیم نه فضای امنیتی.

[شعار روحانی متشکریم] من از شما می‌پرسم سال 90 ، 91 و 92 شما برای 16 آذر به این راحتی می‌توانستید اجتماع داشته باشید؟ الان سال 93 و 94 همه دنبال 16 آذر هستند. یک زمانی بود کسی جرئت نمی‌کرد بگوید جنبش دانشجویی و از این کلمه می‌ترسیدند. (شعار دانشجویان)

بنابراین طبق شاخص‌هایی که ما داریم، اگر واقعا دانشگاه در سال 94 با 91 فرق نکرده، حتماً ما به عنوان دولت یازدهم محکومیم و اگر فرق کرده البته ممکن است تا حد مطلوب فاصله زیاد باشد.

بعضی از نقدهای شما که هنوز به دانشجو بی‌احترامی می‌شود و هنوز ممکن است آن فضای مطلوب نباشد، درست است و هنوز به نقطه مطلوب نرسیده‌ایم، نه در اقتصاد و در سلامت هم که جایی است که تلاش بسیاری شده و آقای دکتر هاشمی بسیار زحمت کشیده‌اند و آمار و ارقام نشان می‌دهد، ولی هنوز در آن هم به نقطه مطلوب نرسیده‌ایم و راه زیادی در پیش داریم. اما من به شما اطمینان می‌دهم راه دولت یازدهم نسبت به دانشگاه و دانشجو و وزارت علوم تغییر نکرده. حالا اگر شما اشکالی دارید بگویید از فرجی دانا تا فرهادی نباید فرقی کند، البته از قبلش از نیلی منفرد.

بنابراین چیزی که ما خواستارش هستیم این است که شاخص‌های ما شاخص‌های مطلوب باشد. یکی از دوستان فرمودند که از لحاظ رکود دولت حرکتی به پیش نداشته است. آمار واقعاً این را می‌گوید؟ سال 91 رشد اقتصادی ما منفی 8/6 بوده، یعنی وضع رکود این چنین بوده و در عمق رکود بودیم. در سال 92 رساندیم به منفی 9/1. در سال 93 رشد اقتصادی مثبت 3 شد. البته امسال سال بسیار سختی است و ممکن است از نظر آمار رشد اقتصادی از سال گذشته وضع ما پایین‌تر باشد، ولی باز هم آخر سال مثبت خواهیم بود. حدود 1، 5/1 یا 8/1 خواهد بود. به هرحال آمار سال آینده مشخص خواهد شد، اما انچه اطلاعات اولیه به ما می‌گوید باز هم مثبت خواهد بود.

بنابراین اشکالی ندارد دولت را نقد کنید. وقتی که ما دانشجو بودیم این‌طوری صحبت نمی‌کردیم. این تریبون را دادیم بیایید صحبت کنید و ما استفاده کنیم.

بنابراین یکی از خواست‌های ما نسبت به دانشگاه استقلال دانشگاه‌هاست. این «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» که ما به آن رسیدیم از برکت تلاش دانشجویان برای استقلال دانشگاه بود. دانشگاه باید روی پای خودش بایستد و مستقل باشد. همه تلاش ما در شورای عالی انقلاب فرهنگی این است که شورا به مسایل سیاست‌گذاری بپردازد و امور اجرایی دانشگاه به خود دانشگاه‌ها برگردد و استقلال و آزادی دانشگاه برای ما بسیار مهم است.

در بحث آزادی دانشگاه، اگر دانشگاه در علم و پژوهش، تحقیق و بیان آزاد نباشد ما نمی‌توانیم به اهدافی که مدنظر است در سرمایه انسانی و توسعه فرهنگی و علمی دست یابیم دانشجو و دانشگاه باید نقاد باشد. همیشه انتقاد دلسوزانه کار دانشجو ودانشگاه است و ما باید از نقد دانشجویان استقبال کنیم.

نکته آخر اینکه ما در شرایط بعد از برجام و تحول اقتصادی هستیم و در شرایط تعامل با دنیا هستیم و دانشگاه‌ها باید از این فرصت برای تعامل علمی با دنیا باید استفاده کنند و ما باید شرایط دانشگاه‌ها را از لحاظ وسایل کمک آموزشی تقویت کنیم و دانشگاه‌های ما باید از دانش دیگران استفاده کنند، دیگران هم باید بتوانند از دانش دانشمندان ما استفاده کنند. باید دانشگاه‌های ما در فضایی که به وجود می‌آید در زمینه اقتصادی و فناوری حضور پیدا کنند و در شرایطی که به سمت انتخابات می‌رویم دانشگاه‌ها باید حضور فعال در انتخابات پیدا کنند.

خیلی مهم است مجلس آینده ما چگونه باشد. از نظر دولت این جناح و آن جناح هر کدام می‌خواهند باشد، آنچه مهم است این است که افرادی به مجلس راه یابند که به منافع ملی فکر کنند و منافع جناحی و شخصی شان را بر منافع ملی ترجیح ندهند و دلسوز مردم باشند.

خلاصه که همه ما تلاش کنیم حماسه سال 92 را در 94 تکرار کنیم و بتوانیم مجلسی توانمندتر و قدرتمندتر داشته باشیم، همه از وزارت کشور گرفته تا شورای نگهبان باید تلاش کنند.

همه ما باید کاری کنیم که همگان به این انتخابات امیدوار باشند و به آن افتخار کنند. من نظرم نسبت به شورای نگهبان، نظر قانون اساسی است. قانون اساسی شورای نگهبان را ناظر می‌داند، ما هم ناظر می‌دانیم. بنابراین امیدوارم با تلاش وزارت کشور و شورای نگهبان و مسئولین و مردم و به ویژه دانشجویان انتخابات بسیار پرشوری داشته باشیم.

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته

92046
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.