سخنرانی در نشست شورای عالی و مدیران عامل مناطق آزاد

کاهش درآمد نفتی دولت در سال گذشته/ معدود بودن کشورهای دارای تورم تک رقمی در دنیا/ تضاد مقابله همزمان با رکود و تورم/ روند موفقیت دولت برای کاهش تورم/ استمرار کاهش تورم/ غلبه بر رکود/ رشد اقتصادی مثبت در سال 1394/ هدف گذاری رشد اقتصادی در سال 95/ کار بی‌نظیر دولت در زمینه توافق هسته‌ای/ عظمت کار مذاکره کنندگان ایران/ بزرگ‌ترین پیروزی سیاسی و حقوقی تاریخ ایران/ شباهت دنیای سیاست با رکود/ اهمیت ایستادگی و تلاش برای استفاده از مزایای توافق/ هوشیاری و قانون‌مداری ملت در انتخابات هفتم اسفند/ برجام، زمینه ساز حرکت و فعالیت/ عصبانیت برخی از توافق/ اهمیت تعامل با دنیا در اقتصاد مقاومتی/ ضرورت کاهش آسیب‌پذیری در اقصاد مقاومتی/ اقدامات دولت در راستای اقتصاد مقاومتی/ تراز مثبت صادرات کشور/ تعهد دولت به انجام قول‌های داده شده به مردم/ مهیا شدن شرایط برای سرمایه‌گذاری/ رفع بسیاری از موانع جذب سرمایه/ تسهیل شرایط حمل و نقل و بیمه بین‌المللی/ اقدامات دولت برای عدم قطعی گاز در زمستان/ سال 95، سال امید و تلاش/ نقش مناطق آزاد در اقتصاد مقاومتی/ شرایط راحت‌تر حضور و سرمایه‌گذاری خارجی‌ها در مناطق آزاد/ پیشگامی مناطق آزاد در اقتصاد مقاومتی/ اقتصاد، پایه اصلی مناطق آزاد/ ویژگی‌های متفاوت مناطق آزاد کشور/ معیار جذب سرمایه مناطق آزاد/ معیار جذب فناوری و اشتغال مناطق آزاد/ اشتغال پایین کشور در سال‌های وفور درآمد نفتی/ راه ایجاد اشتغال پایدار و خالص/ نقش اقتصاد دانش بنیان در اقتصاد مقاومتی/ اهمیت صنعت همانندسازی اعضا/ وضع مناسب کشاورزی در دو سال و نیم گذشته/ کاهش واردات مواد غذایی در راستای اقتصاد مقاومتی/ بالاترین میزان ذخایر غذایی در دولت یازدهم/ اهمیت بهره‌وری آب برای کشور/ ضرورت توسعه روش گلخانه‌ای/ بهره‌وری مصرف انرژی، راه حفظ محیط زیست/ سود بالای شرکت‌های هواپمایی خارجی از مسافرت‌های ایرانیان/ اهمیت هواپیما در سودآوری، امنیت و توسعه برای کشور/ تحقق خرید هواپیما، از دستاوردهای برجام/ ناهمخوانی استفاده از هواپیماهای دست سوم با شأن ملت ایران/ شرایط مساعد برای فعالیت با رفع تحریم‌ها/ عدم استفاده از فضای پسابرجام، کفران نعمت تلاش‌های دیپلماسی/ شاخص‌های ارزیابی فعالیت مناطق آزاد/ نقش مناطق آزاد در زمینه پوشاک/ فروش برخی اجناس ایرانی با برندهای دنیا/ شرایط مناسب مناطق آزاد برای ایجاد کارگاه‌های کفش و پوشاک/ اصل رعایت محیط زیست در همه فعالیت‌های اقتصادی/ حق آبادان و خرمشهر بر گردن کشور برای توسعه و پیشرفت/ پیشرفت‌ها در مناطق آزاد کشور/ سال 95، سال ویژه برای مناطق آزاد و بهره‌برداری از شرایط پسابرجام/ اهمیت چابک‌سازی مناطق آزاد از نظر نیروی انسانی/ مناطق آزا به عنوان پایلوت برای برخی اقدامات/

بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا محمد و آله الطیبین الطاهرین و صحبه المنتجبین
من هم ایام نوروز را خدمت شما تبریک و تهنیت عرض می‌کنم. ان‌شاءالله سال 95 سال بسیار خوبی برای ملت ایران و برای کشورمان و برای همة شما عزیزان باشد.
موفقیت‌های دولت در سال سخت اقتصادی 1394
سال 94 از لحاظ اقتصادی برای دولت سال سخت و مشکلی بود. روشن هم بود به هر حال روزی درآمد نفتی ما در 120 میلیارد دلار در سال 90 بود. سال قبل درآمد نفتی ما کمی بیش از 20 میلیارد دلار بود. بنابراین، این درآمد به یک ششم تقلیل پیدا کرده. ما از اول سال می‌دانستیم که امسال سال سختی است. تیم اقتصادی ما از جلسات اولیة فروردین از جهات مختلف به ما هشدار می‌داد آقای ترکان هم که با ما در جلسات شرکت می‌کنند می‌دانند که دوستان ما مجموعاً نظر بسیار بدبینانه‌ای به اتفاق داشتند.
چون یکی از سیاست‌های دولت از ابتدا این بود که در مسئلة تورم سال به سال مسیرمان کاهنده باشد. البته می‌دانید هر دولتی که روی کار آمده در سال‌هایی توانسته مقداری تورم را پایین بیاورد، دوباره سال بعد تورم به جای اولش برگشته یا از آن هم بیشتر شده. مهم این است که ما بتوانیم سرعت تورم را به صورت کاهندة پایدار و مداوم سال به سال و قدم به قدم پایین بیاوریم تا این تورم را به تک‌رقمی برسانیم. کشورهای زیادی در دنیا نیستند که تورم دورقمی دارند. چند کشور بیشتر نیستند. یکی هم ما هستیم. ما تورم را باید به تورم تک‌رقمی برسانیم. همه به ما هشدار می‌دادند. درست هم بود. از ابتدا هم به ما می‌گفتند چون در کشور ما هم تورم بالاست و هم رکود، بنابراین بسیار سخت است با هم با این دو جنگیدن و مبارزه‌کردن با هم نمی‌شود؛ یعنی اگر ما می‌خواهیم تورم را پایین بیاوریم باید رکود را رها کنیم. اگر می‌خواهیم رکود را مهار کنیم، پس تورم را نمی‌توانیم به طور طبیعی کاهش بدهیم. و تا حدی این تضاد وجود دارد.
