مصاحبه با رادیو ملی امریکا

فرصت‌های پس از توافقفرصت‌های پس از توافق/برنامة ششم توسعه و تعیین اولویت‌ها/دستیابی به رشد 8 درصدی برای ایجاد اشتغال/شفاف بودن مسئلة بودجه و اولویت‌ها/شفافیت بودجه و برنامه ایران/اهمیت ثبات و امنیت منطقه/آخرین قطعنامه‌های سازمان ملل در مورد/مذاکره ایران با کشورهای منطقه و اتحادیه اروپا در مورد سوریه/حضور تروریست‌ها در سوریه/اولویت سوریه، بیرون راندن تروریست‌ها/انتخاب راه میانه از سوی رئیس جمهور/ضرورت شنیدن همة صداها و انتخاب بهترین‌ها/تفاوت فضای امروز کشور با قبل از آن/محاکمه یا زندان اشخاص برعهده قضاییه/مخالفانِ توافق در ایران/پایبندی و عمل ایران به تعهدات خود/نظارت قانونی دولت بر نیروهای مسلح/تفاوت نظام جمهوری اسلامی با شوروی سابق/انتقاد از دولت/زندانیان ایرانی و امریکایی در کشور

گزارشگر:
سپاس که با این مشکلات فنی ما شما صبر و شکیبایی به خرج می‎دهید و بسیار قدردان هستیم که مردم امریکا از این فرصت استفاده می‎کنند و صدای شما را می‎شنوند.
قبل از اینکه مصاحبه را شروع کنیم کنجکاوم بدانم که مسافرت طولانی و تفاوت ساعت برای شما مشکلی به وجود نیاورده است؟
رئیس‎جمهور:
همیشه همین‌طور است. وقتی در ساعات طولانی سفر می‎کنید لااقل برای ساعات خواب و بیداری مشکلاتی را ایجاد می‎کند.
گزارشگر:
سپاس که دوباره، به ما وقت دادید و دوباره ورود شما را به ایالات متحده خوش آمد می‎گوییم. مطلع هستم که قبل از ترک ایران یکی از وظایف سالیانة رئیس‎جمهور ایران را انجام دادید و در ملاقات با دانش‎آموزان سئوالات و مطالبی را به آنها دادید که در طول سال تحصیلی جدید به آنها فکر کنند تحت این عنوان که در نتیجة توافق هسته‎ای چه فرصت‎هایی در انتظار آنها خواهد بود. به طور دقیق بفرمایید با طرح این سئوال چه چیزی در نظرتان بوده است؟
رئیس‎جمهور:
معمولاً در ایران سال تحصیلی که آغاز ‎می‎شود رئیس‎جمهور سؤالی را مطرح می‎کند تا دانش‎آموزان علاقه‎مند راجع به آن سئوال فکر کنند و پاسخ بدهند. معمولاً بین سه تا چهار میلیون نفر از دانش‎آموزان به سؤال پاسخ می‎دهند و برای ما جالب است که هم دانش‎آموزان روی یک سؤال فکر کنند و هم وقتی ما پاسخ آنان را می‎شنویم به طرز فکر آنها و نحوة دید آنها آشنا می‎شویم که برای ما بسیار مفید است.
امسال من از دانش‎آموزان سؤال کردم که فکر می‎کنید بعد از توافق هسته‎ای بین ایران و 1+5 چه فرصت‎های جدیدی برای کشور ما به وجود آمده و چگونه باید از این فرصت‎ها استفاده کنیم. به طور طبیعی آنها همان طور که می‎اندیشند پاسخ می‎دهند، اما در کل این توافق به نظر من فضای جدیدی را هم در منطقه و هم برای جهان به وجود آورده است؛ و آن فضای مهم این است که معلوم است که مسائل هرچقدر هم پیچیده باشد می‎توان با صبر و تحمل پای میز مذاکره آن را به حل و فصل رساند. معنایش این است که یک موضوع پیچیده، موضوعی که سال‎ها روی آن بحث بوده، موضوعی که عدة زیادی معتقد بودند با مذاکره راه‎حل ندارد، وقتی دو طرف با صبر و تحمل مذاکره کنند، ولو اینکه مذاکرات حدود دو سال طول کشید، در نهایت به نتیجه رسید.
