سخنرانی‌ در نخستین نشست مشترک نمایندگان مجلس شورای اسلامی و دولت تدبیر و امید

مبارک بودن نشست دولت و مجلس/ حرکت بانک‌ها در مسیر سفته‌بازی/ نمونه‌هایی از مشکلات اقتصادی/ طرح مسکن مهر، از عوامل افزایش تورم/ مشکلات بانک‌ها / مشکلات دولت در بخش‌های یارانه/ نقدهای ناروا/ مشکلات ارز:‌ چند قیمتی بودن ارز/ نوسانات ارز/ تحریم/ اقدامات فوری و ضروری دولت: تأمین کالاهای اساسی/ اقدامات فوری دولت در بخش کشاورزی/ تأمین انرژی برای زمستان/ پرداخت یارانه‌ها/ تسهیلات اداری/ رکود تورمی/ تلاش دولت برای مهار تورم و کنترل نقدینگی/ مهار رشد منفی/ اصلاحات اقتصادی در بخش‌های ارز،‌ بانک و یارانه/ تشکیل 4 کمیته در دولت برای اصلاح یارانه‌ها / یکسان‌سازی نرخ ارز و جلوگیری از نوسانات شدید نرخ ارز/ خروج اقتصاد از رکود و ایجاد رونق اشتغال‌آفرین/ هدفمندی یارانه‌ها / اقدامات اصلاحی در اقتصاد، مستلزم تعامل سازنده با جهان/ هدف دولت از تعامل سازنده با جهان در بخش اقتصاد/ حضور سران 55 کشور جهان در مراسم تحلیف/ ملاقات با سران کشورهای خارجی،‌ پیام‌ها، نشست‌ها و... / ملاقات و مذاکره با رئیس‌جمهور چین/ ملاقات و مذاکره با رئیس‌جمهور روسیه/ سفر به نیویورک/ اهداف سفر به نیویورک/ ارزیابی دقیق شرایط جهان و منطقه از نگاه دیگران/ چهرة‌ جهانی ایران بعد از انتخابات 24 خرداد 92/ ملاقات با مقامات بلند‌پایة اروپایی/ ملاقات با رئیس‌جمهور فرانسه/ دفاع رئیس‌جمهور از حقوق ملت ایران/ بررسی مسایل سوریه با رئیس‌جمهور فرانسه/ راه حل سیاسی مسایل سوریه / خروج تروریست‌ها از سوریه/ حفظ تمامیت ارضی سوریه/ مذاکرات دولت و معارضین/ ملاقات با نخست‌وزیران ایتالیا و اسپانیا/ غیرقانونی،‌ ناکارآمدی و غیرمتمدنانه بودن تحریم‌ها/ مشکلات معیشتی مردم ایران، از تبعات تحریم/ دیدگاه نخست‌ویزیران ایتالیا و اسپانیا در مورد تحریم/ دیدگاه سران کشورهای اروپایی دربارة تحریم/ دستاورد سفر نیویورک/ مذاکره با دبیرکل سازمان با ملل/ ملاقات‌های حاشیة سفر به نیویورک/ لزوم فعالیت‌ در زمینة دیپلماسی عمومی و افکار عمومی جهان/ دیدار با رهبران جامعة اسلامی، امریکا و تجلیل آنها از انتخابات ایران/ احقاق حقوق ملت ایران/ نخبگان و صاحبنظران تصمیم‌سازان عرصة سیاست/ لزوم آغاز شدن بحث روابط با امریکا/ دیدگاه مردم امریکا در مورد رابطه با ایران/ جلسه با مسئولین رسانه‌ها/ کاهش تبلیغات اسرائیلی‌ها/ هولوکاست، میدان مینی بینِ ایران و غرب/ خنثی کردن میدان مین هولوکاست/ حفظ منافع ملت و انقلاب/ تأثیر مصاحبه‌های رئیس‌جمهور در سفر نیویورک/ دیدار با ایرانیان مقیم امریکا/ ایرانیان مقیم خارج، سرمایه‌‌هایی ارزشمند/ رفت و آمد ایرانیان خارج از کشور/ حضور ایرانیان در سراسر جهان، فرصتی مغتنم/ رابطه با امریکا/ مذاکره با امریکا در مورد مسئلة هسته‌ای و توقف کشتار مسلمانان/ انعطاف بیشتر مواضع امریکایی‌ها نسبت به اروپایی‌ها