سخنرانی در مراسم گرامی‌داشت روز فناوری فضایی

ملزومات مسط بودن/ عظمت دنیا و محدودیت علم بشر/ دانش هوا و فضا ، دانشی راهبردی/ پیشرفت‌های ایران در دانش هوا و فضا/ ظرفیت قابلیت‌های ایران برای پیشرفت در دانش هوا و فضا/ خود.فایی در تولید واکسن/ بیوتکنولوژی/ نانوعلوم هسته ای/ پیشرفت در علم و دانش با تمام قدرت/ تلاش دولت برای گرفتن بهانه‌‌ها از دشمنان و قدرت ها/ علوم فضایی ؛ راهبردی ، کاربردی و برای توسعه و جلوگیری از تهدید/ اصلاح ساختار‌‌ها و ایجاد تشکیلات منظم برای علوم نقدی/ ضرورت هم افزایی و چابک سازی در ساختار تشکیلاتی دانش هوا و فضا

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا محمد و آله الطاهرین و صحبه المنتجبین

حضور در کنار اندیشمندان، صاحب‌نظران و دانشمندانی که هر روز برای کشور و ملت ما افتخار می‌آفرینند جای بسی خوشحالی است. امروز در بازدیدی که از بخش‌های مختلف فناوری فضایی داشتیم، دیدیم که ملت ایران و دانشمندان و محققین ما در دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و بخش صنعت و ماهواره‌بر مصمم هستند و برای پیشرفت و سلطه بر این فناوری تصمیمی قاطع دارند: یا معشر الجن والانس ان استطعتم ان تنفذوا من اقطار السماوات والارض فانفذوا لا تنفذون الا بسلطان.[1]

اولاً قرآن مجید به ما می‌گوید شما می‌توانید از همه قطرهایی که در فضا وجود دارد، عبور کنید. البته عبور آسانی نیست، باید نفوذ کنید؛ یعنی در این مسیر با موانع مختلف مواجه هستید و باید از میان موانع به سمت هدف حرکت کنید و برای این کار به سلطنت و سلطه نیاز دارید.

مسلط بودن و سلطه داشتن غیر از علم و دانش و آشنایی به رموز است. مسلط بودن هم دانش می‌خواهد هم برنامه‌ریزی هم حرکت و هم هدف‌یابی و دستیابی به همه هدف‌ها. امروز در مجموعه دانش فضایی همه تحقیقات را که کنار هم قرار می‌دهیم برای ما روشن می‌شود که چه می‌خواهیم و به دنبال چه اهدافی هستیم.

البته قدم گذاشتن در فضای لایتناهی است. این فضا کجاست و چقدر راه است. حالا متری برای فضا پیدا کرده‌اند که کمی کار را آسان می‌کند و آن متر سال نوری است. دیگر امروز بحث چند میلیارد سال نوری است. چند کهکشان است. در این دنیا چه خبر است. چقدر ستاره، سیارات و مدارات وجود دارد. امروز تخمین و اطلاعات اولیه‌ای در اختیار بشر است. شما به جهان ریزها که می‌خواهید ورود کنید دنیای عجایب است. وقتی با میکروسکوپ نگاه می‌کنید، می‌بینید در یک قطره خون یا یک قطره آب چه خبر است. چه کسی تصور می‌کند. اگر این چشم مسلح نباشد انسان باورش نمی‌شود که در یک قطره این همه موجود باشد. همان عالمی است که با چشم دیده نمی‌شود و به تعبیر روایات ما انس نیست و جن است. از چشم ما پنهان است. هر چیزی که از چشم ما پنهان است جن است. البته اجنه دنیای بسیار وسیعی دارند و مفاهیم بسیار گسترده‌ای دارد. اما هر مفهوم ناپیدایی از لحاظ لغوی جن است. جنین هم از لحاظ لغوی همین است که با چشم ظاهری دوران جنینی دیده نمی‌شود. یک عالم بزرگ و بیکران در جهان بالا، آنجا چه خبر است و چه عالمی وجود دارد، همین کهکشان راه شیری که نزدیک ما هست، کلیت این کهکشان را در آسمان مشاهده می‌کنیم و بحث 400 میلیارد ستاره در یک کهکشان است.

