سخنرانی در جمع اعضای اندیشکده‌های امریکایی

ضرورت تعامل گروه‌های مطالعاتی ایران و امریکا/نگاه به آینده در روابط ایران و آمریکا/خواست مردم ایران برای تعامل با دنیا/اعتماد سازی متقابل با همسایگان و دنیا/گام‌های مهم در مسئله هسته‌ای ایران/مقابله با گروه‌های فشار متداوم بحران ایران و آمریکا/اهمیت گفتگو به جای تهدید/آمادگی ایران برای رفع نگرانی‌‌ها در مورد برنامه هسته ای/قرصت استثنایی غرب برای حل مسئله هسته ای/خشونت و افراط، چالش‌های اصلی منطقه و جهان/رویکرد یک طرفه قدرت‌های صنعتی در حوزه امنیت/امنیت، پدیده ای فرامرزی/انتظار از جهان غرب برای امتیاز مردم سالاری/به رسمیت شناختن تنوعات موجود تنها راه ثبات منطقه/وظیفه دولت‌های غربی برای بر قراری امنیت و ثبات در منطقه/نادرستی الگوی حل نظامی بحران منطقه/تهدیدات تروریستی، تهدیدی جهانی/مهم ترین نگرانی امنیتی جهان/مداخلات نظامی، بهانه خشونت بیشتر افراطیون/بررسی چرایی ایجاد داعش/بستر‌های ظهور داعش/نقش خلا امنیتی اشغال عراق و افغانستان در بروز داعش/پیامد‌های سوء برخورد قهر آمیز با خشونت منطقه/ضرورت جلب موافقیت مردم عراق و سوریه با هرگونه کمک خارجی در مقابله با تروریسم/ضرورت تبعیت از اصول و ضوابط حقوق بین الملل در مبارزه با داعش/کوشش برای حل مسالمت آمیز بحران سوریه/کمک‌های ایران به عراق در مبارزه با داعش/ضرورت اتخاذ رویکردی درست برای مواجهه با خشونت/ضرورت اهتمام جهانی برای مقابله با خشونت و افراط/راهبرد و اقدامات ایران در مبارزه با داعش/نقش کمک‌های ایران در ممانعت از پیشروی داعش در عراق/عدم وجود تروریسم بد و خوب/غلط بودن تجهیز گروهی تروریستی برای مقابله با تروریست ها/محکومیت مداخله نظامی در سوریه به بهانه مبارزه با تروریسم/ثبات و وحدت عراق منودابه مشارکت همه مذاهب در حکومت/اهمیت ضرورت احترام به انتخابات برگذار شده در سوریه/وجود ناظران بین المللی در انتخابات سوریه/محکومیت تجاوز و متعدی علیه همه بی گناهان/محکومین تروریسم در هر کجا و علیه هر کشور و مردمی/اهداف و اولیت های ایران در خصوص تروریسم در سوریه و منطقه/اولیت عدم حمایت از گروه‌های تروریستی در سوریه/ضرورت بیرون راندن تروریست‌‌ها از منطقه/اهمیت وحدت و یکپارچگی سوریه/مردم سوریه مبنای مشروعیت یا عدم مشروعیت حکومت/ضرورت استفاده از فرصت موجود برای حل مسئله هسته ای/نتایج فصول توافق ژنو/فرصت خوب مذاکرات در سایه انتخاب مردم ایران/برخورداری ایران از حقوق هسته‌ای طبق NPT/پذیرش حق غنی سازی ایران/نیاز ایران، تعیین کننده تعداد سانتریفیوژها/حل مسئله هسته ای، زمینه ساز همکاری‌های بیشتر/زمینه‌های همکاری در مذاکره تلفن با اوباما/ضرورت اعتماد سازی دولت آمریکا برای مردم ایران/اهمیت امنیت افغانستان برای ایران/کمک ایرانی برای برگذاری انتخابات سالم و آرام در افغانستان/تلاش ایران برای حل مالمت آمیز اختلافا ایجاد شده در افغانستان/ضرورت تقویت ااختلاف دولت افغانستان/اقدامات کنگروه اویکلا، امری داخلی/طرف توافق ایران، دولت امریکا و نه نهادهای داخلی/تروریسم نبودن اخوان المسلمین مصر از نظر ایران/اهمیت جذب اخوانی‌‌ها از طرف دولت مصر/استقلال قوه قضائیه ایران/تعرض به عدم افراد در ایران به دلیل خوشگذرانی/احتمال قانع کردن مخالفان توافق/مخالفان با توافق هسته‌ای در ایران/آزادی اظهار نظر گروه‌های سیاسی در ایران/مسئله دستگیری جیسون رضائیان/مراحل متعدد پروسه قضایی تا تعیین حکم/عدم پذیرش قانون دو تابعیتی در ایران/حساسیت دولت نسبت به وضعیت همه زندانیان

بسم الله الرحمن الرحیم

بسیار خوشوقتم که این فرصت برای ملاقات با شما فراهم شده است تا دربارة شماری از موضوعاتی که مورد علاقه و توجه همه ماست بحث و گفتگو کنیم.

اهمیت تعامل گروه های مطالعاتی ایران و آمریکا در بهبود روابط دو کشور

همان‌طور که در سال گذشته در نشستی مشابه گفتم، من همیشه از تعامل با اعضای گروه‌های مطالعاتی استقبال می‌کنم، چرا که خود سال‌ها یکی از مهم‌ترین مراکز مطالعاتی ایران را مدیریت کرده‌ام. اعتقاد دارم که تعامل بیشتر در این سطح بین گروه‌های مطالعاتی ایرانی و امریکایی و تبادل نظر بین آنها و مقامات رسمی دو کشور می‌تواند سوء تفاهم‌ها را کاهش و مانع اشتباه محاسباتی شود و از این طریق بنیانی محکم برای عدم تکرار اشتباهات گذشته ایجاد نماید. ایجاد چنین بنیادی و حرکت در جهت تفاهم بیشتر به ویژه به دلیل افزایش مستمر پیچیدگی‌ها و دشواری‌ها در مناطق پیرامونی ما و در سطح کل خاورمیانه حائز اهمیت است. در چنین شرایطی و به رغم ناخشنودی‌های واقعی مردم ما از

سیاست‌های امریکا در گذشته، من باور دارم که نگاه ما باید رو به آینده باشد. باید از گذشته درس بگیریم، اما نباید اسیر گذشته بمانیم. در حال حاضر بیش از هر زمان دیگر نیازمند خاتمه دادن به بحران‌‌های مصنوعی و غیرضروری و گشودن افق‌های جدید برای همکاری و تلاش مشترک جهت مواجهه با چالش‌های سهمناکی هستیم که همة ما را تهدید می‌کند.

مردم ایران با انتخاب اعتدال و تدبیر در انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته به صراحت تمام به من مأموریت دادند تا در سیاست خارجی مسیر تعامل سازنده را دنبال کنم. بر چنین مبنایی طی سال نخست ریاست جمهوری‌ام کار من در سیاست خارجی بر این پیش فرض استوار بود که تنها از طریق تعامل و همکاری فعال بین کشورهاست که می‌توان چالش‌ها

را به فرصت تبدیل کرد. کار بر مبنای چنین پیش فرضی به پیشرفت در تلاش‌ها برای افزایش تفاهم و تعامل مؤثر و سازنده با جهان خارج کمک کرد. به همین ترتیب ما تمام تلاش خود را بر اعتمادسازی متقابل با همسایگان و دیگر بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی متمرکز کرده‌ایم. نتیجه اینکه در حال حاضر با تنش‌های کمتری در سیاست خارجی مواجه‌ایم. چنین سیاستی همچنین مستلزم احتراز از تنش‌های غیرضروری جدید در روابط ایران و امریکا و سیاست نگاه به آینده بود. در این زمینه نیازمند آنیم که از سیاست‌بازی‌های حقیر فراتر رفته و به جای اینکه دنباله‌رو گروه‌های فشار، صاحبان منافع مختلف یا ناآگاه در کشورهایمان باشیم، باید در جهت هدایت و اقناع آنان بکوشیم.