گزارشگر:
برای خیلی‎ها در ایالات متحده جالب است که بدانند ایران چگونه می‎خواهد دهها میلیارد دلار دارایی‎اش را که قرار است برگردانده شود خرج کند. می‎توانید ارجحیت‎ها و اولویت‎های خودتان را برای ما شرح بدهید؟
رئیس‎جمهور:
ما در واقع همین روزها داریم اولویت‎ها را در یک برنامه به مجلس می‎دهیم. می‎دانید که ما در حال آماده کردن برنامة پنج‌سالة ششم هستیم و در هفته‎های پیش‎رو این برنامه را برای تصویب به پارلمان خواهیم داد. در این برنامه اولویت‎هایمان را برای پنج سال آینده مشخص کرده‎ایم و گفته‎ایم که کشور چه مقدار سرمایه‎گذاری نیاز دارد. شما می‎دانید که جمعیت ما بسیار جوان است. 65 درصد جمعیت ایران زیر 35 سال هستند و بسیاری از آنها امروز دانشجو هستند. الان در دانشگاههای ما 4 میلیون و 300 هزار دانشجو در حال تحصیل هستند و سالانه مقدار زیادی از این دانشجویان فارغ‎التحصیل می‎شوند و به شغل نیاز دارند. به طور کلی ما امسال یک میلیون و 300هزار دانش‎آموز سال اول داشتیم؛و این یعنی ظرف دو دهة آینده همه اینها فارغ‌التحصیل می‎شوند و به شغل احتیاج دارند. در سال‎های گذشته هم همین طور بوده، هر سال عدة زیادی به مدرسه می‎آیند، به دانشگاه می‎روند و بعد فارغ‎التحصیل می‎شوند.
ما برای اینکه بتوانیم نسبت به جمعیت‎مان اشتغال لازم را به وجود بیاوریم و مسئلة بیکاری را حل کنیم، به رشد 8 درصدی نیاز داریم. در محاسبات اقتصادی ما برای رسیدن به رشد 8 درصدی سالانه به 150 میلیارد دلار سرمایه‎گذاری جدید نیاز داریم. ایران توان این را ندارد که در سال‎های آینده هر سال 150 میلیارد دلار سرمایه‎گذاری کند. به همین دلیل، الان کمپانی‎ها و مدیران اقتصادی فراوانی از اروپا و آسیا به ایران می‎آیند و برنامه‎های ما را می‎بینند و مذاکره می‎کنیم برای اینکه آنها هم سرمایه‎شان را وارد کشور کنند و ما بتوانیم با رونق اقتصادی و رشد اقتصادی 8 درصد اشتغال لازم را برای جوانان به وجود بیاوریم. اولویت ما همان اشتغال است. اولویت ما این است که بتوانیم بیکاری را کاهش بدهیم.
گزارشگر:
پس جناب دکتر فرمودید که رشد اقتصاد و ایجاد اشتغال اولویت اول شماست. همان طور که می‎دانید هنگامی که منتقدین در خارج از ایران از این توافق ایراد می‎گیرند، می‎گویند که ایران این دارایی چندین میلیارد دلاری را طور دیگری مثلاً صرف گروه‌های خرابکار و غیره خواهد کرد. ولی آن طور که شما فرمودید ارجحیت و اولویت شما اقتصاد داخل ایران است. آیا می‎توانید به شنوندگان ما اطمینان بدهید که ایران این منابع و دارایی جدید را به گروه‌های مانند حزب الله لبنان انتقال نخواهد داد؟
رئیس‎جمهور:
موضوع خیلی روشن و واضح است. برنامه‎های ما و کشور ما شفاف است. ما یک بودجة سالانه داریم که کل درآمد ما از نفت یا غیرنفت در آن بودجه به عنوان درآمد دولت اعلام ‎می‎شود و کل مخارج ما هم در بودجه اعلام ‎می‎شود. طبق قانون اساسی دولت حق ندارد هیچ پولی را خرج کند، مگر اینکه در بودجة سالانه خود آن بودجه را در پارلمان تصویب کند. ما همیشه در ماه نوامبر (آذر) وظیفه داریم بودجة پیشنهادی را به پارلمان بدهیم و امسال هم ما بودجة سالانه‎ را به پارلمان خواهیم داد. در بودجة ما کاملاً معلوم است چقدر درآمد داریم، چقدر نفت می‎فروشیم، درآمدهای غیرنفتی چقدر است، چقدر از مردم مالیات می‎گیریم و در مجموع درآمد و مخارج ما چیست. بنابراین موضوع خیلی شفاف و روشن است. این‌گونه صحبت‎ها بیشتر شعارهای تبلیغاتی و حزبی است. در امریکا حزبی با حزب دیگر مخالف است، این حرف‎ها را مطرح می‎کند.در ایران کاملاً مسئله شفاف است که ما چقدر درآمد داریم و در کجا خرج می‎کنیم.