در مجموع، در مباحث کاهش تورم را به عنوان اصل اول مد نظر قرار دادیم. یادتان باشد در سال اول (یعنی در سال 92) ما موفق شدیم تورم بالای 41 درصد را به 35 درصد برسانیم. از ابتدای دولت هم به مردم گفتیم امسال تورم را به 35 درصد می‌رسانیم. در اسفند تورم ما 7/34 بود. بنابراین ما به وعده عمل کردیم. در سال 93 گفتیم تورم را از 35 به 25 درصد خواهیم رساند و این ادامه پیدا کرد. البته آخر سال 93 تورم حدود 15 درصد بود. در سال 94 با تورم پانزده و خرده‌ای وارد سال شدیم. در سال 94 دیگر اقتصادی‌ها به ما می‌گفتند امسال دیگر امکان‌پذیر نیست. ما به هیچ عنوان تورم را نمی‌توانیم پایین بیاوریم و تورم حتماً افزایش پیدا خواهدکرد. پیش‌بینی تیم اقتصادی ما تورم 20 درصد تا پایان امسال بود. منتها من مصرّ بودم که مسیر کاهندة تورم را باید تا آخر سال ادامه دهیم؛ ضمن اینکه من هم می‌دانستم کار خیلی سخت و مشکل است. طبق آماری که مرکز آمار دیروز اعلام کرد، تورم اسفند ما یعنی 12 ماهه منتهی به اسفند، 3/11 درصد بود. بنابراین ما تورم را به 11 درصد رساندیم و تورم نقطه به نقطة اسفند 5/8 درصد شد. بنابراین تورم نقطه به نقطة ما از آذر، دی، بهمن و اسفند تک‌رقمی و کاهنده است؛ یعنی در اسفند سالی که گذشت طبق آماری که دیروز اعلام شد. تورم نقطه به نقطة ما 5/8 درصد است.
در عین حال در زمینة رکود در سال 93 بحمدالله توانستیم رکود را مثبت کنیم. می‌دانید که ما 8 فصل پشت سر هم رکود داشتیم. در سال 91 رشد ما منفی 8/6 بود در سال 92 باز هم منفی 9/1بود بنابر این باز هم منفی بودیم. در سال 93 مثبت شدیم. رشد ما در پایان سال 3 درصد شد. پس ما بر رکود غلبه کردیم. اما در عین حال به خاطر فشاری که در سه‌ماهة آخر 93 و اوایل 94 به وجود آمد رشد مقداری با مشکل مواجه شد. در سالی که گذشت بعضی از بخش‌ها رشد ما خوب بوده. در بعضی از بخش‌ها رشد خوب نبوده و شاهد رکود بودیم. در صنعت در مجموع وضع ما خوب نبوده. در ساختمان در مجموع وضع ما خوب نبوده. در کشاورزی وضع ما خوب بوده و سالی که گذشت 5 درصد رشد داشته. در انرژی نسبتاً وضع ما خوب بود.
بنابراین سال مقداری سخت و مشکل بود. اما من بسیار امیدوارم که طبق آماری که تا چند ماه دیگر به دستمان می‌رسد رشد اقتصادی ما در سال 94 هم مثبت باشد. البته از 93 پایین‌تر خواهد بود که 3 درصد بود، اما ان‎شاءالله منفی نخواهد بود و مثبت خواهد بود. حالا تا دو، سه ماه دیگر مشخص می‌شود.
اما در سال 95 هدف‌گذاری ما رشد 5 درصد و حتی بالای 5 درصد است، اما حالا 5 درصد اعلام کردیم. بنابراین سالی است که ما باید برای رشد اقتصادی و شکستن کامل شرایط رکود کمربندها را ببندیم. البته این کار بسیار سخت و مشکل است. کار آسانی نیست. بانک‌های ما باید به میدان بیایند. بانک‌های ما در شرایط مناسب و مطلوب و ایده‌آل نیستند. شرایط برخی از بانک‌های ما مقداری بهتر است، اما باز هم در شرایط مطلوب نیستند. اما در عین حال شرایط بین‌المللی و جو بین‌المللی الحمدلله بسیار مثبت است؛ ان‌شاءالله اگر بتوانیم این جو را نگاه داریم و ادامه بدهیم.
توافق هسته ای، بزرگ‌ترین پیروزی سیاسی و حقوق در تاریخ ایران
کار بسیار بزرگی در سال 94 انجام گرفت. به هر حال تاریخ نسبت به ما قضاوت خواهد کرد. کاری که دولت یازدهم در سال 94 انجام داده است، از لحاظ سیاسی و حقوقی نظیری برایش در تاریخ ایران نمی-شناسم. حالا اگر کسی می‌شناسد ارائه کند. بگوید در طول تاریخ ایران، قبل از انقلاب و بعد از انقلاب فرقی نمی‌کند، چنین موفقیتی ملت ایران داشته یا نداشته به هر حال. ملت ایران در سال 94 کار بسیار بزرگی از لحاظ حقوقی و سیاسی انجام داده است. کشور ما قبل و بعد از انقلاب با کشورهایی مذاکرة حقوقی و سیاسی کرده است که همة ما می‌دانیم، اما اینکه شش قدرت بزرگ جهان یک طرف باشند با پشتوانة قطعنامه‌های سازمان ملل و قطعنامه‌های شورای حکام آژانس و ما یک طرف و به یک معنا دنیا یک طرف و در یک مبارزة مستمر سیاسی و حقوقی سی ماه مذاکره کنیم. من می‌دانم دیپلمات‌های ما چه سختی‌هایی داشتند و چه کار سخت و مشکلی است. شما با یک شرکت برای سرمایه‌گذاری و تجارت می‌خواهید به توافق برسید، می‌بینید چقدر سخت و مشکل است. در یک کشور در زمینه‌ای بخواهید مذاکره کنید چقدر سخت و مشکل است. قرارداد بخواهید امضا کنید چقدر ضمائم دارد، چقدر سخت و مشکل است که یک قرارداد به امضا برسد. آن وقت این کار عظیم و بزرگ جهانی صورت گرفت.