ما همچنین باید با آن دسته از گروه‌های فشار در امریکا و در منطقه که هدفشان تداوم بحران است به نحو مناسب، مقابله کنیم. در چنین مسیری ضروری است که تحریم‌های غیرقانونی و البته غیرانسانی که بر ایران تحمیل شده است، لغو شوند و دولت امریکا از سیاست بی‌فایدة اعمال فشار بر ایران دست بردارد. در چنین چارچوبی توانستیم گام‌های مهمی در جهت حل مشکلات موجود در ارتباط با برنامة صلح‌آمیز هسته‌ای ایران برداریم. مذاکرة جدی، فشرده و توأم با حسن نیت با اعضای گروه 1+5 به ما امکان داد تا به بخش قابل توجهی از سوءتفاهمات در مورد ماهیت صلح‌آمیز برنامة هسته‌ای ایران خاتمه دهیم.

اهمیت گفتگو به جای مقابله در حل مسئله هسته ای و آمادگی ایران برای رفع نگرانی ها در این زمینه

موافقت‌نامة موقتی که در آذر ماه [سال] گذشته در ژنو به امضا رسید هم از نظر محتوای آن و هم از جهت بهبود فضای مناسب، دستاورد مهمی بود. برای ایران مهم‌تر از محتوای موافقت‌نامه، اثبات این اصل بود که به جای تهدید و تقابل می‌توان گفتگو و توافق را دنبال کرد. با این موافقت‌نامه و اجرای دقیق آن توسط دولت ایران که کراراً به تأیید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رسیده است، ما سهم خود را در برداشتن گامی مناسب در جهت ایجاد اعتماد لازم بین طرف‌های ذی‌ربط ادا کرده‌ایم. اقدامات مشخصی که طی سال گذشته توسط ما انجام شد، در راستای تثبیت تعهد روشن و مؤکد در عالی‌ترین سطوح بود، مبنی بر اینکه تحت هیچ شرایطی دست به ساخت، انباشت یا استفاده از سلاح‌های هسته‌ای نخواهیم زد.

ما در عمل نشان داده‌ایم که ارادة سیاسی و آمادگی لازم را برای رفع هرگونه نگرانی واقعی منطقی در مورد برنامة هسته‌ای خود و حرکت در جهت بستن این پرونده و برداشتن آن از سر راه داریم. لذا برای نیل به یک توافق جامع تنها نیازمند آنیم که طرف مقابل نیز ارادة سیاسی و آمادگی مشابهی را از خود به نمایش بگذارد و این فرصت استثنایی و تاریخی را که ملت بزرگ ایران در انتخابات سال گذشته به وجود آورده‌اند، از دست ندهند. در این زمینه توافق بلندمدت آتی می‌تواند هم‌زمان با تبیین بهتر صلح‌آمیز بودن برنامة هسته‌ای ایران استیفای کلیة حقوق قانونی و مشروع ایران را در ادامة فعالیت‌های هسته‌ای خود تحت نظارت آژانس تضمین کند و در این روند آنچه بیش از دیگر موارد مورد تأکید ماست، ضرورت اجرای بدون تبعیض قوانین و مقررات بین‌المللی در مورد ایران است.

خانم‌ها، آقایان!

رویکرد درون گرایانه و یک طرفه قدرت های غربه پدیده فرامرزی امنیت

ضروری است که به فوریت موضوعات غیرمهم را پشت سر بگذاریم و تلاش خود را صرف چالش‌های واقعی و جدی کنیم که همة ما را تهدید می‌کند و نیازمند راه حل مشترکیم. خشونت و افراطی‌گری که متأسفانه در منطقة ما رو به گسترش‌اند و تمام جهان را نیز تهدید می‌کنند، باید در صدر اولویت‌های ما باشند. اما بدیهی است که پرداختن مؤثر و موفق به

افراطی‌گری در دوران کنونی مستلزم درس آموزی از تجربه‌های پیشین است. واقعیت این است که طی تاریخ اخیر کشورهای بزرگ صنعتی، به رغم اتخاذ رویکرد برون گرایانه و متعادل در سه حوزة تجارت، سرمایه و فناوری، در حوزة امنیت رویکرد کاملاً درون گرایانه و یک طرفه‌ای را در پیش گرفته‌اند و با تهدیدات بیرونی بدون توجه به آثار و پیامدهای بعدی و صرفاً با نگاه درونی کوتاه مدت، با یکی دو ابزار تحریم اقتصادی یا مداخلة نظامی مواجه شده‌اند.

وقایع 11 سپتامبر 2001 و جولای 2005 نشان داد که امنیت هم به یک پدیدة فرامرزی تبدیل شده و نمی‌توان در حالی که در کشور دیگری ناامنی حاکم است، یا مردم آن با مصائب فراوان مواجه‌اند، در داخل کشور خود امنیت داشت. از سوی دیگر انقلاب اسلامی سال 1979 و جنبش‌های سیاسی خاورمیانه در چند سال گذشته نشان دادند که تأمین منافع کشورهای غربی از طریق حمایت از دولت‌های دیکتاتور در منطقة خاورمیانه، مدل مطمئن و باثباتی نیست. منافع کشورهای غربی در این منطقه در گرو به رسمیت شناختن باورها و خواست مردم منطقه در قالب نظام‌های مردم سالار است.

چراغ سبز غرب به نظام های دیکتاتوری در منطقه به بهانه سرانجام نا مشخص جنبش های سیاسی خاورمیانه زمزمه بازگشت دیکتاوری‌‌ها در منطقه با چراغ سبز غرب

از جهان غرب انتظار می‌رود که در این منطقه یک بار و برای همیشه در جبهه حامی مردم سالاری‌های واقعی قرار گیرند و بدین ترتیب خاطرة تلخ حمایت از دیکتاتورها را کمرنگ کنند. اکنون در کشورهای غربی نداهایی به گوش می‌رسد مبنی بر اینکه چون جنبش‌های سیاسی خاورمیانه به سرانجام روشنی نرسیده‌اند، پس باید به همان نظم امنیتی گذشتة مبتنی بر دیکتاتوری‌های وابسته بازگشت. مایة شگفتی است که چرا کشورهای غربی از این همه تجربه درس‌های لازم را فرا نگرفته‌اند.

تنها راه ثبات بلندمدت منطقه که قطعاً تنها راه حفظ منافع جهان نیز می‌باشد، به رسمیت شناختن تمام تنوعات موجود در میان مردم منطقه است. دولت‌های غربی باید این واقعیت را بپذیرند که جریان‌های اسلامگرای میانه‌رو بخشی از واقعیت‌های منطقه ما هستند و نمی‌توان آنها را با سرکوب از بین برد. بلکه همان‌گونه که تجربة تاریخی نشان داده است، سرکوب بیشتر به افراط بیشتر منجر خواهد شد. باید آنها را به رسمیت شناخت تا در چارچوب یک نظام دموکراتیک نقش‌آفرینی کرده و به سمت حرکت‌های اعتدالی و در چارچوب قانون به سمت یک جامعة مردم سالاری حرکت کنند.

دولت‌های غربی هم به لحاظ اخلاقی و هم به لحاظ منابع عینی خود موظف‌اند که به هنگام ایفای نقش در زمینة برقراری امنیت و ایجاد ثبات در منطقه، حقوق بشر و ارزش‌های دموکراتیک را مورد لحاظ قرار دهند. همکاری جهانی برای برقراری امنیت باید توأم با همکاری جهانی برای پیشبرد آرمان‌های انسانی از حق تعیین سرنوشت، حق برخورداری از امکانات جهانی برای پیشرفت و حق تعیین سبک زندگی باشد.