گزارشگر:
آیا تمایل دارید به منتقدین پاسخ بدهید و به آنها بگویید که نگران نباشید ایران تمامی دارایی خود را به مصرف داخلی اختصاص خواهد داد؟
رئیس‎جمهور:
من فکر می‎کنم آنها هم نگران نیستند. این حرف‌ها جزو دعواهای حزبی و تبلیغاتی هست. آنها هم می‎دانند ایران در شرایطی است که به رشد اقتصادی نیاز دارد، به دلیل اینکه در دو سه سال اخیر رشد اقتصادی ما گاهی منفی بوده است و ما باید رشد اقتصادی را جبران کنیم. همچنین می‎دانند جوان‎های ما که در حال فارغ‎التحصیل شدن هستند الان به شغل نیاز دارند. برای هر کشوری موضوع شغل جوان‎ها بالاترین وظیفه و مسئولیت است و بسیار اهمیت دارد. ما باید فضایی ایجاد کنیم که جوان‎های ما بتوانند مشغول به کار بشوند، والا امنیت ملی خودمان را به خطر انداخته‎ایم. بنابراین، خیلی روشن است که ما چه کار می‎خواهیم بکنیم، ضمن اینکه بودجه و برنامة ما کاملاً شفاف است؛ اینکه چقدر پول داریم و کجا مصرف می‎کنیم.
گزارشگر:
جناب رئیس‎جمهور، همان طور که می‎دانید وزیر خارجه آقای جان کری و دیگر صاحب‎نظران سیاستگذار امریکا در چند روز گذشته بررسی کردند که ببینند آیا ایالات متحده و ایران می‎توانند بر سر یک استراتژی مشترک برای حل مشکل سوریه به توافق برسند. از سوی دیگر، رهبر معظم انقلاب آیت‎الله خامنه‎ای گفته‌اند همکاری با ایالات متحده به همین مطلب و پروندة هسته‌ای محدود خواهد ماند و در زمینه‎های دیگر همکاری نخواهد شد. آیا اگر فرصتی پیش بیاید ایران آماده است که یک استراتژی مشترک برای حل خونریزی در سوریه ارائه بدهد؟
رئیس‎جمهور:
ما باید به دو نکته توجه کنیم: یکی اینکه مسئله ثبات و امنیت در منطقه برای ما بسیار مهم است. موضوع ناامنی در کشورهای همسایه نه تنها برای خود آن کشورهاشرایط بدی را ایجاد می‎کند، بلکه ناامنی در منطقه می‎تواند آثار سوئی را برای خود ما و مرزهای ما داشته باشد. بنابراین، امنیت سوریه یا عراق و کل کشورهای منطقه برای ما بسیار مهم است و هر راه‎حلی که به ثبات و امنیت منجر بشود، ما آن راه‎حل را دنبال خواهیم کرد.
موضوع دیگر اینکه مقام معظم رهبری این مسئله را در یک سخنرانی بیان کردند که ما صبر می‎کنیم تا ببینیم ایالات متحده نسبت به این توافق چه می‎کند. شما می‎دانید که در ایران دو نظر وجود دارد. بعضی‎ها بدبین هستند و می‎گویند ممکن است طرف مقابل ما ازجمله ایالات متحده به تعهدات خودش عمل نکند. شما می‎دانید که برخی از نمایندگان مجلس شما، کنگره و بعضی از سناتورها به صراحت اعلام کرده‎اند یا نامه نوشته‎اند که بعد از این دولت یا بعد از دوران پرزیدنت اوباما به توافق متعهد نخواهیم بود. اینها همه مسائلی است که عده‎ای را نگران می‎کند که آیا واقعاً ارادة جدی برای اجرای دقیق توافق وجود دارد یا نه؟ رهبری در یک سخنرانی به صراحت اعلام کردند که اگر موضوع هسته‎ای به طور کامل اجرا بشود و ما ببینیم امریکا به تعهدات خودش در مقام عمل پای‎بند است، ممکن است موضوع دیگری را در دستور کار بگذاریم. بنابراین، در صورتی که همة روند به خوبی پیش برود امید است برای شرایط دیگر و موضوعات دیگر بتوانیم گفتگو داشته باشیم.