به نظر من ملت بزرگ ما در سال 94 بزرگ‌ترین پیروزی سیاسی و حقوقی را در تاریخ ایران به دست آورد، بدون اینکه هیچ‌گونه امتیاز مهمی به طرف مقابل بدهیم. همة امتیازی را که می‌خواستیم از طرف مقابل ما گرفتیم؛ یعنی ما در شورای امنیت بودیم و پروندة ما در شورای امنیت سازمان ملل به عنوان تهدیدکنندة جهان بوده. امروز به کشوری تبدیل شدیم که همین شورای امنیت می‌گوید با ایران باید همکاری شود. ما کشوری بودیم تحت فصل 7 در مرز تهدید نظامی. امروز شرایط کاملاً عوض شده.
البته دنیای سیاست تقریباً شبیه دنیای رکود است. شما می‌توانید در زمینه‌ای رکود را بشکنید و رونق را هم ایجاد کنید. دو فصل هم پشت سر هم رکود نداشته باشید و مثبت باشد می‌شود شرایط رونق. در دو فصل پشت سر هم مثبت باشید، اما در فصل بعدی می‌توانید کاری کنید که همه چیز به هم بریزد و به رکود بروید. هیچ چیز دنیا ثابت و پایدار نیست. همه چیز در اختیار ماست. ان الله لایغیر بقوم حتی یغیروا بانفسهم . اگر ما در این مسیر ثابت‌قدم و پایدار ایستادیم و ادامه دادیم، از مزایای آن هم استفاده می‌کنیم. شما ممکن است زحمت بکشید باغی را با زحمات چندساله به وجود آورید و به میوه هم برسانید، اما یک اره‌ برقی می‌تواند در عرض چند ساعت همه را از بین ببردد. با یک اره‌برقی به جانش می‌افتید همه را از بین می‌برید. نابودکردن خیلی آسان است. درست کردن خیلی مشکل است.
من بسیار به ملت ایران امیدوارم. مردم ایران مردم آگاه و باهوشی هستند و خوب می‌توانند مسائل را تشخیص و تمیز بدهند. انتخابات هفت اسفند یکی از آن مواردی بود که دیدیم مردم با هوشیاری به صحنه آمدند، قانون را کاملاً مراعات کردند، در چارچوب قانون سختی‌ها را تحمل کردند، خیلی جاها لب فرو بستند، حرف نزدند و سکوت کردند و آنجایی که می‌خواستند حرف بزنند با زبان رأی حرف زدند و این برای یک ملت بزرگ تمدن بالایی است که وقتی می‌خواهد حرف بزند با صندوق حرف می‌زند. نمی‌آید در خیابان داد بزند. درمجموع کار بسیار عظیم و بزرگی انجام گرفت و شرایط برای یک حرکت اقتصادی آماده شد.
رفع موانع تحرک اقتصادی با برجام
به نظر من برجام زمینه را برای حرکت ما آماده می‌کند. برجام موانع را برای تحرک ما برمی‌دارد. این نیست که وقتی می‌گوییم برجام تحقق پیدا کرده یعنی همه‌چیز درست شده. معنی برجام این است که موانع از پیش پای ما برداشته شده، حالا می‌توانیم با اراده و تحرک‌ و برنامه‌ریزی در یک فضای مناسب کار بکنیم. شما می‌خواهید بدن خودتان را تقویت کنید، وقتی هوا و فضای بیرون مناسب نیست، نمی‌توانید بیرون بروید و ورزش کنید، چرا که پر از گرد و خاک است و اصلاً ورزش برای شما مضر است حالا این گرد و خاک خوابیده، هوا صاف شده، نم بارانی هم زده، شما در داخل اتاق بنشیند بگویید من قوی شده‌ام! هوا خوب شده که ورزش کنید؛ همین طور داخل اتاق بنشینید که مشکلی حل نمی‌شود. الان هوا برای فعالیت اقتصادی مناسب شده و آن گرد و غبار خوابیده.
البته خیلی‌ها عصبانی هستند. در منطقه خیلی از کشورهایی که با ما رابطه دوستانه ندارند عصبانی هستند. رژیم صهیونیستی خیلی از وضعی که به وجود آمده عصبانی‌است. آدم‌های افراطی در امریکا خیلی عصبانی هستند. معلوم است که بعضی‌ها از این شرایطی که پیش آمده، ناراحت و عصبانی هستند اما مهم این است که مردم ما یک تصمیمی گرفتند، راهی را برگزیدند و پیش گرفتند و در این راه توفیقات خوبی را الحمدالله به دست آوردند.
شاخصه‌های اقتصاد مقاومتی و فعالیت دولت در این زمینه
مقام معظم رهبری در سال گذشته روی مسئلة اقتصاد مقاومتی تأکید می‌فرمودند، امسال هم اصلاً سال را به این عنوان نامگذاری کردند. حالا که سال اقتصاد مقاومتی است، باید این اقتصاد مقاومتی را جلوی خودمان بگذاریم. مواد اقتصاد مقاومتی به فارسی روان و ساده نوشته شده، راحت می‌توانیم بخوانیم چیست. یک بخش بزرگ در اقتصاد مقاومتی بحث تعامل با دنیاست. مادة ده و یازده و دوازده، همة اینها مربوط به تعامل با دنیاست. می‌گوید دیپلماسی ما دیپلماسی اقتصادی باشد. ما با منطقه و جهان رابطه داشته باشیم. ما با همسایگان رابطة ویژه داشته باشیم. در اقتصاد مقاومتی تمامش این است که بهره‌وری را بالا ببریم. سرمایة خارجی و صادرات غیرنفتی را افزایش دهیم. غیر از اینکه نیست.
در نهایت اقتصاد مقاومتی یعنی چه؟ یعنی ما اقتصادی درست کنیم که آسیبش بسیار کم باشد. سخت است بگوییم آسیب‌نا‌پذیر ، اما آسیب‌پذیری آن کم باشد و اقتصاد بتواند روی پای خودش بایستد و در شرایط سخت بتواند کشور را پیش ببرد. برای این کار باید برنامه‌ریزی و کار کنیم؛ یعنی همان که رهبری فرمودند: اقدام و عمل؛ یعنی شعار ندهند. عده‌ای فقط شعار اقتصاد مقاومتی می‌دهند. اقتصاد مقاومتی با شعار درست نمی‌شود. اقتصاد مقاومتی با اقدام و عمل و برنامه‌ریزی درست می‌شود.