تروریسم، تهدیدی جهانی و نادرستی الگوی دخالت نظامی برای مقابله با آن

مایة خوشوقتی است که رهبران جهان به اتفاق به این نظر رسیده‌اند که تهدیدات تروریستی امروز یک تهدید جهانی است. اما راه برخورد با این پدیده تنها بمباران نیست. مداخلات نظامی و اشغال کشورها حتی اگر با توجیه سرکوب حکومت‌های خودکامه و برقراری دموکراسی صورت گیرد، به دلیل وقوع کشتارهای وسیع، بروز خلأ قدرت و نبود زیرساخت‌های درونی، به وقوع تضادهای قومی و مذهبی می‌انجامد و از آنجا که جنگ، خشونت و خونریزی را تعمیم می‌دهد، الگوی حل نظامی مناقشه از بیرون به صورت مدل طبیعی حل مناقشات در درون را نیز حاکم می‌کند، که در نتیجه حاصل آن امروز همان است که مشاهده می‌کنیم.

به خاطر داشته باشیم که مداخلات نظامی فرامنطقه‌ای توجیه مناسبی نیز در اختیار افراطیون برای انجام حرکت‌های تروریستی قرار می‌دهد و عملاً به تقویت تروریسم منجر خواهد شد. اوج گرفتن تروریسم، خشونت به نام مذهب در منطقه، تشدید برخوردهای سیاسی بین اسلامگرایان میانه‌رو و سکولارها، صف‌بندی‌های دیپلماتیک بین نیروهای منطقه‌ای در جهان اسلام و چشم‌انداز مناقشات روبه رشد درونی، موقعیت زمانی کنونی را به موقعیتی ویژه تبدیل کرده است. از سوی دیگر رشد رادیکالیزم خشن نگرانی‌های جدی و فزاینده‌ای را در سطح وسیع‌تر به وجود آورده و موضوع را به مهم‌ترین نگرانی امنیتی جهان تبدیل کرده است.

کشور ایران در صورتی که بتواند با دستیابی به توافق جامع در برنامه هسته‌ای از مانع تحریم‌ها عبور نماید، خواهد توانست در مقطع حساس کنونی به طور فعال‌تری در فرایند گفتگوی درون منطقه‌ای جهان اسلام مشارکت کند. گفتگوی درون منطقه‌ای، شرط لازم برای موفقیت تلاش‌های نیک‌اندیشانه در مسیر گسترش تفاهم، همزیستی، بردباری در سطح منطقه می‌باشد. ما باید در درون منطقه الگویی از گفتگوهای سازنده و همکاری در عین رقابت را مبنای تعامل خویش قرار دهیم.

خانم‌ها، آقایان!

بستر ظهور داعش با توجه به خلا امنیتی اشغال عراق و افغانستان

گروه موسوم به داعش که امروز به مظهر افراطی‌گری توأم با خشونت تبدیل شده است، جریانی است که به طور کلی در بستر مورد اشاره به شکل فوق ظهور و بروز یافته است و به طور مشخص محصول جانبی آشفتگی و به هم ریختگی ناشی از اشغال عراق و افغانستان است. این جریان از کمک‌های دریافتی از داخل منطقه و خارج آن در دهة گذشته تغذیه شده است و مبنای آن بر این است تا با ایجاد رعب و اشاعة خوف در جوامع خاورمیانه و ماورای آن به پیروزی دست یابد. در این دورة دشوار اگرچه نیاز مبرمی به اقدام وجود دارد، اما اینکه این جریان چگونه به وجود آمده، چگونه توسعه یافته، و چگونه می‌توان راهی را چراغ راه آینده قرار داد، باید مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

اسلاف داعش در خلأ امنیتی ایجاد شده در طول سال‌های اشغال عراق و افغانستان شکل گرفته‌اند و از کمک‌های آنانی که در صدد بی‌ثبات کردن دموکراسی نو در آن کشور بودند، بهره گرفته‌اند. این گروه‌ها قبل از تجاوز به عراق در سال 2003 وجود نداشتند و احتمالاً در صورت عدم وقوع چنین تجاوزی هیچ‌گاه شکل نمی‌گرفتند. فعالیت داعش در سوریه و رشد آن با ارائه منابع مالی، تأمین نفرات، تسهیل عبور و مرور و عرضة سلاح توسط کشورهایی در منطقه ممکن شد که درصدد حاکم کردن افراد مورد نظر خود در کشور سوریه بودند. متأسفانه برخی از این کشورها همواره در قرن بیستم از این گروه‌ها به عنوان ابزاری برای کسب نفوذ و تحمیل برنامه‌ها و نظرات خود به منطقه بهره برده‌اند.

غلط بودن برخورد قهر آمیز با خشونت های منطقه و ضرورت جلب موافقیت مردم منطقه با هرگونه حضور برای مقابله با تروریسم

قصد من اینجا معرفی مقصر یا مقصران نیست، تنها تلاش دارم تا نشان دهم که تحمیل ارادة خود بر کشورها یا جوامع دیگر با استفاده از روش‌های قهرآمیز نه ممکن است و نه مفید. این روش حتماً اگر در کوتاه‌مدت هم جواب دهد، در میان مدت و بلندمدت فاجعه می‌آفریند. آنان که تخم خشونت را کاشتند، به حقوق مردم تجاز کردند و در مواجهه با موضوعات پیچیدة اجتماعی و سیاسی از روش سرکوب استفاده کردند، قاعدتاً از صلاحیت اخلاقی لازم برای رهبری سیاسی مورد نظر برای جبران مافات برخوردار نیستند. در حالی که معضل ناشی از فعالیت‌های داعش بی‌گمان از عدم درک درست از واقعیت‌های منطقه سرچشمه گرفته است، تلاش‌ها برای سرکوب این گروه نباید در معرض نقصان مشابه دیگری قرار گیرد.

من از کشورهای مختلف در سراسر منطقه و جهان دعوت می‌کنم که برای مبارزه با داعش به مردم عراق و سوریه بپیوندند. اما توجه می‌دهم که هرگونه تلاشی در این مسیر تنها در صورتی می‌تواند با موفقیت همراه شود که مردم عراق و مردم سوریه با آنها همسو شده باشند و جامعه بین‌المللی آنها را در این مسیر حمایت نماید. تنها آنها می‌توانند به نحوی مؤثر و نتیجه بخش با این مشکل روبه‌رو شوند. قاعدتاً آنها هم باید هدایت تلاش‌ها را بر عهده داشته باشند و ما باید ضمن مشورت و هماهنگی با آنها حمایت لازم را از آنها به عمل آوریم.

خانم‌ها و آقایان!

ضرورت های مقابله با گروه های تروریستی منطقه

توجه به این مهم ضروری است که جریان‌هایی مانند داعش را نمی‌توان تنها از طریق عملیات نظامی ریشه کن کرد. به نظر ما هرگونه مبارزة موفق با افراطی‌گری خشونت‌آمیز در منطقة ما تنها در صورت توجه به نکاتی که در اینجا به برخی از آنها اشاره می‌کنم امکان‌پذیر است.

تبعیت کامل از اصول و ضوابط حقوق بین‌الملل و مفاد منشور ملل متحد در زمینة مبارزه با تروریسم، کمک در جهت توانمندسازی دولت‌های مرکزی در کشورهای ذیربط برای هدایت مبارزه علیه این تهدیدات؛ این امر از جمله مستلزم کمک به تقویت وحدت ملی و تمامیت ارضی عراق و دولت فراگیر در این کشور می‌باشد. واداشتن کلیة بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی به توقف حملات نظامی، مالی و تدارکاتی از داعش و دیگر گروه‌های افراطی فعال در منطقه، بسیج کلیة کشورها و منابع در منطقه، جهت کمک به مردم عراق و سوریه برای مبارزه با افراطی‌گری و تروریسم با کمک جامعه بین‌المللی، کوشش در جهت حل مسالمت‌آمیز بحران سوریه از طریق یافتن یک راه حل سیاسی و نه تکرار اشتباهات گذشته، کسب اطمینان از مبارزة فراگیر علیه داعش صرف‌نظر از اینکه در چه منطقه‌ای فعالیت می‌کنند و تهدیداتشان متوجه کدام گروه جمعیتی است و اجتناب از تفاوت قائل شدن بین گروه‌های جمعیتی از نظر اقدامات حفاظتی به نحوی که در ماه‌های گذشته مبنای عمل قرار داشته و در نهایت خاتمه دادن به اشغال اراضی دیگران، از جمله اراضی عربی و فلسطینی و اجتناب از معاف کردن اشغالگران از جنایات جنگی به نحوی که اخیراً در بحران غزه شاهد آن بودیم.