و کشورهای منطقه/ تبادل‌نامه بین رؤسای جمهوری ایران و امریکا/ ملاقات با اوباما/ تماس‌های کاخ سفید برای ملاقات با رئیس‌جمهور ایران/ تعویق ملاقات با اوباما/ صورت نگرفتن ملاقات با اوباما/ ملاقات وزرای خارجه ایران و امریکا/ هجمة تبلیغاتی علیه اوباما به دلیل صورت نگرفتن ملاقات/ پاسخ رئیس‌جمهور دربارة علت صورت نگرفتن ملاقات با اوباما/ مذاکره و مکالمة تلفنی با کاخ سفید و اوباما/ انجام سریع مذاکرات/ بحث هسته‌ای ایران و فتوای مقام معظم رهبری/ مکالمة تلفنی تلطیف و تسهیل‌کنندة اوضاع و شرایط موجود

بسم‌الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ‌العالمین و صلی‌الله علی سیّدنا و نبینا محمّد و آله الطاهرین و صحبه المنتجبین

خدمت نمایندگان محترم و عزیز بویژه هیأت رییسه محترم و ریاست محترم مجلس شورای اسلامی خیر مقدم عرض می‌کنم. در آغاز، از حمایت مجلس شورای اسلامی از دولت یازدهم، دولت تدبیر و امید، ویژه حمایت اخیرشان از روند سیاست خارجی و اقداماتی که در این سفر انجام گرفت کمال تشکر را دارم. همین جا بگویم، پشتوانه اصلی دولت، حمایت ملت بزرگ ایران، حمایت قاطع مقام معظم رهبری و حمایت نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی خواهد بود و همین حمایت‌هاست که سرمایه اصلی ما در ادامه راه خواهد بود.
این اولین جلسه‌ای است که به صورت مشترک بین نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی و اعضای دولت تشکیل شده است که من آن را برای کشورمان و ملت‌مان مبارک می‌دانم و هر چه اینگونه ارتباط‌ها بیشتر باشد، کمک خواهد کرد تا ما با نظر و تحلیل واحد به واقعیت‌های کشور و جهان نگاه کنیم و برای حل معضلات مردم قدم برداریم.
مشکلات اقتصادی کشور
من سخن امشب را در دو بخش کوتاه و مفصل عرض می‌کنم.
بخش اول مسائل اقتصادی است که امروز پیش رو داریم؛ مشکلات اقتصادی ایران موقتی و تصادفی نیست، مشکلاتی بنیادین است که عوامل مختلفی آن را بوجود آورده است.
اگر بخواهم مثال بزنم عدم توازن بودجه، عدم خدمت‌رسانی از لحاظ کمی و کیفی در حد مطلوب به مردم، مشکلات مالی و پولی از اینگونه موارد است؛ بانک‌های ما در تجهیز منابع مشکلات فراوانی دارند، متأسفانه بانک‌ها به جای اینکه بتوانند نقدینگی را جذب کنند در مسیر سفته بازی (ارز، طلا و امثال اینها) حرکت می‌کنند.
عدم بازگشت اعتباراتی که بانک‌ها داده‌اند، مشکلات فراوانی را بوجود آورده است. بانک‌های ما به دلایل مختلف از جمله بدهکاری به بانک مرکزی و بدهکاری به خاطر طرح مسکن مهر که یکی از عوامل اصلی افزایش تورم در سال‌های اخیر بوده و ارقام و اعداد آن بارها گفته شده و گفته خواهد شد؛ از طرف دیگر محیط کسب و کار، محیط کسب و کار سالمی نبوده، به دلایل مختلف‌ از جمله عدم اعتماد بخش خصوصی به سیاست‌های دولت، عدم رقابت‌های صحیح در بخش اقتصاد، واگذاری‌های ناصحیح به عنوان اصل ۴۴ و امثال آن.