من فکر می‌کنم مسیر دولت یازدهم مسیر اقتصاد مقاومتی بوده؛ یعنی ما اگر در مسیری رفتیم که اتکای بودجه را نسبت به نفت کم کردیم، این می‌شود اقتصاد مقاومتی. اگر ما در مسیری رفتیم که صادرات غیرنفتی را افزایش دادیم، این می‌شود اقتصاد مقاومتی. اگر توانستیم تراز صادرات غیرنفتی و واردات غیرنفتی‌ را متعادل کنیم یا ترازمان مثبت باشد، امسال این گونه بوده و صادرات‌مان بیشتر از واردات‌مان بوده است؛ یعنی تراز ما مثبت است. مقداری رقم صادرات ما کمتر است. دلیلش هم کاهش قیمت نفت است. وقتی قیمت نفت کاهش پیدا می‌کند قیمت میعانات گازی هم کاهش پیدا می‌کند که در صادرات غیرنفتی وزن بالایی دارد. قیمت محصولات پتروشیمی هم کاهش پیدا می‌کند که وزن بالایی دارد. صادرات ما کاهش پیدا نکرده، بلکه قیمت برخی از اقلام صادرات کاهش پیدا کرده، لذا صادرات غیرنفتی ما یک مقدار نسبت به سال قبل از آن کاهش پیدا کرده.
اما در عین حال حرکت، حرکت مثبتی بوده. ما وقتی تورم را مهار می‌کنیم و مسیرش مسیر کاهش است، یعنی داریم ثبات اقتصادی به وجود می‌آوریم؛ یعنی داریم اطمینان می‌دهیم. ما تلاش کردیم هرچه به مردم قول می‌دهیم قولی بدهیم که بتوانیم عمل کنیم تا اینکه مردم اعتماد پیدا کنند و بدانند برنامة دولت یک برنامة حساب شده است. در هر سال هرقولی که به مردم دادیم در تورم، رشد اقتصادی، صادرات غیرنفتی هرچه که قول دادیم حتی در پروژه‌های عمرانی که قول دادیم و در سفرهای استانی که قول‌هایی دادیم، تلاش ما بر این بوده قولی بدهیم که بتوانیم عمل کنیم و به گونه‌ای نباشد که بخواهیم شعار بدهیم.
تسهیل شرایط کشور برای سرمایه‌گذاری خارجی
الان شرایط ما شرایطی است که برای سرمایه‌گذاری مهیاست. یک آدم صنعتی بیاورید که اول سال 95 را با اول 94 مقایسه کند. الان همة شما خودتان دست‌تان در کار است. کسی نیستید که کنار بنشینید و حرف بزنید. مدیر هستید. مدیر اجرایی هستید. در منطقة آزاد هستید. شما خودتان بگویید الان شرایط برای جذب سرمایه بیشتر است یا پارسال؟ این نمونه است دیگر. خیلی روشن و آشکار است. اگر فرق نکرده یا پایین آمده، معلوم است که این حرف‌ها حرف‌های بی‌اساسی است. اما امروز شرایط مناسب‌تری شده. شما الان راحت‌تر می‌توانید سرمایه را جذب کنید. شما اگر پارسال می‌خواستید ال سی باز کنید یا مادة اولیة تجهیزاتی را وارد ‌کنید چه می‌کردید؟ چگونه ال سی شما باز می‌شد؟ الان چگونه باز می‌شود؟ فرق کرده یا نکرده؟ در بانکی می‌رفتید سیستم می-توانستید از سوئیفت آن استفاده کند یا نه؟ در نفت برای صادر کردن یک بشکه بیشتر از یک میلیون بشکه دچار مشکل بودیم. می‌گفتیم این یک بشکه اضافه است. الان هرچه بازار باشد و ما بتوانیم تولید کنیم، صادر می‌کنیم. الان مانعی پیش پای ما نیست. الان در پتروشیمی هم همین گونه است. در خودرو هم همین طور است. شرایط حمل و نقل الان با گذشته خیلی متفاوت است. قیمت حمل و نقل پایین آمده است. در بیمه الان شرایطی است که می‌توانیم از بیمة بین‌المللی استفاده کنیم. برخی از شرکت‌ها و کمپانی‌ها آمده‌اند با ما تفاهم نامه امضا کردند. در بعضی‌ها به قرارداد هم رسیدیم یا قرارداد دارد اجرایی و عملیاتی می‌شود. برخی از این قراردادها در فروردین و اردیبهشت در بخش‌های مختلف اجرایی و عملیاتی می‌شود. در بخش صنعت، کشاورزی و خدمات هم این گونه هست.
پس مردم ما در سال 94 علی رغم اینکه سال سختی برای ما از لحاظ اقتصادی بود، موفقیت‌های بسیار خوبی به دست آوردند و شرایط را برای سال 95 آماده کردند. شرایط ما برای سال 95 آماده است. با همة این شرایط سختی که داشتیم، دیدید در زمینة گاز چند فاز را در پارس جنوبی نهایی کردیم و به نتیجه رساندیم. همیشه زمستان که می‌شد به مردم می‌گفتیم گاز کم مصرف کنید، گاز نداریم، قطعی گاز داریم. امسال مسئولین به عکس به مردم گفتند هرچه نیاز دارید گاز مصرف کنید. ما مشکل گاز نداریم. بسیاری از نیروگاه‌های ما که قبلاً با مازوت یا نفت گاز کار می‌کرد امسال به وسیلة گاز اداره می‌شد. می‌توانستیم به آنها گاز بدهیم. همة اینها معنایش این است که ما رشد خوبی در برخی از زمینه‌ها داشتیم. هرچند در برخی از زمینه‌ها مشکلاتی داشتیم.
سال 1395، سال امید، تلاش و برجام 2
امسال سال حرکت است؛ اسمش را برجام 2 بگذاریم یا اسمش را حرکت برای رونق اقتصادی بگذاریم. من به سال امید و تلاش تعبیر کردم. سالی که همة ما باید امیدوار باشیم و همه باید تلاش و کوشش خود را مضاعف کنیم و به آن اهدافی که می‌خواهیم برسیم که یکی از آن اهداف، اقتصاد مقاومتی است.