نقش کمک های ایران به عراق در عقب نشینی داعش

در پایان اضافه می‌کنم که جمهوری اسلامی ایران تنها کشور منطقه است که از توانایی و عزم لازم برای کمک به دولت عراق و هماهنگی با این دولت برای یاری رساندن به همة کسانی که توسط گروه موسوم به داعش و سایر گروه‌های تروریستی تهدید می‌شوند، برخوردار است. ما در اولین مراحل چالش جدید دست به اقدام فوری زدیم و از جمله به دفاع از اربیل و آزادسازی منطقة آمرلی در برابر تعرضات داعش کمک کردیم. ما قبل از آنکه دیگران در صحنه حضور یابند یا حتی تصمیم بگیرند، در هماهنگی با دولت عراق، با مستشاران در میدان عمل بودیم. به همین ترتیب دولت ایران آماده است برای یاری رسانی به دولت عراق و دیگر دولت‌هایی که در معرض خطر قرار گرفته‌اند به تلاش خود ادامه دهد.

فردا در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل یادآوری خواهم کرد که در سال گذشته در همان مجمع نسبت به توسعة خشونت و افراطی‌گری هشدار داده بودم. امسال نیز تأکید می‌کنم که اگر رویکردی درست برای مواجهه با این مسئله اتخاذ نشود، به سمت منطقه‌ای ناآرام و پرتلاطم با بازتاب‌های ناخواستة جهانی مواجه خواهیم شد. راه حل درست برخورد با این مسئله نه از بیرون بلکه با محوریت و ابتکارات درونی و البته همکاری‌های بین‌المللی متصور است.

متشکرم.

سؤال:

با عرض سلام خدمت جناب دکتر. بسیار سپاسگزاریم جناب رئیس‌جمهور که در خدمتتان هستیم و به ما این وقت را دادید. کنجکاوم بدانم آیا به سخنرانی پرزیدنت اوباما در مجمع عمومی سازمان ملل گوش دادید؟ یا آن را خواندید؟ چون فراخوانی علیه افراط‌گری است. خیلی شباهت زیادی داشت به فرمایشاتی که شما داشتید. فکر می‌کنید شما هر دو روی یک موج قرار گرفتید؟

رئیس‌جمهور:

امروز موضوع افراط و خشونت، موضوعی است که باید همگان به عنوان یک مسئلة حادّ و مهم آن را مورد توجه قرار بدهند. من فکر می‌کنم همة رهبران جهان در این مسئله اتفاق نظر دارند که نمی‌توان در برابر خشونت و افراط ساکت بود و دست روی دست گذاشت. باید اقداماتی کرد که این تهدید منطقه‌ای و حتی جهانی را برطرف کرد. البته ممکن است در شیوة برخورد با مسئله اختلاف نظرهایی وجود داشته باشد، فکر می‌کنم در اصل مسئله که امروز یک تهدید بزرگ پیش روی ماست و باید در برابر آن اقدام مؤثری انجام داد، اتفاق نظر وجود دارد.

سؤال:

جناب رئیس‌جمهور! آیا شما معتقدید که ایالات متحده در استراتژی خود برای مبارزه با ISIS [1] گام‌های صحیح برداشته یا برمی‌دارد؟

رئیس‌جمهور:

من از برنامه‌های امریکا مطلع نیستم که چه برنامه‌ای دارند و می‌خواهند چه کنند. من از برنامة ایران می‌توانم حرف بزنم. ایران از ساعت اول هیچ تردید نکرد که باید با تروریسم جنگید. کشورهای دیگر ظاهراً مدتی در تردید بودند، فکر می‌کردند و خیلی دیر تصمیم گرفتند. ما روز اول که داعش به منطقة موصل حمله کرد و آقای مالکی برای شرایط حاد عراق با من تماس گرفت، به او گفتم که هر کمکی را که شما ضروری و لازم بدانید انجام خواهیم داد تا بتوانید در برابر داعش ایستادگی کنید.

اگر کمک‌های سریع مردم ایران به مردم عراق و ایستادگی مردم عراق و فتوای مرجعیت عراق نبود، تردید نکنید که داعش امروز در جنوب بغداد بود و نه در منطقة شمال آن کشور. بنابراین ما معتقدیم که ما به رسالت و وظیفه‌ای که داشتیم عمل کردیم و خواهیم کرد. دیگران هم اگر تصمیم به کمک دارند، اگر تصمیم آنها به تضعیف تروریسم منجر می‌شود ما استقبال می‌کنیم، به شرط اینکه این تروریسم را بد اعلام نکنند و در کنارش یک تروریسم دیگر را خوب و دو مرتبه یک گروه تروریستی دیگر را خلق کنند و بیافرینند و قاعدتاً بعد از مدتی پشیمان بشوند که چرا گروه تروریستی جدید را به وجود آورده‌اند؟

سؤال:

جناب رئیس‌جمهور! اینکه می‌فرمایید نمی‌خواهید ایالات متحده بر علیه داعش اقدام کند و برای این کار یک گروه تروریستی دیگری را به وجود بیاورد، منظورتان چیست. واضح بفرمایید که نگرانی‌تان از چیست؟

رئیس‌جمهور:

مقامات امریکایی گفته‌اند می‌خواهند یک گروه تروریستی دیگر را تربیت کنند، به آنها اسلحه بدهند که آنها بروند در سوریه بجنگند، خودشان اعلام کرده‌اند.

سؤال:

مقصودتان ارتش آزادی بخش سوریه است؟

رئیس‌جمهور:

آن طور که اعلام شده، یک گروه دیگر را دارند تجهیز می‌کنند. من نمی‌دانم می‌خواهند چه کنند. می‌گویند می‌خواهیم اینها را در کشوری

تعلیم و آموزش نظامی بدهیم. حتی زمان تعیین می‌کنند. می‌گویند برای یک سال می‌خواهیم به آنها آموزش بدهیم و اینها را آماده کنیم بروند داخل سوریه بجنگند. با اجازه چه کسی؟ کدام مردم به آنها اجازه داده است؟ بااجازة کدام قانون و مقررات بین‌المللی؟ مگر کشوری به تنهایی یا با چند کشور دیگر به نام ائتلاف می‌تواند برای منطقه یا کشوری تصمیم بگیرد؟ فکر می‌کنم ما باید کار را به خود مردم سوریه واگذار کنیم، نه اینکه تصمیم بگیریم و به مردم بگوییم باید از ما حمایت کنند.

سؤال:

ایران کمک‌های مفیدی برای قانع کردن نخست‌وزیر آقای مالکی کرد که از کار خود دست بکشند تا به ایجاد یک دولت جدید در عراق کمک شود. آیا معتقد هستید برای وحدت بیشتر و دخالت بیشتر سنی‌ها در دولت مرکزی عراق به اندازة کافی گام برداشته شده است. چون سنی‌ها هنوز خودشان را خارج از زمین بازی می‌بینند و برای خود کمترین نقش را در دولت شیعه می‌بینند.

رئیس‌جمهور:

آنچه شما می‌گویید از کجاست و از چه کسی نقل می‌کنید؟ آنچه مهم است این است که در عراق امروز دولتی سر کار است که رئیس‌جمهورش سنی و کُرد است، نخست‌وزیرش شیعه و عرب است و وزرایش یک عده شیعه و یک عده سنی و یک عده کُرد هستند و رئیس مجلس نیز یک عرب سنی است. نمایندگان مجلس عراق یک عده شیعه، یک عده سنی و یک عده کرد هستند.