ما در زمینه یارانه نیز علی‌رغم اینکه همه به این قانون خوب امید بسته بودیم، با مشکلات مواجه بودیم؛ عدم تعادل در درآمدهای موجود و پرداخت یارانه نقدی به خانوارها، عدم هدفمند بودن پرداخت‌ها، مشکلات اساسی ما در بخش یارانه بوده که هنوز هم ادامه دارد.
مسئله ارز یکی از مشکلات اساسی است؛ چند قیمتی بودن ارز، یک بحث و مشکل است، نوسانات عجیب و غریب در ماه‌های اخیر و سال‌های اخیر، مشکل دوم بوده و در کنار همه اینها البته تحریم‌ هم باعث شده تجارت خارجی، سرمایه‌گذاری خارجی، فروش و صادرات نفت، استفاده از ارزی که حاصل فروش نفت یا غیر نفت است، جابه‌جایی ارز و نقل و انتقال آنها کم و بیش همة شما مطلع هستید مشکلات فراوانی که در بخش اقتصاد کشور بوده است و دولتی که تنها از عمرش فقط ۴۵ روز گذشته و از ۲۴ مرداد که با رأی شما نمایندگان محترم دولت اجازه یافت کار خود را آغاز کند تا امروز یک ماه و نیم است. برخی از صحبت‌ها، سخن‌ها و نقدها به گونه‌ای می‌شود که گویی ۴ سال از عمر این دولت گذشته است، در حالی که فقط ۴۵ روز از شروع به کار این دولت گذشته است.
اقدامات دولت در بخش اقتصاد و معیشت مردم
دولت دو اقدام اساسی در بخش اقتصاد و معیشت مردم انجام داده است: یک بخش اقدامات ضروری و فوری بوده مثلاً تأمین کالای اساسی؛ وقتی ما کارمان را شروع کردیم، در برخی از موارد، ذخیره‌ کالاهای اساسی ما ، برای ماه و هفته نبود، کمتر از هفته بود؛ در بنادر ما به خاطر کشتی‌هایی که معطل تخلیه بودند دموراژ عظیمی پرداخت می‌شد، در یک بندر اصلی ۴۵ کشتی بودند و ما دموراژ می‌دادیم. دولت امروز این موارد را حل کرده، امروز حتی یک کشتی در نوبت نیست؛ تمام کالاهای اساسی به اندازه مورد نیاز کشور و با احتیاط لازم تا به امروز تأمین شده و ان‌شاء الله تا پایان سال هم تأمین خواهد شد.
دولت در بخش کشاورزی قدم‌های مهمی را برداشته است؛ این اولین بار است که در شهریورماه قیمت تضمینی را اعلام می‌کنیم؛ برای اولین بار است که دولت برای رسیدن کود داخلی و خارجی و سم تمام توانش را گذاشته است تا کشاورزهای ما بتوانند با دلگرمی فعالیت کنند. حالا بگذریم از وسایل کشاورزی، تراکتور و کمباین که در همین مدت ۷۰۰ میلیارد تومان اعتبار گذاشتیم برای تهیه این لوازم و موارد دیگر که تفصیل آن باید در فرصت دیگر خدمت شما عرض بشود.
پس اولین اقدام ضروری دولت، مسئله تأمین کالاهای اساسی و دارو بود. در زمینه دارو هم قدم‌های بسیار مؤثری برداشته شد.
قدم دوم دولت، مسئله تأمین انرژی برای زمستان امسال است. دولت در اولین محاسبه دید که مردم در زمستان امسال با مشکلات فراوانی مواجه هستند که در این زمینه وزارت نفت اقدامات فوری را آغاز کرده است.
وزیر نفت به بنده قول داد که با اقدامات انجام شده و در دست اقدام، امسال مشکل چندانی برای مردم نخواهد بود که این خبر برای بنده بسیار خوشحال‌کننده بود. ما در زمینه یارانه علی‌رغم اینکه درآمدهای مربوط به یارانه کافی نیست و هر ماه ما دچار مشکل هستیم اما یارانه نقدی خانوارها را به هر صورت بوده پرداخت کردیم و ان‌شاء الله پرداخت خواهیم کرد. دولت در اقدامی فوری یک مصوبه بلند با ۳۵ بند به تصویب رساند و در دست اجراست و فکر می‌کنم قبل از آنکه به زمان ۱۰۰ روزه برسیم همه آنها عملیاتی و اجرایی خواهد شد که بیشتر آنها تسهیلات اداری است که داریم به وجود می‌آوریم.