وقتی که می‌خواهیم اقتصاد مقاومتی را اجرا کنیم، به نظر من شاید در بعضی جاها مناطق آزاد ما می‌توانند در این زمینه پیشگام باشند. گاهی هم می‌توانند در برخی از زمینه‌ها پیشران باشند و حرکتی را در بقیة بخش‌ها به وجود بیاورند. اگر منطقة آزاد در یک استان فعال شود می‌تواند کل استان و شهرهای اطرافش را هم به حرکت درآورد. پس می‌تواند پیشران و پیشرو باشد. برای اینکه مناطق آزاد برخی تسهیلاتی را در اختیار دارند که یک منطقة عادی در اختیار ندارد. به هر حال یک خارجی می‌خواهد اینجا بیاید، اینجا راحت‌تر می‌تواند وارد شود. اینجا مسائل سرمایه‌گذاری، مالیاتی و شرایط آن متفاوت است. بنابراین تمام مناطق آزاد ما چه جنوب، چه غرب، چه شمال و غرب کشور، همة مناطق آزادی که داریم لب مرز هستند، در همة آنها شرایطی وجود دارد که متصل با کشورهای همسایه هستند، مخصوصاً جنوب که همه متصل به آب‌های آزاد است، از اروند تا کیش تا قشم تا چابهار تمام مناطق جنوب ما به آب‌های آزاد متصل هستند. پس ما شرایط سهلی را برای کار و فعالیت داریم.
ما باید در اقتصاد مقاومتی پیشقدم باشیم. اقتصاد مقاومتی در مناطق آزاد یعنی بتوانیم سرمایه را جذب کنیم؛ فناوری را هم جذب کنیم. از نظر منابع مالی هم بتوانیم منابع مالی مورد نیاز را از منابع خارجی جذب کنیم. اگر بتوانیم اینها را محقق کنیم و سرمایه‌گذاری، فناوری، منابع مالی و صادرات را کنار هم قرار دهیم، همان بند 11 را که در سیاست‌های اقتصاد مقاومتی آمده می‌توانیم اجرا و محقق کنیم. البته نمی‌خواهم بگویم مناطق آزاد تمامش اقتصاد است. اما پایة اصلی مناطق آزاد اقتصاد است؛ یعنی اقتصاد پایة اصلی آن است که باید آن را به حرکت درآورد و بهره‌برداری و استفاده کرد. حالا هر منطقة آزاد شرایط خاص خود را دارد. قشم یک سری امتیاز دارد. کیش یک سری امتیاز دارد. اروند مقداری متفاوت است و هر کدام هم یک سری مسائل خاص خود را دارند. آینده چابهار فوق‌العاده خواهد بود. منتها از حالا باید کار را تسریع کنیم و زودتر به آن نقطه برسیم. چابهار محل اتصال اصلی ایران با کشورهای خارج و مخصوصاً مبداء یک کریدور بسیار مهم جنوب به شمال خواهد بود و می‌تواند بسیاری از کشورهایی را که در کنار اقیانوس هند و در افریقا، آسیا، یا اروپا هستند را به نحوی به آسیای مرکزی، اروپای شرقی، قفقاز و این مناطق متصل کند و خیلی مهم است که این مناطق هر کدام کار خود را انجام دهند.
معیارهای ارزیابی موفقیت مناطق آزاد
من پارسال هم گفتم ما بر مبنای شاخص باید عمل کنیم. من از آقای مهندس ترکان می‌خواهم که یک گزارش مکتوب از هر منطقة آزاد برای ما بفرستند بر مبنای همین شاخص که به ما بگوید سال قبل چقدر توانسته سرمایه‌گذاری جذب کند؟ و چقدر سرمایة داخلی و خارجی در برنامه‌اش هست که بتواند جذب کند؟ چه فناوری‌ای را جذب کرده؟ در منطقة ارس گفتند که فناوری خوبی را برای برخی محصولات گل و گیاه توانسته‌ایم جذب کنیم، برای شرایط گلخانه‌ای که این یک فناوری است و باید آن را توسعه بدهیم و از آنجا به بخش‌های دیگر کشور صادر کنیم که تحول بزرگی می‌تواند ایجاد کند. این فناوری می‌تواند در اروند باشد و یک نوع دیگرش می‌تواند در چابهار و جاهای دیگر باشد. یکی از معیارهای ما این است که چه فناوری جدیدی را جذب کردیم. اشتغال می‌تواند یکی از معیارهای ما باشد. چون اشتغال مستقیم و غیرمستقیم خیلی برای ما مهم است. مناطق آزاد کاری کنند که در همان منطقة آزاد اشتغال بالا برود. یا اشتغال غیرمستقیم که باعث شود در مناطق همجوارش و در کشور بتوانیم اشتغال را بالا ببریم.
اشتغال یکی از اهداف بسیار مهم ماست. در کشور این همه دانشجو دارند فارغ‌التحصیل می‌شوند. متأسفانه در سال‌هایی که سال‌های کثرت درآمد نفتی بود پول فراوانی از نفت استحصال می‌کردیم - در نیمة دوم دهة 80 و سال‌های اولیة دهة 90 وضع درآمد نفتی ما خوب بود - اما اشتغال خالص ما خیلی پایین بود؛ یعنی شما اگر سال مثلاً 90، 91، 89 را حساب کنید و ببینید اشتغال خالص ما چقدر است، اشتغال خالص ما در این سال 14 هزار و 13 هزار بوده است. اشتغال خالص خیلی کم بوده و عده‌ای هم به هر دلیلی از کار بیکار شدند. پس اشتغال خالص زیادی نداشتیم. در این دو سال، مرکز آمار در مقایسه پاییز 94 نسبت به پاییز 92 اشتغال خالص را یک میلیون و 179 هزار نفر اعلام کرده است. این رقم، رقم نسبتاً خوبی است. البته اشتغال خالص ما باید به یک میلیون نفر برسد تا بتوانیم مسائل کشور را حل کنیم. این فصل به فصل هم متفاوت است. این چیزی که من می‌گویم برای فصل پاییز است؛ پاییز 94 به پاییز 92 است.