پس دنیا دنیای بسیار عظیمی است. علم بشر هر مقدار پیشرفت کند به هر حال محدود است و ما اوتیتم من العلم الا قلیلا[2]؛ دانش بشر دانش محدودی است، اما در عین حال خداوند قدرتی به این جثه کوچک به نام انسان داده که قدرت داشته باشد نه بر زمین که بر جهان مسلط باشد. لا تنفذون الا بسلطان. این سلطنت و سلطه و مسلط شدن به تمام جهان آفرینش و کرات بالا از دید قرآن امکان‌پذیر است. هر مقدار مسلط بودن ما بیشتر شود بیشتر می‌توانیم در این عالم سیر کنیم.

در دنیای امروز دانش هوا و فضا یک دانش راهبردی است. کشوری که وارد این مرحله از علم و دانش می‌شود بعدی از اقتدار ملی خود را توسعه داده و توانمند کرده است. ملتی که می‌تواند انواع مختلف ماهواره بسازد و این ماهواره را پرتاب و کنترل کند و ایستگاه‌های زمینی‌اش می‌تواند با این ماهواره در ارتباط باشد و به آن سفارش دهد، داده‌هایی را بدهد و داده‌هایی را بگیرد، این ملت وارد این جهان شده است.

اولین تبریک برای ملت بزرگ ایران این است که در زمینه فناوری‌های پیشرفته دنیای امروز خوشبختانه در دهه‌های اخیر و به ویژه در سال‌های اخیر پیشرفت روزافزونی داشتیم. ما در هیچ لحظه‌ای در این سیر متوقف نشدیم. اصل ماجرا این است که اراده ملی برای این کار باشد که به اعتقاد من همه مصمم هستند. از بالاترین مقام این کشور یعنی مقام معظم رهبری تا همه مردم عادی این جامعه این اراده وجود دارد که در فناوری‌های پیشرفته و از جمله هوا فضا، زمینه لازم را برای صاحب‌نظران، اندیشمندان و دانشمندان خودمان آماده و مهیا کنیم.

نکته دوم اینکه این ملت استعداد این کار را دارد و مستعد برای این کار است، نه تنها در هوا و فضا بلکه در همه فناوری‌های پیشرفته. شما می‌بینید که در ایران حرکت بسیار خوبی وجود دارد. در بیوتکنولوژی و نانوتکنولوژی و آی‌سی‌تی و هسته‌ای، جراحی و علوم پزشکی آن‌قدر پیشرفته هستیم که می‌توانیم در سطح دنیا خود را عرضه کنیم. تا دیروز اگر کسی یک بیماری مقداری سخت می‌گرفت می‌گفتیم گذرنامه، دلار و ویزا فراهم کنیم که به کشوری برسد تا درمان شود. امروز دیگر گذرنامه و ویزا و ارز خارجی هم نمی‌خواهیم. ممکن است به وسیله حمل و نقلی که بیمار را از شهری به شهر دیگر منتقل کنیم نیاز داشته باشیم. در تهران و در بسیاری از مراکز استان‌ها، در علوم پزشکی و در بخش سلامت مردم، کار بسیار عظیم و بزرگی انجام دادیم. در همه واکسن‌هایی که مورد نیاز است، برنامه دولت این است و برای آن برنامه ریزی کردیم که واکسن‌ها را در داخل تولید کنیم و این کار در تولید همه واکسن‌ها امکان‌پذیر است و داریم قدم به قدم جلو می‌رویم. شما شاهد بودید که خط تولید برخی واکسن‌ها افتتاح شد و بسیاری از تجهیزات پزشکی در داخل درست می‌شود و کار بسیار بزرگی در این زمینه انجام شده است.

در زمینه بیوتکنولوژی حرکت بسیار خوبی انجام شده که در حال پیشرفت هستیم. تهران، اصفهان و مراکز عمده‌ای که در بحث ژنتیک کار می‌کنند، حرکت بسیار سریعی دارند. خوشبختانه علما، فقها و عالمان دینی هم در را روی این تکنولوژی باز گذاشته‌اند، در حالی در بعضی از کشورها در بخش بیوتکنولوژی هنوز موانعی دارند. اینجا در به روی اندیشمندان و جوانان ما باز است. البته اصولی را حتماً به عنوان اصول اخلاقی و قانونی مراعات می‌کنیم.