دولت در همان بررسی‌های اولیه با آمار و ارقام، تشخیص داد که بی‌تردید اقتصاد کشور دچار رکود تورمی است. رشد منفی در سال گذشته با رقم باورناکردنی که امیدواریم رقم دقیق نهایی آن را بانک مرکزی اعلام کند و مشکلاتی که در رشد اقتصادی در ۶ ماه اول امسال بوده که آن همزمان اعلام خواهد شد و در کنار این رشد منفی، متأسفانه تورمی که سرسام‌آور سیر صعودی را پیموده است؛ شما در سال ۹۰ با تورمی حدود ۲۱ درصد مواجه بودید؛ در سال ۹۱ ، ۳۰ درصد و ما در مرداد وقتی دولت را تحویل گرفتیم تورم سالانه ۳۹ درصد بوده است.
تمام تلاش دولت مهار رشد تورم و مهار رشد منفی است که برای این منظور دولت در سال جاری یعنی ۶ ماه امسال اهدافی را مد نظر قرار داده و اولین هدف این است که جلوی رشد تورم را بگیریم و دوم با کنترل نقدینگی و عوامل دیگر تورم را کاهش دهیم.
امید ما این است که تا پایان سال شاهد کاهش تورم باشیم (از ۳۹ درصد تا رقمی که اقتصاددانان ما اختلاف نظر دارند) و این امید را داریم و این کار را خواهیم کرد.
دوم اینکه ما در شش ماهه دوم می‌خواهیم رشد منفی را مهار کنیم؛ ما در جلسات اقتصادی بحث‌های مفصلی کردیم و بسیار امیدوارم که این رشد منفی خیلی کمتر از چیزی باشد که در سال ۹۱ شاهد آن بودیم.
مسئله سوم اینکه دولت بتواند وظایف قطعی خود را در قبال ملت و مردم انجام دهد؛ برای سال آینده همة تلاش ما این است که اصلاحات اقتصادی لازم را در بخش ارز، بانک و یارانه انجام دهیم. هم‌اکنون نیز در دولت ۴ کمیته برای اصلاح بحث یارانه تشکیل داده‌ایم که شبانه‌روز دارند کار می‌کنند که ما لااقل در بودجه امسال بتوانیم اولین قدم را برداریم و در ۶ ماهه امسال قدم‌های اولیه را در این زمینه برداریم.
در زمینه یکسان سازی نرخ ارز اگر در مسئله هسته‌ای پیشرفت داشته باشیم و بتوانیم تحریم‌ها را کاهش دهیم قصد دولت این است که تا پایان سال آینده در این راستا به توفیقاتی دست پیدا کنیم. شما می‌دانید که قیمت‌های مختلف ارز چه فساد بزرگی را به وجود می‌آورد و ما باید قیمت واحد ارز داشته باشیم؛ البته اولویت بالاتر این است که جلوی نوسانات شدید نرخ ارز را بگیریم.
در زمینه یارانه تلاش ما این است که در ۶ ماهه اول امسال و سال آینده بتوانیم هم نواقص را اصلاح کنیم و هم در سال آینده بتوانیم قدم دوم را در مسئله هدفمندی برداریم؛ البته در همه زمینه‌ها هدف اصلی ما این است که در قدم اول اقتصاد را از رکود خارج کنیم و در قدم دوم به رونق و رشد اشتغال‌آفرین برسیم؛ اما در عین حال در کنار اقدامات اصلاحی در بخش اقتصاد ما نیازمند یک تعامل سازنده با جهان هستیم.