اشتغال خیلی برای ما مهم است. اشتغال خالص و اشتغال پایدار برای ما مهم است، نه اشتغال موقت. راه اشتغال پایدار و توسعة اشتغال، آوردن تکنولوژی، بهره‌وری و رونق اقتصادی است. راه دیگری که نداریم. ما این همه الان مراکز صنعتی داریم که نیمه‌فعال هستند و از همة ظرفیت-شان استفاده نمی‌شود. در طول این دو سال و نیم هزارها پروژة صنعتی که فعال نبوده فعال شده. اما در عین حال پروژه‌های زیادی نیاز دارد که تکمیل شود یا اصلاً تکمیل شده ولی به خاطر گردش مالی و مسئلة سرمایه‌ای دچار مشکل است و از همة ظرفیت نمی‌تواند استفاده کند، از60 درصد، 50 درصد، 40 درصد ظرفیت استفاده می‌کند. ما باید همة اینها را فعال کنیم.
در بخش‌های دیگر هم همین طور است. اقتصاد دانش‌بنیان که مورد تأکید اقتصاد مقاومتی است هم بسیار مهم است. اقتصاد دانش‌بنیان معمولاً آلودگی محیط‌زیست یا ندارد یا خیلی کم دارد و هم می‌تواند جوان‌های تحصیل‌کردة ما را جذب کند. در همین‌جا در بخشی که همانندسازی برخی اعضا را در کیش انجام می‌دهد، پرسیدم، گفت ما ده درصد نیاز کشور را برآورده می‌کنیم؛ یعنی همین مرکز باید ده برابر گسترش پیدا کند تا کل نیاز داخلی ما را مرتفع کند. ده‌ها برابر هم می‌تواند افزایش پیدا کند که صادر کنیم. در زمینة استخوان و دریچة قلب، پوست و بخش‌های مختلفی که کار می‌کردند و اعضایی که آماده می‌کردند، بیمارستان‌هایی که الان دارند از این همانندسازی‌ها استفاده می-کنند باعث نجات جان یک بیمار می‌شود و این خیلی مهم است. این یک نمونه است. شرایط وجود دارد که ما بتوانیم از این نمونه‌ها در بخش آی تی و آی سی تی فعال بشویم و برنامه‌ریزی کنیم.
در این مناطق جنوبی ایران که زمینة کاملاً آماده است، مسئلة کشتی‌سازی، بهره‌برداری از آبزیان، مثل همین ماهی در قفس، تکنولوژی بسیار خوبی است. ساده است و پیچیده نیست و بهره‌برداری بسیار بالایی دارد.
تلاش‌های دولت در راستای امنیت غذایی و بهره‌وری منابع
ما می‌توانیم مواد غذایی را به خودکفایی برسانیم. خوشبختانه در زمینة کشاورزی در این دو سال و نیم وضع‌مان بسیار خوب بوده. بارندگی گاهی خوب بوده، گاهی کم بوده. در مجموع به آن معنا ترسالی نداشتیم. اما در کشاورزی وضع‌مان خوب بوده. الان واردات مواد غذایی ما نسبت به سال‌های قبل خیلی کمتر شده. هر سالی یک یا دو میلیارد از سال قبل کمتر وارد کردیم که این خیلی مهم است. در سال گذشته دو میلیارد کمتر از سال قبل وارد کردیم. این به معنای همان اقتصاد مقاومتی است که در مواد غذایی مخصوصاً استراتژیک داریم خودکفا می‌شویم.
این را یک وقتی گفتم، شاید مردم ما کمتر توجه داشته باشند. در زمینه ذخایر مواد غذایی استراتژیک که برای کشور بسیار مهم است، در هیچ دولتی به اندازة دولت یازدهم ذخایرمان بالا نبوده. چون من در جریان آمارها همیشه بودم و می‌دانم چه وضعی از لحاظ ذخایر داشتیم. چون همیشه ذخایر را در دولت‌های قبل هم کنترل کردیم. تقریباً ذخایر غذایی استراتژیک ما همیشه بالای 6 ماه، 8 ماه بوده، گاهی 9 ماه، یعنی حداقل 6 ماه ذخایر مواد غذایی استراتژیک داشتیم. این خیلی برای ما مهم است. این نشان دهنده آن است که ما توانمند هستیم. در بحث آب باید از بهره‌وری استفاده کنیم. به هر حال فلات ایران، فلاتی خشک است. آب به اندازة کافی ندارد. وقتی روی منابع آب فشار می‌آوریم خسارت‌های بسیار بالایی دارد. چاه‌های غیرمجاز مشکلات بسیار زیادی ایجاد می‌کند. راه‌های مختلفی هم دارد برای اینکه آب را تأمین کنیم. یکی از بهترین راه‌های بهره‌وری درست است که از آب درست استفاده کنیم. یکی از فواید همین روش گلخانه‌ای برای محصولات کشاورزی این است که از آب به خوبی استفاده و بهره‌برداری می‌شود. ما باید درست بهره‌وری کنیم، والا همة این کارخانه‌هایی که داریم وقتی نصفش خالی افتاده، یعنی درست بهره‌وری نمی‌کنیم.
اگر می‌خواهیم محیط زیست را درست کنیم اولین قدم بهره‌وری درست و پایین‌آوردن شدت انرژی است. این همه آلودگی از کجا ایجاد می‌شود؟ بخشی از این آلودگی‌ها برای انواع خودروهاست؛ حالا از اتومبیل، موتورسیکلت و هرچه که هست، انواع خودرو، انواع وسایل گرمازایی که در خانه‌ها داریم، انواع نیروگاه‌هایی که مصرف غیرگازی دارند همة اینها آلودگی درست می‌کند. اگر می‌خواهیم آلودگی را رفع کنیم یک راهش پایین‌آوردن شدت انرژی است. چگونه؟ با تکنولوژی، راه دیگری نداریم.