گزارشگر:
با اینکه سوریه در حال حاضر در بحران است و تعداد زیادی از مردم آنجا در حال فرار هستند، نمی‎توانید هیچ کار مشترکی با ایالات متحده انجام بدهید که این بحران زودتر حل بشود؟
رئیس‎جمهور:
البته ما نسبت به بحران سوریه هم با کشورهای منطقه در حال گفتگو هستیم و هم با کشورهای دیگر ازجمله اتحادیة اروپا مذاکره می‎کنیم. بنابراین، این گونه نیست که ما در موضوع سوریه بی‎تفاوت باشیم. ما هم نگران وضع سوریه و مردم سوریه هستیم. هر روز عده‎ای از مردم کشته می‎شوند و عده‎ای آواره می‎شوند و شما می‎دانید حتی بناهای قدیمی و تمدنی سوریه به وسیلة تروریست‎ها تخریب شده و از بین می‎رود. همة اینها باعث نگرانی است و ایران در زمینة امنیت سوریه هر کاری از عهده‎اش بربیاید انجام خواهد داد.
گزارشگر:
خیلی خوشحالم که در رابطه با میراث باستانی و فرهنگی سوریه صحبت کردید، چون از این نظر بسیار آسیب دیده است. همان طور که می‎دانید یکی از تفاوت‎های عمده بین ایالات متحده و ایران این است که نسبت به دولت پرزیدنت اسد چه رفتاری داشته باشیم؟ ایران حامی اسد است و ایالات متحده علیه اسد است. جناب رئیس‎جمهور می‎خواستم از حضورتان سؤال کنم پرزیدنت اسد زمین را از دست داده، فرصت‎ها را از دست داده و نتوانسته کشورش را کنترل کند، آیا ایران معتقد است که پرزیدنت اسد در حال حاضر استراتژی صحیحی را دنبال می‎کند؟
رئیس‎جمهور:
بحث این نیست که آیا دولت سوریه راهی که می‎رود دقیقاً درست است یا اشتباه است، این بحث دیگری است. بحث این است که امروز حدود دو سوم خاک سوریه در دست تروریست‎ها و یک سوم دست حکومت سوریه است. آیا ما می‎خواهیم همین یک سوم را هم تحویل تروریست‎ها بدهیم؟ اگر ما بگوییم این حکومت ایراد و اشکال دارد و بایستی کنار برود، کس دیگری در شرایط فعلی که نمی‎تواند جایگزین بشود. در مقام عمل معنایش این ‎می‎شود که بقیة سوریه را هم تروریست‎ها بگیرند. آیا ما راضی می‎شویم که تروریست‎ها به صورت کامل بر کشوری حاکم بشوند؟! بعد حکومت آن کشور و کل آن کشور را در دست بگیرند. آن وقت چه فاجعة بزرگی رخ خواهد داد. ما مثلی داریم که می‎گوییم بین بد و بدتر باید بد را انتخاب کرد. ممکن است چیزی بی‎اشکال نباشد، اما در عین حال باید ببینیم که اگر آن را رها کردیم آلترناتیو آن چه خواهد بود.
بنابراین ما معتقدیم باید همه فعلاً به دولت دمشق کمک کنند تا ارتش و دولت سوریه موفق شود تروریست‎ها را بیرون براند. البته آن وقت زمانی است که باید مخالفین دولت اسد هم نقش پیدا کنند، آنها هم بیایند و در چارچوب قانون اساسی مخالفین و دولت با هم به مذاکره بپردازند و به یک راه‎حل برسند. ما هم قبول داریم که در یک کشور باید صدای واحد باشد و نباید صداهای مختلف شنیده بشود، اما مسئله این است که امروز اولویت کدام است؟ آیا امروز در سوریه اولویت مبارزه با تروریسم است یا اصلاحات سیاسی در آن کشور؟ ممکن است اصلاحات سیاسی هم ضروری و لازم باشد، اما اولویت امروز بیرون راندن تروریست‎هاست.