در نانو در حال پیشرفت هستیم. در زمینه علوم هسته‌ای در حال پیشرفت هستیم. در دولت یازدهم در زمینه هسته‌ای پیشرفت‌های زیادی کرده‌ایم، اما مذاکرات هسته‌ای که بحثی پر سر و صداست، فعالیت‌ها را تحت الشعاع قرار داده است والا در دولت یازدهم با شتاب بیشتر در زمینه این فناوری داریم تلاش می‌کنیم.

این نکته را همه به خاطر داشته باشید، نه تنها دولت یازدهم، بلکه اساساً در جمهوری اسلامی ایران برای پیشرفت در علم و دانش از کسی اجازه نمی‌گیریم و نخواهیم گرفت.

هیچ‌کس به ذهنش نیاید که چون داریم به دنیا نزدیک می‌شویم، تعامل، مذاکره و بحث می‌کنیم، پس می‌خواهیم این علم و آن علم را کنار بگذاریم. بحث ما این نیست که علمی کنار گذاشته شود، در تمام پیشرفت‌های علمی با قدرت پیش می‌رویم.

گاهی وقت‌ها دشمنان می‌خواهند برای فشار بر مردم در یک توسعه علمی بهانه‌جویی کنند، کار دولت این است که این بهانه را از دشمن بگیرد. گاهی وقت‌ها برخی کلمات، جملات و موضع‌گیری‌ها در بهانه‌گیری به دشمن کمک می‌کند یا اینکه برای آن اتهامات بی‌اساس و ناروایی که بر ملت ایران می‌زنند، لابه‌لای این کلمات می‌گردند که بگویند ببینید اینها خود اعتراف می‌کنند.

تلاش دولت یازدهم این است که حربه بهانه‌گیری را از دست قدرت‌هایی که علیه ملت ایران تلاش می‌کنند، بگیرد. این کار را شروع کرده‌ایم و ادامه می‌دهیم تا روزی که معلوم شود این حربه‌ها خیالی است و واقعی نیست، اما در عین حال در زمینه علم و دانش هر پیشرفتی که مورد نظر ما باشد، آن را به پیش خواهیم برد.

علوم فضایی هم راهبردی، هم کاربردی، هم برای توسعه و هم برای جلوگیری از تهدید است. دنیای بسیار وسیعی دارد. از هواشناسی و مطلع شدن از آلودگی و ریزگردها گرفته تا معادن و کشاورزی و منابع آبی و حتی منابع عظیم زیرزمینی. اکتشاف همه اینها با این علم امکان پذیر است.

قبلاً البته دانش بسیار وسیعی است. ما از نقطه‌ای شروع کردیم. برای انتقال صدا و تصویر در داخل کشورمان می‌بایست بالای هر ارتفاعی دکلی نصب می‌کردیم، تازه پوشش ۱۰۰ درصد ایران به عنوان کشوری کوهستانی امکان‌پذیر نبود، اما شما از یک ماهواره از نقطه‌ای بالاتر از زمین امواج را با ایستگاه‌های زمینی هر کجا که می‌خواهید دریافت می‌کنید. پس برای اینکه صدا و تصویرمان را به مردم برسانیم، کار سهل و آسان می‌شود. برای اینکه مردم خودشان با یکدیگر در تماس باشند، ماهواره‌ها وسایل ارتباطی بسیار قوی و در بسیاری از مواقع ارزان قیمت در اختیار ما می‌گذارند.

ما در زمینه هوا فضا قدم‌های اول و دوم را برداشتیم، اما هنوز راه زیادی در پیش داریم. دولت یازدهم متوجه شد که یک به هم ریختگی در مسئله علوم فضایی از لحاظ ساختاری و تشکیلاتی به وجود آمده است. در بررسی‌ها دیدیم بسیاری از مراکز تحقیقاتی و علمی ما اگر سر جای خودش باشد و زیر نظر مسئول مستقیم خود کار کند، سریع‌تر و بهتر پیشرفت می‌کند، لذا سازمان فضایی و هم پژوهشگاه مربوطه را در اختیار وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات قرار دادیم که قبلاً هم مربوط به آنها بود. بخش‌های دانشگاهی در حوزه خودشان تلاش و فعالیت می‌کنند. دانشگاه علم و صنعت، امیرکبیر و دانشگاه‌هایی که بیشتر فعال هستند و در این نمایشگاه دیدیم یا دانشگاه‌های دیگری که در این زمینه فعال خواهند شد.