اهمیت و منافع خرید هواپیما برای کشور
باید تکنولوژی را بالا ببریم. موتور اتومبیل و موتورسیکلت و... همه باید تغییر کند تا بتوانیم شرایط درست و امنی را داشته باشیم. اگر بخواهیم اشتغال درست کنیم، این آماری که وزیر راه داد مهم بود. گفت در سه سال اخیر هر سالی بالای 5/4 میلیارد دلار مردم ایران از شرکت‌های هواپیمایی خارجی بلیط خریدند. خیلی از این بلیط‌ها هم برای شرکت‌های کشورهای همسایه و اطراف است. چرا باید این‌گونه باشد؟ ما باید بتوانیم خودمان هواپیما بیاوریم و از این هواپیما استفاده کنیم. از پول بلیط آن هم پول هواپیما را بدهیم و هم برای آن شرکت سود داشته باشد و هم امنیت برای مردم ایجاد شود. شما توسعه می‌خواهید. توسعه چگونه درست می‌شود؟ در صحبت‌های‌ شما بود که یکی از کارهایی که دنبال می‌کنید. مسئلة فرودگاه است. فرودگاه را توسعه دهید، فرودگاه درست کنید. شما امتحان کنید، یک ماه فرودگاه‌های‌تان را ببندید، ببینید چه وضعی به وجود می‌آید. چه مشکلاتی از لحاظ اقتصادی و گردشگری، آموزشی، علمی و تردد افراد سرمایه‌گذار به وجود می‌آید. همة اینها قفل می‌شود.
یکی از دستاوردهای برجام این بود که راه را برای خرید هواپیما باز کرد. می‌دانید که خرید هواپیما مربوط به تحریم هسته‌ای نیست. برای اول انقلاب است. در این مذاکرات هسته‌ای ما یک سری امتیازاتی گرفتیم که اصلاً هسته‌ای نبود. اینکه امریکا اجازه داد ایران فرش، خاویار، زعفران و پسته صادر کند، این مربوط به تحریم هسته‌ای نبوده، مربوط به قبل است. ولی اینها آزاد شد و این می‌تواند به رونق ما در زمینة فرش‌بافی و کشاورزی کمک کند که بتوانیم حرکتی به وجود بیاوریم. حالا هواپیما آزاد شد. ما می‌توانیم هواپیما بخریم و بیاوریم. البته همة اینها که آزاد می‌شود البته قرارداد کلی برای هواپیما امضا شده، تا مرحله به مرحله مسئلة لیزینگ آن حل شود و بعد قراردادش امضا شود چند ماهی طول دارد ولی به هرحال این کار از امسال آغاز می‌شود. این برای مردم یک رفاه و امنیت خاطر است. هواپیمایی که برای 40 یا 37 سال پیش است، و مشکلات بسیار دارد؛ چرا؟ مگر مردم ما که دارای این همه دانش و علم و فرهنگ و ایمان هستند، از دیگران پایین تر هستند که آنها هواپیمای خوب استفاده کنند و ما حتماً از هواپیمای دست دوم و سوم و چهارم استفاده کنیم و با چه وسیله و مشکلاتی بخریم و بیاوریم.
ضرورت استفاده از فضای پسابرجام جهت تحرک اقتصاد
در مجموع من فکر می‌کنم که شرایط امسال برای ما مهیاتر است. من می‌خواهم تعبیری را بگویم که بعد منتقدین ما استفاده کنند. همیشه از ابزارهای مختلف استفاده می‌کنند و آن این است که امسال دیگر بهانه نداریم. سال قبل می‌گفتیم تحریم است چه کار کنیم؟ امسال دیگر نمی‌توانیم بگوییم تحریم است! به هر حال تحریم نیست. اینکه برخی از تحریم‌ها به طور کامل کنار برود و در مقام عمل بتوانیم به همة اهداف برسیم، زمان‌بر است، ولی به هر حال قدم به قدم داریم جلو می‌رویم. ما باید از این فضا به خوبی استفاده کنیم؛ یعنی از فضای پسابرجام باید استفاده و بهره‌برداری کنیم. واقعاً این کفران نعمت است که این همه دیپلمات‌های ما زحمت کشیدند، دولت همة توان خود را در این دو سال و نیم گذاشت برای اینکه این برجام به نتیجه برسد، حالا که این فضا به وجود آمده و گرد و خاک خوابیده و باید بیرون برویم و ورزش کنیم، تنبلی کنیم؛ بنشینیم و بگوییم ببینیم چطور می‌شود. ما از این فضا حداکثر استفاده را باید بکنیم و بتوانیم کشور را کاملا به حرکت درآوریم.
شرایط ما شرایط خاصی است - با این معیار من فکر می‌کنم برای سال گذشته در مورد شاخص‌ها گزارش درست کنید که بدانیم در گردشگری چقدر جاذبه بیشترشده، در اشتغال چقدر جاذبه بیشترشده و سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی چقدر بیشتر شده، در زمینة فناوری چه فناوری‌هایی وارد کشور شده، در صادرات چه شده. اگر واردات هم دارید نوع واردات شما چیست. چون خیلی برای ما مهم است که یک کالای ساخته‌شده به منطقة آزاد وارد بشود یا مواد اولیه بیاید و در منطقة آزاد تبدیل شود. مثلاً در پوشاک حتماً قدرت ایرانی‌ها در تنوع، مُد، شکل و دوخت اگر از کشورهای دیگر بیشتر نباشد پایین تر نیست.
به فرض اگر مادة اولیه‌ای نیاز داریم وارد کنیم، که بیشتر مواد اولیه را هم در داخل کشور داریم، در همین منطقة آزاد کارگاه‌هایی را درست کنیم و همین جا پوشاک را تهیه، توزیع و صادر کنیم. اصلاً مردم ببینند این مارک در دنیا همان مارک ایرانی است.
بهترین کت و شلوارهای دنیا در اروپا و امریکا با مارک یک هنرمند ایرانی است. پس ما توانمند هستیم. یک وقتی یک فروشگاه معروفی در آلمان بود لباس‌های خوبی هم آنجا داشت. من که آنجا را دیده بودم رفتم از کارگاهی در سمنان بازدید کردم دیدم لباس‌های آنجا را آن کارگاه سمنان می‌دهد. همان جا، همان مارک فروشگاه را می‌زد. گفت ما اصلاً با آنجا قرارداد داریم و کل آن چیزی که تولید می‌کرد را ما برای آن فروشگاه می‌فرستیم. همان جنس ایرانی می‌رود در آلمان همان جنس را به ده برابر قیمتی که قیمت واقعی‌اش است می‌خرد با افتخار که یک جنس خوب را به ایران می‌آورد. در حالی که این جنس برای خود ایران است.