گزارشگر:
شما می‎فرمایید اگر پرزیدنت اسد برود چه فرمولی دنبال ‎می‎شود. آیا شما حاضرید با ایالات متحده یا روسیه بحث کنید که فرمول بعد از بیرون راندن خرابکارها و تروریست‎ها چگونه باشد؟
رئیس‎جمهور:
بله، این اشکال ندارد که ما از همین حالا گفتگو و بحث کنیم که بعد از آن‌که تروریست‎ها بیرون رانده شدند چه اقداماتی بلافاصله باید انجام بگیرد. منتها مهم این است که باید همه قبول کنیم اول باید با تروریست‎ها مبارزه بشود، آنها بیرون رانده شوند و آن وقت اقدامات بعدی شروع شود. ما از همین حالا می‎توانیم راجع به اقدامات بعدی بحث کنیم و حتی دولت فعلی سوریه هم می‎تواند در این مذاکرات وارد بشود و اظهارنظر کند تا با نظر آنها بتوانیم به چارچوبی برسیم که آن چارچوب برای منطقه و جهان قابل قبول باشد. البته ما همواره معتقدیم که نهایت امر و نظر نهایی در هر کشوری به عهدة مردم آن کشور است.
گزارشگر:
جناب رئیس‎جمهور تمایل دارم تأکید کنم که در ایران هم همگی یک نظر ندارند و دو کمپ مختلف در ایران وجود دارد. یکی از آنها محافظه‎کاران هستند و دیگری گروه پیشرفته‎تر و روشنفکرتر یا اصلاح‎طلبان. خیلی‎ها می‎دانند که شما قبل از دورة ریاست جمهوری‎تان همیشه نقش‎های ردة بالایی را در دولت ایران داشته‎اید. در این معادله‎ای که برای شنوندگان امریکایی شرح دادید، خودتان را از بین محافظه‎کاران و روشنفکران یا اصلاح‌طلبان، کجا قرار می‎دهید؟
رئیس‎جمهور:
شما می‎دانید که در موقع انتخابات ریاست جمهوری در دو سال این بحث‎ها فراوان در ایران انجام شده است، یعنی گروه‌ها و احزاب مختلف اظهارنظر می‎کردند و کاندیداهای خود را معرفی می‎کردند و من همیشه بین این دو کمپ بزرگی که در ایران وجود دارد راه میانه‎ای را برگزیده بودم و نظر من این بود که می‌توانیم از آدم‎های معتدل و غیرافراطی هر دو گروه در حکومت استفاده کنیم. الان در دولت من این طوری است و آدم‎های معتدل از هر دو کمپ و گروه حضور دارند. من قبلاً هم در سمت‎های دیگر که بودم همین طور بودم، از هر دو گروه و جناح استفاده می‎کردم. آنچه برای من مهم است اینکه هیچ وقت تندروها نمی‎توانند برای کشور مفید باشد. اما ما می‌توانیم از نظرات آدم‎هایی که معتدل هستند و افراطی نیستند ولو اینکه نظرات سیاسی مختلفی داشته باشند یا در مسائل فرهنگی نظرات مختلفی داشته باشند، استفاده و بهره‎برداری کنیم و کشور هم از نیروهای معتدل همیشه بهره‎مند ‎می‎شود. آدم‎های تندرو و افراطی‎ هیچ وقت مفید نبوده‌اند و الان هم نظر من همین است.