البته در این بازدید فرصت کافی نبود و در جلسه دیگری با صاحب‌نظران صحبت می‌کنم که تقسیم کار دقیقی بین دانشگاه‌ها انجام بگیرد تا کار تکراری نکنیم. ما باید چیزی شبیه کنسرسیوم از دانشگاه‌های مختلف درست کنیم تا به هر کدام بخشی از کار واگذار شود و این بخش‌ها در جایی ترکیب شود و مرکز ملی فضایی هم برای هماهنگی و سیاستگذاری، در اختیار معاونت علمی و فناوری رییس‌ جمهوری است تا از طریق آن مرکز بین مراکز و فعالیت‌های فضایی هماهنگی ایجاد کنیم.

البته یک در دولت جلسه نسبتاً مفصل در مورد فضا بحث کردیم و هر مقدار لازم باشد جلساتی را در این زمینه می‌گذاریم برای اینکه بتوانیم فعالیت‌مان را بهتر کنیم یا اگر اقدامی برای اصلاح ساختار نیاز داریم، انجام دهیم و دولت بتواند به همه بخش‌هایی که در این زمینه فعالیت می‌کنند، از لحاظ مالی، فنی و هم‌افزایی کمک کند. گاهی‌ وقت‌ها بخشی کاری می‌کند که فلان بخش صنعتی می‌تواند برایش انجام دهد و نیازی نیست دیگر آن را انجام دهد. به آن بخش صنعتی باید دستور داده و کمک شود.

هم‌افزایی خیلی به ما در سرعت کمک می‌کند، چابک‌سازی در ساختار در حرکت به جلو به ما کمک می‌کند. با توجه به اینکه این دانش راهبردی و کاربردی است، هم در کوتاه مدت و هم در بلند مدت به درد ما می‌خورد و باید برای آن برنامه طراحی کنیم تا برای ما فرصت‌های جدید ایجاد کند و هم مانع تهدید ها بشود که کار بسیار وسیع و ارزشمندی است.

بعضی از بخش‌ها به دلایل آشنایی قدیمی که با آن بخش‌ها داشتم برایم خیلی جالب بود. عزیزان برای ما توضیح می‌دادند، برخی از آنها مورد علاقه خود من است، به دلایلی که در دوران دفاع مقدس دنبال برخی از تکنولوژی‌ها بودیم، لذا در بخش فضا خیلی مهم است که این کار را پیش ببریم.

من در این جلسه می‌خواهم به شما تبریک بگویم و سپاس ملت ایران را به شما منتقل کنم. مردم ما همه خوشحال‌اند و همه به دانشمندان عزیز و بزرگ‌شان در همه زمینه‌ها مخصوصاً در زمینة High-tech افتخار می‌کنند. شما موجب دلگرمی مردم هستید، ضمن اینکه کار شما بسیار ارزشمند است، موجب مباهات کشور، منطقه و جهان اسلام هستید.

پس سخن اول تشکر است، سخن دوم تصمیم قاطع دولت برای ادامه راه و حفظ و افزایش سرعت در زمینه همه فناوری‌های نو و از جمله علوم فضایی که امروز مورد بحث ماست و بحث سوم اینکه دولت از همه توان و امکان خودش در این زمینه بهره‌برداری و استفاده خواهد کرد.

خدا هم ان شاء الله شما را یاری و کمک می‌کند. همان که قرآن می‌گوید: فانفذوا لا تنفذون الا بسلطان، سلطان و سلطه‌اش با شما، علم و دانش و تحقیقش با شما و کمک هم از طرف ما و در نهایت هم با عنایت حق، به همه اهدافی که مورد نظر ملت بزرگ ایران است، خواهیم رسید.

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته

[1] . سورة الرحمن، آیة 23.

[2] . سورة اسراء، آیة 85.

91723
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.