ما در خیلی از زمینه‌ها توانمند هستیم؛ هنر ایرانی، ذوق ایرانی و توانمندی ایرانی. اینجا که تسهیلات زیاد است، کارگاه‌های متعدد در بخش‌های مختلف در زمینة کفش و پوشاک. شرایط ما شرایط خیلی خوبی است. من یزد رفته بودم. دوستان آنجا دنبال این بودند که یک شهرک برای ساخت زیورآلات و طلا درست کنند و می‌گفتند ما می‌توانیم زیورآلات را به کشورهای دیگر صادر کنیم. خیلی هم ارزش‌افزوده‌اش بالاست. کار ظریف با ارزش‌ افزودة بالا موجب اشتغال و درآمد می‌شود. بنابراین شما در مناطق آزاد با ابتکار باید وارد عمل شوید. البته یک اصول اصول کلی ماست. مسئلة محیط زیست، مسئلة کلی ماست. همه باید رعایت کنیم. آثار تاریخی و طبیعی را باید حفظ کنیم. مسئلة کلی ماست. هویت‌های فرهنگی‌مان را باید حفظ کنیم. جذب گردشگر به عنوان یک مسئلة کلی ما هست. صادرات غیرنفتی مسئلة کلی ماست. اما هر منطقة آزادی هم ویژگی و مسائل خود را دارد. چابهار خیلی مسائل مهمی برای خود دارد یا اروند مسائل خاص خودش را دارد. همین مسئلة سد و آب شور و مسئلة احیای آبادان و خرمشهر یکی از مسائل بسیار مهم است.
آبادان و خرمشهر به گردن ما خیلی حق دارند؛ یعنی هر کاری برای مردم آنجا و برای آبادان و خرمشهر بکنیم، کم است. به هر حال خرمشهر، شهر عزیز ما بود که توسط متجاوزین اشغال شد و این شهر توسط رزمنده‌های عزیز ما آزاد شد. ما که یادمان نمی‌رود. خرمشهر، واقعاً باید خرم‌ترین شهر ما باشد. آبادان باید واقعاً آبادترین شهر ما باشد. اسمش هم روی آن هست. حالا آن آبادان و خرمشهر ما باید همه کار برای اینها بکنیم. ویژگی خاص خودش را دارد. متفاوت با سایر جاهاست. بقیة جاها هم هر کدام شرایط خود را دارند. البته شما اگر بخواهید فعال باشید باید فرودگاه، بندر، جاده‌ها و زیرساخت‌ها، فیبرنوری‌ و مسئلة فاضلاب و آب‌تان، همة اینها که مسائل اساسی است. که اگر نباشد پیشرفت تحقق پیدا نمی‌کند. جذب سرمایه هم نمی‌شود. اگر زیرساخت‌ها نباشد کاری نمی‌شود. روی این زیرساخت‌ها سرمایه‌گذاری کنیم و حرکت خوبی ایجاد کنیم.
دیروز بازدیدی از کیش داشتیم. دو سال بود نیامده بودیم. الحمدالله در این دو سال تغییر محسوس است. اگر فرصت بشود سال دیگر سر بزنیم اگر فرصت بشود حتما قشم نسبت به دو سال پیش تغییر خواهد کرد. اروند و سایر مناطق آزاد ما همین جور است. حتماً پیشرفت دارد و در حال حرکت است. منتها امسال را سال ویژه‌ای مد نظر قرار دادیم. سال 1395 یک سال بسیار ویژه برای مناطق آزاد برای بهره‌برداری کامل از شرایط بعد از برجام است. تابلوی ما هم همان بند یازده اقتصاد مقاومتی باشد که امسال سال اقدام و عمل است. بر مبنای اقدام و عمل پیش برویم. ان‌شاءالله بتوانیم شش ماه دیگر گزارشی از شما بگیریم که بگویید 6 ماهة اول سال 95 چگونه گذشت؟ چه اقداماتی شد؟ چه کارهایی انجام گرفته و باید چه کارهایی انجام بگیرد؟ آماری دیروز در کیش از آقای مونسان پرسیدم. بقیة جاها هم این جور هست یا خیر؟ به ایشان گفتم آیا شما در این دولت کارمندهای خودتان اضافه کردید یا خیر؟ ایشان گفت ما چند نفر کم کردیم. هیچ اضافه نشده. 14 نفر گفتید کم شده.
[صحبت‌های یکی از حضار]
منظورم این است که این هم جزء یکی از آمارهای ما باشد که به ما بگویید سال 92 تعداد کارکنان و کارمندان شما چند نفر بوده، الان چند نفر شده. آقای ترکان هم در مرکزیتش به ما می‌گوید که چقدر کم کرده. این مهم است که ما با یک سازمان چابک کار کنیم. من تجربة خودم در زندگی این است. هر سازمانی که تعداد کارمندانش زیاد می‌شود نمی‌تواند کار کند؛ یعنی این قدر این فربه می‌شود که دیگر نمی‌تواند کار کند. هرچه چابک تر می‌شود بهتر می‌تواند فعالیت کند. ان‌شاءالله این آمار و ارقام را هم به ما بدهید.
ان‌شاءالله هم در مناطق آزاد شمالی، انزلی، ماکو، ارس و هم در مناطق آزاد جنوبی، که مجموعاً 7 منطقة آزاد می‌شود، بتوانیم شاهد یک تحول خوب در سال 95 باشیم. همان طوری که پارسال تأکید کردم بعضی چیزها باید اینجا پایلوت باشد؛ یعنی ما باید اینجا عمل کنیم و این پایلوت را بتوانیم در بقیة مناطق عملیاتی کنیم. ان‌شاءالله سال خوبی برای مردم ما و برای شما و برای بقیة مناطق آزاد باشد و مناطق آزاد ما آن هویت اصلی خود را باز ستاند و تبدیل به مراکز صادراتی و جذب سرمایة خارجی و فناوری خارجی و داخلی و جذب گردشگر خارجی و داخلی باشد که آن خودش اشتغال و آبادانی ایجاد می‌کند و ان‌شاءالله سالی باشد که پایان آن سال برای همة ما خوشحال کننده باشد و ما با استفاده از برجام جزء شاکرین قرار بگیریم؛ جزو شکر نعمت کنان نه جزو آنهایی که کفران نعمت را به وجود آوردند.
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته

91982
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.