گزارشگر:
جناب رئیس‎جمهور، شما گفتید می‎خواهید تمام صداها و ‎نظرها را بشنوید. من به عنوان کسی که قبلاً به ایران سفر کرده، گفتگوی سیاسی خیلی پرهیجانی بین مردم در خیابان‎ها شنیدم، ولی در عین حال اینترنت شما ساکت است و تعداد زیادی از بهترین فیلم‎های داخلی شما در ایران نشان داده نمی‎شود. همین طور متوجه شدم که تعداد زیادی مجله و روزنامه بسته شده و روزنامه‎نگاران پرجرئتی که مطالب مهمی را می‎نویسند دستگیر می‎شوند و به زندان می‎روند. آیا شما می‎توانید بگویید که می‎خواهید صدای همه شنیده بشود و همه ‎نظرها مطرح بشود؟
رئیس‎جمهور:
همواره نظر من همین بوده که ما باید همة نظرات و صداها را بشنویم و بهترین را انتخاب کنیم. ما آیه‎ای در کتاب مقدسمان قرآن داریم که خداوند می‎گوید بشارت بده به بندگان من که همة صداها و حرف‎ها را می‎شنوند، اما بهترین را برای خود انتخاب می‎کنند و به آن عمل می‎کنند. بنابراین ما همیشه باید در زندگی این چنین باشیم. البته این معنایش آن نیست که قوانین و مقررات یک کشور مراعات نشود. هر کشوری قانون و چارچوبی دارد و همه باید به قوانین کشور احترام بگذارند، اما در عین حال باید بتوانند در چارچوب قانون اندیشه و نظرات خود را بیان کنند.
گزارشگر:
در نظر دارید چه گام‌های محکمی بردارید که چنین گفتگوی آزادی بتواند دستاورد شما باشد؟
رئیس‎جمهور:
الان می‎دانید که شرایط در دو سال دولت من با گذشته خیلی متفاوت است. شما الان هم به ایران بروید، به دانشگاه‌ها سر بزنید، به روشنفکران و از آنهایی که فیلم می‎سازند و در مجله یا روزنامه قلم می‎زنند و صاحب مقاله هستند بپرسید، خواهند گفت فضای امروز با دیروز بسیار متفاوت است. الان در دانشگاه همة جناح‎ها و احزاب و گروه‌ها فعالیت سیاسی می‎کنند. دانشجویان جلسات متفاوتی دارند و هر کدام نظرات سیاسی خود را بیان می‎کنند، البته در هر جامعه‎ای اگر بخواهد تحول سیاسی یا فرهنگی رخ بدهد نیاز به زمان دارد. مهم این است که روند به چه سمت است. آیا روند به سمت اصلاح بیشتر و حل و فصل مسئله است یا به سمت ایجاد مشکلات بیشتر است. روند این دو سال در کشور روند مثبت بوده است.
گزارشگر:
آیا در چارچوب گفتگوهای به اصطلاح شخصی پشت پرده شما خودتان را موظف دانسته‎اید که حق آنهایی را که اشتباهی یا غیرعادلانه زندانی شده‎اند به دست بیاورید و آنها آزاد بشوند؟
رئیس‎جمهور:
می‎دانید که در موضوع محاکمه یا زندان این کار در اختیار قوة قضائیه ایران است و در اختیار دستگاه اجرایی نیست. اما در عین حال رئیس‎جمهور طبق قانون اساسی در اجرای قانون اساسی مسئولیت دارد. اگر جایی ببیند قانون اساسی نقض ‎می‎شود، این رئیس‎جمهور است که باید تذکر بدهد و به آنها اعلام بکند که اینجا طبق قانون اساسی عمل نمی‎شود و شما باید اشتباهاتتان را تصحیح بکنید. من در مواردی که می‎بینم می‌خواهد انحرافی از قانون اساسی صورت بگیرد تذکرات لازم را می‎دهم.
گزارشگر:
تفاوت‎ بین ‎نظرهای مختلف در ایران در این اواخر خیلی قابل لمس شد. زمانی که شما برای فرماندهان سپاه پاسداران سخنرانی کردید، فرمودید این توافق برای بهبود وضعیت داخلی ایران لازم بود. به نظر می‌رسد آنها خیلی پشتیبان توافق هسته‌ای نبودند، آنها چه نگرانی‎هایی را با شما در میان گذاشتند؟
رئیس‎جمهور:
البته برخی در ایران مخالف این توافق بودند و استدلالشان این بود که اجرای این توافق ممکن است در مسائل دفاعی کشور اخلالی ایجاد کند و مشکلاتی را برای دفاع کشور و بنیة دفاعی کشور ایجاد کند. به این دلیل مخالف بودند یا ممکن است مخالف باشند. توضیحات من این بود که ما هیچ‎گونه محدودیتی را در زمینة دفاعی کشور نپذیرفتیم و هر کشوری که با تهدید مواجه شود بایستی بنیة دفاعی خودش را قوی کند. کشور ایران هم از این قاعده مستثنی نیست. بنابراین با توضیحاتی که داده شده امروز فضا آرام‎تر است، برای اینکه ما در این توافق در زمینة دفاعی محدودیتی را نپذیرفتیم.