ما معتقدیم عراق متحد و با ثبات و آرام در صورتی امکان‌پذیر خواهد بود که همه در آن نقش داشته باشند، هم شیعه که اکثریت است و هم سنی‌های عرب که اقلیت هستند و هم سنی‌های کرد که آنها هم اقلیت دیگری هستند. همه اینها باید در کنار هم باشند و همه باید در اداره کشور و حکومت مشارکت داشته باشند. آنچه امروز ما در عراق به دنبال آن هستیم، می‌خواهیم شاهد یک وحدت ملی در عراق باشیم. من فکر می‌کنم مسیر هم همین مسیر است. امروز در داخل مجلس ترکیب خوبی از شیعه، سنی و کرد است؛ در دولت همین‌طور و در تقسیم مقامات سطح بالای کشور هم به همین صورت تقسیم شده است.

سؤال:

جناب رئیس‌جمهور! در رابطه با سوریه نکاتی را ذکر کردید که برای من جالب بود. شما گفتید بعد از اینکه داعش شکست بخورد، ایران همیشه یک معامله سیاسی را دنبال می‌کرده که در آن چارچوب یک تقسیم مسئولیت و قدرت به وجود بیاید یا دولت دیگری به وجود بیاید. آنچه را از دید سیاسی دوست دارید در آینده سوریه ببینید چیست؟ چون طبعاً پرزیدنت اسد محبوبیت زیادی ندارند و در آیندة نه چندان دور بالاخره این معامله باید انجام بشود.

رئیس‌جمهور:

مسلماً آیندة سوریه در اختیار ارادة مردم سوریه است و مردم سوریه باید تصمیم بگیرند. به هر حال در سوریه انتخاباتی برگزار شده، لااقل در آن شهرهایی که امنیت برقرار بوده و بین آوارگانی که در خارج از کشور بوده‌اند و صندوق‌های رأی توانسته میان آنان برود و آراء را جمع کند. این قدم مهمی بوده که برداشته شده؛ حالا ممکن است کسی نقد یا انتقادی داشته باشد، اما به هر حال یک انتخابات در کشوری صورت گرفته است.

سؤال:

جناب رئیس‌جمهور! آیا معتقدید این انتخابات آزاد و عادلانه بود؟ شما در ایران هم خودتان انتخابات دارید.

رئیس‌جمهور:

من نمی‌خواهم راجع به انتخابات در یک کشور دیگر صحبت کنم. اما ظاهراً ما هم نظارتی داشتیم. یعنی از مجلس شورای اسلامی تعدادی از نمایندگان مجلس رفتند و بر انتخابات نظارت کردند. از کشورهای دیگر هم ناظرانی بودند. شما می‌توانید از آن ناظران سؤال کنید که ببینید انتخابات خوب برگزار شده یا بد. اما گزارشی که نمایندگان مجلس به ما دادند این بود که این انتخابات، انتخاباتی بوده که در چارچوب مقررات لازم [برگزار شده].

من نمی‌خواهم انتخابات سوریه را با ایران یا جای دیگری مقایسه کنم یا قضاوت کنم. من می‌خواهم بگویم در سوریه در طول این 3 سال چه کسانی بودند که با دولت و ارتش سوریه می‌جنگیدند و کشور را به ویرانه تبدیل کردند. آیا یک گروه بزرگ برای جنگیدن و ترور و تخریب، همین گروه داعش نبود؟ چطور داعش در سال‌های قبل و وقتی در سوریه کشتار می‌کرد خیلی خطرناک نبود؟ حالا که به عراق آمده خطرناک شده؟! اگر داعش یک فرقة خاصی را از دم تیغ بگذارند و به آنها تعدی کند نیمه بد می‌شود. اگر به گروه دیگری تجاوز کند، بد می‌شود و اگر به گروه دیگر تجاوز کند خیلی خیلی بد می‌شود. من می‌گویم تروریسم را این طور تقسیم‌بندی نکنیم. ترور و خشونت بد است. آدمکشی کار نادرستی است؛ هر کسی می‌خواهد باشد. اگر آن گروهی که مورد تجاوز قرار گرفته است، سنی و شیعه و کُرد است، تبعة غرب است یا امریکایی و اروپایی است، از نظر ما هیچ فرقی نمی‌کند. اگر بی‌گناهی مورد تعدی و تجاوز قرار بگیرد ما باید این کار را محکوم کنیم و تروریسم و خشونت علیه هر بی‌گناهی که دارای هر ایده، عقیده، مذهب، ملیت و قومیتی باشد، از نظر ما کار ترور محکوم است.

سؤال:

جناب رئیس‌جمهور! سؤال من این است که آیا شما یک روند سیاسی را در سوریه پشتیبانی می‌کنید که نتیجه‌اش کاهش یا انتقال قدرت از خانوادة اسد را همراه داشته باشد؟ به خصوص اینکه این رژیم ظاهراً اپوزیسیون‌های متعددی علیه خود دارد. این را طبق اتفاقاتی که در چند سال گذشته مشاهده کردیم، قضاوت می‌کنیم.

رئیس‌جمهور:

ما در سوریه اهدافی را دنبال می‌کردیم و می‌کنیم. ما در سوریه با تروریسم که مردم را بی‌رحمانه مورد تعرض و تجاوز قرار داده، هم مخالفیم و هم معتقدیم که گروه‌های تروریستی نباید در قدم اول حمایت شوند. همین گروه داعش یا گروه‌های دیگری که در سوریه در طول این 3 سال به جنگ و تجاوز و خشونت ادامه می‌دادند، پولشان از کجا تأمین می‌شده؟ سلاحشان از کجا تأمین می‌شده؟ بسیاری از این افراد دستگیر و محاکمه شده‌اند، در تلویزیون مصاحبه کردند و گفتند چه کسی به ما اسلحه داده، کجا آموزش دیدیم و پول از کجا آمده است.

اولین قدم و اولین حرف ما این است که نباید به تروریست‌ها کمک کرد.این تروریست‌ها اگر در سوریه اقدامی می‌کنند نباید کمک شوند، در عراق هم نباید کمک شوند، در لبنان هم همین‌طور، فرقی نمی‌کند. هر کجا که اینها علیه مردم خشونت اعمال می‌کنند، نباید مورد حمایت قرار گیرند، این اولین اقدام است.

دوم اینکه تروریست‌ها را باید از منطقه بیرون برانیم. شما می‌دانید این تروریست‌ها از جاهای مختلف جمع شده‌اند؛ از افغانستان، پاکستان، آفریقا و از کشورهای مختلف و از اروپا آمده‌اند. اینها از کشورهای مختلف آمده و عراق اجتماع کرده‌اند.

بحث ما این است که تروریست‌ها باید از این کشور خارج شوند. بحث این است که وحدت سوریه باید باقی بماند، سوریه نباید تجزیه شود، کما اینکه عراق نباید تجزیه شود. این تجزیه برای منطقه خطرناک است ما این هدف‌ها را از سال‌ها پیش اعلام کرده‌ایم، از 3 سال پیش که این حوادث در سوریه بوده، الان هم داریم اعلام می‌کنیم. اینکه چه کسی حاکم است، چه کسی حاکم نیست، مهم نیست. من گفتم در سوریه انتخاباتی برگزار شده است. آن طرف انتخاباتی نداشته، آنهایی که می‌خواهند از دیگران حمایت کنند، بر چه مبنایی حمایت می‌کنند؟ ما نسبت به یک کشور چطور قضاوت می‌کنیم؟ مبنای قضاوت ما چیست؟ اینکه می‌گوییم این حکومت - اول می‌خواستید مشروعیت را بگویید، پس گرفتید و مقبولیت را گفتید - مشروعیت یا مقبولیت دارد یا ندارد، چه کسی این را قضاوت می‌کند؟ چه کسی می‌تواند قضاوت کند؟ اگر مردم آن کشور قضاوت می‌کنند کاملاً درست است. مردم آن کشور صاحب حق‌اند و می‌توانند نسبت به حاکمان خودشان قضاوت کنند. اما آیا از بیرون کسی حق قضاوت دارد؟ و این قضاوت تا چه حد درست است؟ و می‌تواند قابل قبول باشد؟

سؤال:

پرزیدنت اوباما در سخنرانی امروزشان پیام مستقیم به ایران داد و گفت نگذارید این لحظة تاریخی بگذرد و می‌توانیم به نتیجة نهایی دست پیدا کنیم. آیا صحبتش درست بوده؟ ایالات متحده دارد به صراحت می‌گوید.