گزارشگر:
ولی راحت است که مجسم کنیم تنش جدیدی در انتظار است، چون زمانی خواهد آمد که در چارچوب اجرای این توافق ممکن است بعضی از بازرسان بخواهند به مکان خاصی در ایران برای بازرسی بروند و مکانیسم‎های مختلفی در نظر گرفته شده در چارچوب توافق برای اجازه دادن این بررسی‎ها یا اجازه ندادن؛ یا در گام‎های بعدی آیا شما از جانب سپاه پاسداران یا دیگر دست‎اندرکاران امنیت داخلی کشور دارید که در طول این بازرسی و در چارچوب این بازرسی، عادلانه و آهسته حرکت خواهند کرد؟
رئیس‎جمهور:
به هرحال، کشور من اگر تعهدی را بپذیرد به آن عمل خواهد کرد. در طول تاریخ هرکجا که دولت ایران تعهدی را چه اقتصادی یا سیاسی امضا کرده به آن عمل کرده‎ایم. ما هیچ وقت تعهدات را زیر پا نمی‎گذاریم و این چارچوب فرهنگی، دینی و اخلاقی ماست.
در این زمینه آنچه ما پذیرفته‎ایم این است که پروتکل الحاقی را اجرا کنیم. به هرحال، بیش از 120 کشور در دنیا پروتکل الحاقی را در زمینه بازرسی‎ها پذیرفته‎اند و کشور ما استثناء نخواهد بود؛ یعنی همان طور که بازرسین آژانس در 120 کشور دیگر بازرسی خواهند کرد، ایران هم کشور 121 خواهد بود، نه اینکه با بقیه متفاوت باشد. من فکر می‎کنم همة کشورها روی امنیت ملی و اسرار کشور خودشان حساس هستند و معمولاً IAEA باید در این زمینه کاملاً هوشمندانه عمل بکند که به اسرار کشور واقف نشود، والّا کشورها همکاری نخواهند کرد. بنابراین، ما در همان چارچوب با آژانس همکاری خواهیم کرد.
گزارشگر:
جناب رئیس‎جمهور امکان دارد بر سر اینکه اینها بتوانند به عنوان مثال از پایگاه نظامی بازرسی کنند یا نکنند، مشکلی پیش بیاید. شما این مسئله را چگونه پیش‎بینی و مجسم می‎کنید؟
رئیس‎جمهور:
من مشکلی را در مقام عمل نمی‎بینم، یعنی اگر این توافق اجرایی بشود و طرف مقابل ما به همة تعهدات خودش پای‎بند باشد ما قادر هستیم که توافق را در ایران عملی و اجرا کنیم.
گزارشگر:
با اینکه شما در رأس نیروهای نظامی قرار نگرفته‎اید، آیا می‎توانید این اطمینان را بدهید که کسانی که در رأس نیروهای مسلح هستند، پیرو این توافق خواهند بود و به آن تعهدات عمل خواهند کرد؟
رئیس‎جمهور:
البته من فرمانده نیروهای مسلح نیستم، اما قوانین کشور را من ابلاغ می‎کنم، حتی قوانینی که مربوط به نیروهای مسلح است. بودجة نیروهای مسلح در اختیار دولت است و دولت بودجة نیروهای مسلح را تأمین می‎کند، بنابراین دولت بر نیروهای مسلح فرماندهی ندارد، اما در عین حال نظارت قانونی دارد. به همین دلیل هم من گفتم که طبق قانون اساسی ما، رئیس‎جمهور مسئول اجرای قانون اساسی است.
گزارشگر:
جناب رئیس‎جمهور، آیا ترس یا نگرانی بین سطوح رهبری ایران وجود دارد که تعویض‎هایی که شما پیشنهاد کرده‎اید از کنترل خارج شود و خدای نکرده به جایی برسد که کل نظام جمهوری اسلامی ایران همان طوری که در اتحاد جماهیر شوروی رخ داد به فروپاشی برسد؟
رئیس‎جمهور:
کشور ما با آنچه در شوروی سابق بود کاملاً متفاوت است. در کشور ما یک انتخابات آزاد وجود دارد، احزاب و گروه‌ها فعالیت می‎کنند. سیستم ما در کشور سیستم تک‎‌حزبی نیست. اگر رقابت‎های سیاسی در کشور آزاد باشد و مردم در هر چهار سال مطمئن باشند که صندوق رأی است که سرنوشت کشور را تعیین می‎کند، هیچ وقت مشکلی پیش نخواهد آمد، اما اگر ملتی از صندوق رأی مأیوس بشوند یا صندوق رأی را تشریفاتی ببینند، آن وقت برای کشور خطرناک است. خوشبختانه، امروز در ایران همه به صندوق رأی اعتماد دارند و یک رقابت واقعی بین احزاب و گروه‌ها وجود دارد.
گزارشگر:
آیا جناب‎عالی با اشخاصی در سطوح رهبری روبه‌رو هستید که به شما گفتند جناب رئیس‎جمهور زیاد پا را از این گلیم بیرون نگذارید، چون ممکن است کل نظام از بین برود؟
رئیس‎جمهور:
به هرحال در ایران از دولت انتقاد ‎می‎شود و این انتقادات به صورت علنی انجام می‎گیرد، در رادیو و تلویزیون و روزنامه‎ها. شما روزانه وقتی به سایت‎ها و روزنامه‎ها نگاه کنید می‎بینید عده‎ای از دولت انتقاد می‎کنند. هرگونه نقدی ممکن است از دولت انجام بگیرد. اما در عین حال افراد دولت من افراد باتجربه‎ای هستند و می‎دانند چگونه باید قانون و مقررات و وظایف خود را اجرایی و عملیاتی کنند.
گزارشگر:
آیا خودتان نگران سرعت پیشرفت و تعویض‎های مختلف هستید؟
رئیس‎جمهور:
نه، من نگرانی ندارم. البته این بدان معنی نیست که دولت مشکلاتی ندارد یا اینکه هر چیزی یا برنامه‎ای که مدنظر ما هست خیلی راحت اجرایی و عملیاتی بشود. به هرحال، طبیعی است رفرم‎هایی که ما می‎خواهیم انجام بدهیم و اصلاحاتی که باید انجام بگیرد گاهی با مشکلات روبه‌رو بشود، اما در عین حال آن مشکلات طوری نیست که ما را از کار مأیوس کند یا از اقدام بازدارد.
گزارشگر:
جناب رئیس‎جمهور سؤال آخرم دربارۀ روزنامه‎نگار جیسون رضاییان و دیگر امریکایی‎هایی است که در ایران بازداشت شده‎اند. در گذشته از شما پرسش شده و شما گفته‎اید به طور کلی این موضوع تحت کنترل قوة قضائیه است، ولی بعضی اوقات خودتان هم ولو ملایم برای آزادی بعضی اشخاص رایزنی کرده‎اید. می‎توانید به طور دقیق به شنوندگان ما بگویید که آیا تا به حال سفارشی کرده‎اید برای جیسون رضاییان و اگر چنین گامی را برداشته‎اید دستاوردش چه بوده است؟
رئیس‎جمهور:
البته توصیه‎های من به دستگاه قضایی معمولاً راجع به فرد نیست، اما به طور کلی بله، من توصیه‎هایی داشته‎ام و معتقد هم هستم که زندانیانی وجود دارند که دارای دو تابعیت هستند - البته طبق قانون کشور ما دو تابعیت را نپذیرفته‎ایم و قبول نکرده‎ایم - و در ایران هستند، دولت باید برای تسریع کار آنها کمک کند و از آن طرف هم ایران انتظار دارد دولت امریکا نسبت به ایرانیایی که در آنجا زندانی یا تحت تعقیب هستند اقدامات لازم را برای تسهیل شرایط آنها انجام بدهد.
گزارشگر:
جناب رئیس‎جمهور بسیار خوشبختیم که در خدمتتان بودیم. سپاسگزاریم.
رئیس‎جمهور:
من هم متشکرم. موفق باشید.

91953
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.