رئیس‌جمهور:

ما امروز فرصت بسیار خوبی در زمینه مذاکرات پیش رو داریم. این فرصت خوب از سال گذشته ایجاد شد. این هم در سایة انتخابات مردم در ایران و نظر و حضور مردم در صحنه بود. در واقع فضای جدیدی به وجود آمد که همه باید از این فضا استفاده کنیم. 1+5 هم باید از این فضا استفاده کند.

حصول توافق تحت عنوان اقدام مشترک در ژنو، معنایش این بود که همه از آن فرصت به درستی استفاده کنیم؛ به یک توافق ولو موقت و کوتاه مدت دست یافتیم گرچه برخی با همان توافق کوتاه مدت هم مخالف بودند و ممکن است عده‌ای در داخل ایران و عده‌ای در امریکا مخالف باشند. اما در مجموع ما می‌بینیم که این توافق به نفع همه تمام شد و آرامش بیشتری به وجود آورد. مردم اطمینان بیشتری پیدا کردند. شرایط تحریم تضعیف شد. روابط تجاری با کشورهای مختلف تا حدی تسهیل شد. همه منفعت بردند. بعد هم این زمان تا نوامبر امسال تمدید شد. الان هم فرصتی در حدود 2 ماه پیش رو داریم. ما همه باید از این فرصت به خوبی استفاده کنیم. بحث ایران یا امریکا یا بقیه نیست، بلکه همه کشورها یعنی 1+5، ما و همة کشورهایی که می‌توانند نقش داشته باشند و آژانس و دیگران، باید کمک کنیم تا موضوعی که نحوة عملکردش در طول سال‌های گذشته از طرف غرب نه تنها تأثیرگذار نبوده، بلکه مضر و به ضرر همه بوده و از شیوه‌ای غیرقانونی (یعنی شیوه تحریم) استفاده شده است، حل شود. ما همه باید از این فرصت استفاده کنیم تا از بهترین راه و بهترین شیوه استفاده کنیم برای اینکه به توافق نهایی برسیم.

سؤال:

جناب رئیس‌جمهور! بر اساس گزارش‌هایی که من دیدم درک بنده این است که ایران پیشنهاد داده که 9400 سانتریفیوژ داشته باشد. ایالات متحده 1500 سانتریفیوژ از شما می‌خواهد؛ چرا وسط راه با هم معامله نمی‌کنید. به 5 هزار و اندی اکتفا کنید. آیا آماده هستید به دنیا اعلام کنید که چنین تفهیمی وجود دارد؟

رئیس‌جمهور:

ما در فارسی می‌گوییم «وسط دعوا نرخ تعیین نکنید». عددهای شما اصلاً درست نیست و بیشتر تبلیغاتی است. فکر می‌کنم شما دارید از دید CNN بحث می‌کنید، نه از دید این جمعیتی که اینجا جمع شده‌اند و بیشتر محققین هستند. بحث این نیست. بحث این است که ایران با کشورهای دیگر هیچ تفاوتی ندارد. همه آنهایی که NPT را امضا کرده‌اند مثل هم هستند، همه از حقوق مساوی برخوردار هستند و ایران هم حق دارد برای اهداف صلح‌آمیز خودش فعالیت کند؛ از جمله غنی‌سازی و سانتریفیوژ داشته باشد. در هیچ جای NPT یا پادمان یا حتی پروتکل نیامده که تعداد سانتریفیوژ چه مقدار باشد. هر کشوری بر مبنای نیاز خودش سانتریفیوژ می‌خرد یا می‌سازد.

یادمان باشد که در توافق ژنو به صراحت آمده که غنی‌سازی ایران در چارچوب نیاز کشور ایران خواهد بود. این کشور ایران است که نیاز خودش را اعلام می‌کند، بر مبنای آن نیاز هم سانتریفیوژ می‌سازد و نصب می‌کند. نیاز ایران توسط دولت یا مجلس اعلام می‌شود. شما می‌دانید مجلس شورای اسلامی قانونی تصویب کرده که در آینده ایران باید 20هزار مگاوات برق هسته‌ای داشته باشد و دولت هم برنامه‌ریزی‌هایی داشته و این برنامه را علناً اعلام کرده است. پس مبنا نیاز است، نه اینکه یک عددی من خوشم بیاید یا طرف مقابل مورد نظرش باشد.

سؤال:

جناب رئیس‌جمهور! شما در نشستی که 2 روز پیش با روزنامه‌نگاران و گزارشگران داشتید، من هم در خدمتتان بودم. فرمودید در طول گفتگوی تلفنی‌تان با پرزیدنت اوباما در سال گذشته گفته بودید که پتانسیل همکاری در مورد مطالب مختلف وجود دارد، اما همة آنها باید گذاشته شود تا برنامة هسته‌ای حل و فصل شود. می‌توانید به ما بگویید اگر در برنامة هسته‌ای به توافق نهایی برسیم چگونه خواهد بود؟

رئیس‌جمهور:

در تماس تلفنی سال گذشته راجع به همکاری‌های گسترده بین ایران و امریکا بحث شد. آقای پرزیدنت اوباما نظرش این بود که ما می‌توانیم در زمینه‌های مختلف با همدیگر همکاری کنیم. من به ایشان گفتم من هم با نظر شما در اصل اینکه در آینده همکاری کنیم موافقم. ما در فارسی یک مثالی داریم می‌گوییم آنچه را زاییدیم اول بزرگ کنیم تا نوبت به دیگری برسد؛ اول آن موضوعی را که داریم با هم مباحثه می‌کنیم و روی آن کار می‌کنیم و می‌خواهیم به نتیجه برسانیم تمام کنیم، بعد از آن اشکال ندارد ممکن است لیستی از موضوعات مورد نظر دو طرف باشد که با هم همکاری کنیم. اتفاقاً ایشان هم در آخر آن مکالمة تلفنی اعلام موافقت کرد. گفت من هم همین طور فکر می‌کنم و لذا ما هر دو تصمیم گرفتیم و گفتم به آقای دکتر ظریف دستورات لازم را می‌دهم، ایشان هم گفت من به آقای کری دستورات لازم را می‌دهم که هرچه سریع‌تر مذاکرات جدی دنبال شود تا سریع‌تر به نتیجه برسیم.

بنابراین بحث این است که زمینه‌های مختلفی برای همکاری در آینده وجود دارد. اما به این نکته توجه کنیم که هم مردم امریکا و هم مردم ایران اعتمادشان نسبت به دولت مقابل به خاطر این سی و چند سالی که فاصله و تنش و تخاصم بوده، سلب شده و نظرات ممکن است نظرات خاصی باشد. اگر ما در یک یا دو مورد در همکاری‌ها موفق باشیم، هم نظر مردم ایران و هم نظر مردم امریکا عوض می‌شود و شرایط جدیدی به وجود می‌آید. به نظر من از توافق هسته‌ای مهم‌تر این است که اگر ما به توافق برسیم، فضای بسیار خوبی به وجود می‌آید و در آن فضا می‌شود با هم تعامل، همکاری و رایزنی کرد و آن فضا به عنوان یک نتیجة بسیار مهمی است که پیش روی ما خواهد بود. من امیدوارم در آینده شاهد یک فضای مناسب برای تعامل در راستای منافع دو ملت باشیم.

سؤال:

اجازه بدهید به افغانستان اشاره کنم که به نظر می‌رسد ایالات متحده و ایران منافع مشترکی داشتند و این بعد از سقوط طالبان بسیار واضح بود؛ رژیمی بود که برای ایران محبوب نبود و ایران خیلی کمک کرد که دولت حامد کرزای قدرت را در دست بگیرد. الان در بحران سیاسی افغانستان برای تقسیم قدرت، آیا ایران از آن پشتیبانی خواهد کرد؟ چون فکر می‌کنم اهداف ایالات متحده و ایران در افغانستان یکی باشد.

رئیس‌جمهور:

امنیت افغانستان برای ما بسیار مهم است. شما می‌دانید که ایران کمک‌های بسیار زیادی به مردم افغانستان انجام داده و می‌دهد. شما می‌دانید میلیون‌ها افغانی هنوز در داخل ایران هستند؛ همان‌هایی که در سال‌های 1980 به بعد که کشورشان مورد اشغال قرار گرفت و یا در حوادث بعدی، آواره شدند تعداد آنها چیزی حدود 3 میلیون نفر است. بنابراین امنیت، ثبات و حتی توسعة افغانستان برای ایران بسیار مهم است و اهمیت دارد.

ما از ابتدا دنبال این بودیم که کمک کنیم در افغانستان یک انتخابات خوب، سالم و آرام برگزار شود. همه می‌دانند در پایان این انتخابات اختلاف نظرهایی به وجود آمد. تلاش ما بر این بود که این اختلاف، یک راه حل مسالمت‌آمیز پیدا کند. شما می‌دانید اگر یک طرف یک جانبه اعلام می‌کرد من برنده هستم و طرف دیگر یک جانبه اعلام می‌کرد که تقلب شده است، چه نتیجه‌ای را شاهد بودیم؛ دو مرتبه اختلاف و شکاف و نفعش بیشتر عاید طالبان و گروه‌های تروریستی می‌شد تا اینکه عاید این طرف یا آن طرف باشد.

بنابراین تلاش ما بر این بود که تفاهم و توافقی بین دو طرف انجام بگیرد. البته کشورهای دیگر هم در این زمینه فعال بودند تا تفاهم و توافقی انجام شود. ما خوشحالیم امروز یک نوع توافق یا همکاری و ائتلافی بین دو طرف به وجود آمده است و امیدواریم دولت آینده به گونه‌ای باشد که دو طرف بتوانند فعالیت کنند و آنچه خودشان دنبال می‌کنند بعداً در قانون اساسی اصلاحاتی صورت بگیرد. اما خیلی باید حواسمان جمع باشد که این ائتلاف شکننده است. همه باید کمک کنیم که ائتلاف تقویت شود، باقی بماند و در افغانستان آرامش باشد. افغانستان هم مثل عراق شرایط خاص خودش را دارد. می‌دانید عده‌ای پشتون هستند، عده‌ای تاجیک، عده‌ای ازبک و عده‌ای هزاره هستند. به هر حال گروه‌ها و اقوام مختلف در آنجا هستند. همه باید در افغانستان و در حکومت افغانستان سهم و نقش داشته باشند، به اندازة جمعیت و تعدادآرایی که دارند. بنابراین فکر کنم کمک به افغانستان برای تقویت ائتلاف، از طرف همه آنهایی که می‌توانند این کمک را انجام دهند لازم است.

سؤال:

جناب رئیس‌جمهور! شما مطلع هستید که اگر رئیس‌جمهور اوباما نتیجة گفتگوهای هسته‌ای را به کنگرة امریکا ببرد، تعداد زیادی از اپوزیسیون محافظه کار ایشان راخیانت کار خواهند خواند و خواهند گفت که منافع امنیتی امریکا را فروخته و به باد داده است. توصیه شما به پرزیدنت اوباما در مورد این معامله چیست؟

رئیس‌جمهور:

خودشان ادامه می‌دهند و به نتیجه‌ای می‌رسند.

سؤال:

جناب رئیس‌جمهور! می‌دانید که بعید است کنگره در چارچوب قانون این تحریم‌ها را بردارد. پس اقدام ریاست جمهوری را باید قبول کند.

رئیس‌جمهور:

ما کاری با کشورها نداریم، ما با دولت‌ها توافق می‌کنیم. مشکل دولت امریکا با کنگره هرچه هست به خودشان مربوط است، به ما مربوط نیست. ما هم در داخل کشور ممکن است مباحثی با مجلس شورای اسلامی داشته باشیم که آن به عهدة ماست. ما نمی‌توانیم در مذاکرات هسته‌ای به طرف مقابل بگوییم که این تعهدات را می‌کنیم و این مقدار تعهدات به عهدة مجلس شورای اسلامی است. این به عهدة ماست. ما باید مدیریت کنیم. ما به عنوان دولت ایران باید مدیریت کنیم. قانون اساسی داریم و در چارچوب قانون اساسی باید با مجلس تعامل کنیم. در امریکا هم بین دولت و کنگره تعاملاتی وجود دارد. طرف ما کنگره نیست. طرف ما دولت امریکاست. ما با دولت امریکا صحبت می‌کنیم و با آن به توافق می‌رسیم. خود به خود آنها هم مسائل خودشان را حل می‌کنند. مشکلات دولت آقای اوباما و کنگره به ما مربوط نمی‌شود به خودشان مربوط می‌شود.

سؤال:

جناب رئیس‌جمهور! اشاره کردید که جنبش‌های میانه‌رو اسلامی در خاورمیانه سرکوب شدند. حدس می‌زنم که مقصودتان اخوان المسلمین در مصر است و کودتایی که ژنرال السیسی ترتیب داد. آیا فکر می‌کنید که دولت مصر مشروعیت ندارد؟

رئیس‌جمهور:

من چنین قضاوتی ندارم. در مصر انتخاباتی برگزار شده است، اما قضاوتی که نسبت به گروه‌های اسلامی در مصر می‌شود از جمله اخوان المسلمین با قضاوتی که ما نسبت به آنها داریم کاملاً متفاوت است. شما می‌دانید که دولت فعلی مصر گروه اخوان را به عنوان یک گروه تروریستی می‌خواند. ما چنین اعتقادی نداریم. شما می‌دانید اخوان یک گروه سیاسی بوده که سالیان دراز در مصر فعالیت کرده و طرفداران بسیار زیادی دارد.

ما البته روابط آن چنانی با مصر نداریم. روابط ما در حد [دفتر] حافظ منافع است. اما در عین حال اگر من جای دولت مصر بودم تلاش می‌کردم اخوانی‌ها جذب شوند نه اینکه کنار زده شوند. به هر حال گروه بزرگی بوده و دارای طرفدارانی هستند. ممکن است اختلاف نظر سیاسی بین دولت مصر و گروه اخوان باشد. ما همه باید تلاش کنیم تا همة مردم مصر احساس آزادی کرده و بتوانند فعالیت سیاسی کنند و در انتخابات آینده شرکت کنند. ممکن است در انتخابات دو سه سال دیگر گروه دیگری برندة اتنخابات شوند. آنچه مهم است این است که فضا فضای دموکراتیک باشد و همة گروه‌ها بتوانند از آن فضا برای اهداف مشروعی که دارند استفاده کنند.

سؤال:

جناب رئیس‌جمهور! اجازه بدهید از تصویر ایران در خارج سؤال کنم؟ نه تنها درامریکا بلکه در سراسر دنیا و حتی در ذهن ایرانیان جوان ممکن است عدم اعتمادی که نسبت به ایران به وجود آمده را تقویت کند. شش نفر ایرانی را که ویدیوی رقصی درست کرده بودند، محکوم به شلاق و زندان شدند درست است آنها را شلاق نزدند اما چرا چنین تنبیهی شوند؟ چون یک ویدیوی موسیقی برای خودشان درست کرده‌اند؟

رئیس‌جمهور:

ما فعلاً خیلی مشکلات در دنیا داریم. اینکه چند نفری مورد محاکمه قرار گیرند در هر کشوری مسئله عادی است. من به عنوان رئیس‌جمهور مکلف هستم که از قانون و مخصوصاً از قانون اساسی حمایت کنم. اگر در جایی قانون اساسی مورد تعرض قرار بگیرد، این وظیفة قانونی من است که اقدامات لازم را انجام بدهم. اما در عین حال در ایران دستگاه قضایی قوة مستقلی است. شما می‌دانید ممکن است فردی عملی انجام دهد که آن عمل از دیدگاه قانونی ایراد یا اشکالی داشته باشد. من دقیقاً نمی‌دانم این پرونده چه بوده است. اینکه شما دارید قضاوت می‌کنید چند نفری رقصیده‌اند، بعد به خاطر آن تنبیه شده‌اند، در ایران فکر نمی‌کنم این‌گونه باشد که گروهی بخواهند در جایی خوشگذرانی داشته باشند و به سبب این عمل مورد تعرض قرار بگیرند. من الان به همه ابعاد آن پرونده آگاه نیستم. در کشوری ممکن است فردی به هر دلیلی دستگیر و مورد محاکمه قرار بگیرد. اگر در چارچوب قانون، کسی قانونی را نقض کرده و قانون برای او مجازاتی پیش‌بینی کرده، باید مجازات شود اما اگر مجازاتی پیش‌بینی نشده نباید مجازات شود.

سؤال:

جناب رئیس‌جمهور! ویدئو را ندیده‌اید؟ این ویدئو آزاری به کسی می‌رساند؟

اجازه بدهید دربارة وضعیت سیاسی داخل ایران سؤال کنم. یکی دو روز پیش شما اشاره کردید به اینکه اگر این توافق هسته‌ای به دست بیاید. شاید اپوزیسیونی هم جلو شما بایستد. چگونه شما برنامه‌ریزی کردید که با اپوزیسیون داخلی‌تان دست و پنجه نرم کنید؟ درست است که نمی‌خواهید به پرزیدنت اوباما توصیه‌ای بدهید اما درباره مسائل داخلی خودتان که می‌توانید برنامه‌ریزی کنید.

رئیس‌جمهور:

شاید برنامه‌ریزی کرده‌ایم. در داخل ایران عده‌ای هستند که نظرات خاص خودشان را دارند. در بحث هسته‌ای هم نظراتی دارند. نظراتشان را اعلام می‌کنند. ما مشکلی نداریم با اینکه گروهی نظرش را اعلام بکند یا مخالفت بکند. دولت اختیاراتی دارد و بر مبنای اختیارات خودش عمل می‌کند. مجلس شورای اسلامی هم اختیاراتی دارد، در چارچوب اختیارات خودش عمل می‌کند. گروه‌های سیاسی یا افراد در داخل ایران در چارچوب قانون می‌توانند اعلام نظر و اظهار نظر بکنند. با توافقی موافقت یا مخالف بکنند. ما مشکلی نداریم. همان‌طور که در توافق کوتاه مدت ژنو توانستیم داخل را اداره کنیم و با مخالفین صحبت کنیم و اینجا هم آقای اوباما توانست با مخالفین خودش صحبت کند، بعدش هم همین‌طور است. اگر توافقی صورت بگیرد می‌شود با مخالفین صحبت کرد، آنها را قانع کرد و همیشه لازم نیست که در هر موضوعی در کشور اتفاق نظر داشته باشیم. مهم این است که اکثریت قاطع مردم پشتیبان حرکت باشند.

سؤال:

جناب رئیس‌جمهور! جیسون رضائیان روزنامه‌نگار واشنگتن پست و خانم ایشان هر دو دستگیر شده‌اند. هیچ کس نمی‌داند به چه جرمی و به چه دلیلی؟ وزیر خارجة شما گفتند که جیسون گزارشگر خوبی است. مردم به خود شما گفتند که ایشان آدم خوبی است. می‌دانم که فرمودید این پرونده دست قوة قضائیه است و شما نمی‌توانید در آن دخالتی کنید. اما آیا می‌توانید به ما امید بدهید که به این پرونده به طور عادلانه رسیدگی شود یا او با عفو روبه‌رو شود و مسئله با سرعت قابل توجهی حل و فصل شود که جیسون بتواند به ایالات متحده برگردد؟

رئیس‌جمهور:

من در آن جلسه دیگری که شما بودید، این سؤال مطرح شد و پاسخ دادم. حالا هم پاسخم همان است. ببینید فردی ممکن است به دلایلی که ممکن است امنیتی یا غیرامنیتی باشد دستگیر شود. فردی که شما نام بردید در مرحلة بازجویی به سر می‌برد؛ یعنی مرحله‌ای که هنوز دادسرا دارد این پرونده را دنبال می‌کند. در این مرحله هر چیزی ممکن است تغییر پیدا کند. ممکن است امروز طرف یک صحبتی بکند فردا در بازجویی دیگر نکتة دیگری باشد. به هر حال همة آنهایی که با پروسة قضایی آشنا هستند می‌دانند در زمانی که پرونده دارد تکمیل می‌شود، دادستان، یا دادیار یا بازپرس دارند مسئله را دنبال می‌کنند و پرونده تکمیل می‌شود. این پرونده وقتی به دادگاه رفت، آن وقت معلوم می‌شود که جرم چه بوده و تازه ممکن است دادستانی نظری داشته باشد که دادگاه نپذیرد و رد کند. ما هنوز به آن مرحله نرسیده‌ایم. این پرونده هنوز به مرحلة دادگاه نرسیده است.

داستان عفوی که شما می‌گویید، عفو بعد از این است که حکمی صادر شود تا بعد راجع به آن بحث شود. البته ممکن است ایرانی‌هایی باشند که از نظر امریکایی‌ها دو تابعیتی باشند. از نظر ما آنها ایرانی هستند، چون طبق قانون ما دو تابعیت قابل قبول نیست. آنها ایرانی محسوب می‌شوند. اما فرقی نمی‌کند. هر فردی که مورد محاکمه قرار می‌گیرد، باید محاکمه‌اش کاملاً عادلانه و در چارچوب قانون باشد. اگر تقصیری نکرده، باید تبرئه شود، باید اعلام شود که گناهی نداشته است و اگر تقصیری داشته، طبق قانون مورد قضاوت و دادخواهی قرار بگیرد.

دولت نسبت به همة آنهایی که در زندان هستند هر از گاهی از طریق وزیر دادگستری از وضع زندان و پرونده‌ها به طور کلی، نه از مورد خاص، گزارش می‌گیرد. چون تعداد افرادی که دستگیر و محاکمه می‌شوند در هر کشوری زیاد است. دستگاه قضایی هم مستقل است. ما نسبت به روند کلی می‌توانیم نظارت داشته باشیم یا اعلام نظر کنیم، اما قوة قضائیه مستقل است. من امیدوارم فردی که شما نام بردید، اگر گناهی نداشته در دادستانی تبرئه شود و اگر داشت مورد قضاوت کاملاً قانونی و عادلانه قرار بگیرد.

سؤال:

آیا ممکن است دفتر ریاست جمهوری سؤال کند، چون دفتر شما وزن قابل توجهی دارد.

رئیس‌جمهور:

به طور کلی ما نسبت به همه یک بحث کلی داریم، نسبت به فرد خاص نه.

سؤال:

امید من و جسارتاً انتظار من این است که هرچه زودتر ایشان آزاد شوند. جناب رئیس‌جمهور فوق‌العاده سپاسگزاریم و فوق‌العاده آقایی کردید به سبب وقتی که به ما دادید.

[1] . Islamic state of Iraq and Syria

91842
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.