اولین قدم تعاملی این دولت، تصحیح رابطه با همسایگان است که این جزو اولویت‌های ماست؛ ما حتی اگر بتوانیم در بخش اقتصاد با همسایگانمان رابطه بهتری داشته باشیم، اولین قدم‌ها برداشته خواهد شد. البته در سال‌های گذشته تعامل با جهان در بخش اقتصاد بیشتر به مفهوم تسهیل در واردات بوده است؛ هدف این دولت از تعامل باجهان در زمینه اقتصادی، سرمایه‌گذاری و تسهیل در صادرات است و در همین ۴۵ روز نیز دولت قدم‌های بسیار مهمی برداشته است:
نمودهایی از تعامل سازنده در جهان
اولین قدم، حضور ۵۵ کشور در سطوح مختلف در مراسم تحلیف بود که زحمت آن بر دوش مجلس شورای اسلامی بود که یک قدم مؤثری در ارتباط ایران با جهان، با دولت جدید محسوب می‌شد.
قدم دوم، اقدامات، ملاقات‌ها و پیام‌هایی بوده که در این مدت داده شده است؛ در سفر مربوط به سازمان همکاری‌های شانگهای در بیشکک دو ملاقات مهم داشتم؛ ملاقات با رییس جمهور چین چه در بخش عمومی ملاقات و چه در بخش خصوصی و دو نفره که وزرای خارجه ما هم حضور داشتند بحث‌های مفصلی شد؛ ایران پیشنهادهای مهمی در آن جلسه ارائه داد و طرف چینی چون آمادگی نداشت ضمن استقبال از پیشنهادهای ما گفت که به سرعت آنها را رسیدگی می‌کند تا اجرایی و عملیاتی شود.
ما تلاش می‌کنیم بتوانیم آن پیشنهادها را با همکاری دولت چین عملیاتی کنیم، حتی اگر طرح ایران با چین صد در صد هم اجرا نشود و تنها ۳۰ درصد آن اجرا شود آثار بسیار روشنی در اقتصاد کشور خواهد گذاشت.
ملاقات مهم دیگر با رییس‌جمهور روسیه آقای پوتین بود؛ البته خیلی مفصل‌تر از ملاقات با چین بود مخصوصاً در بخش خصوصی که بسیار مفصل بود؛ هم راجع به روابط دوجانبه و هم راجع به مسائل منطقه. تصمیمات بسیار مهمی در پایان این جلسه اتخاذ شد که ما باید این تصمیمات را عملیاتی کنیم؛ آن تصمیمات در زمینه مسائل اقتصادی و سیاسی و منطقه‌ای تأثیرگذار خواهد بود.
البته در بیشکک ملاقات‌های دیگری هم صورت گرفت که لزومی نمی‌بینم در فرصت کوتاه امشب بخواهم آنها را توضیح دهم.
قدم مهم دیگر در زمینه سیاست خارجی سفر به نیویورک بود، من در ابتدا تا همان روزهای آخر به دلایلی نسبت به انجام این سفر تردید داشتم، گرچه وزارت خارجه، مشاورین، دوستان و اعضای دولت مُصر بودند و در نهایت آنها بر بنده غالب شدند و در محاسبه نهایی وقتی دیدیم که برنامه چه خواهد شد و چگونه خواهد بود و برای کشور مفید است تصمیم نهایی را اتخاذ کردیم.
هدف ما در این سفر اولاً ارزیابی دقیق‌تر از شرایط جهان و منطقه از نگاه دیگران بود؛ چون در مجمع عمومی کشورهای مختلف در سطوح گوناگون حضور دارند و فضای جامعة جهانی را بهتر می‌توان دید و درک و لمس کرد.
بنده به طور خلاصه بگویم چهره ایران در نزد همه جهانیان بعد از انتخابات ۲۴ خرداد و حضور بسیار شکوهمند مردم در این انتخابات و برگزاری بسیار خوب این انتخابات، در مجموع شرایط خاصی را در سطح جهان بوجود آورده و این حماسه سیاسی که مقام معظم رهبری بر آن تأکید داشتند در داخل مرزهای ما باقی نمانده و در سراسر جهان رسوخ و نفوذ کرده است.
هیچ مقام خارجی نبود که با من ملاقات کند و از عظمت این انتخابات صحبت نکند؛ مخصوصاً آقای دبیرکل که می‌گفت چهرة امروز ایران با چهره دیروز، زمین تا آسمان فرق کرده؛ جایگاه، عظمت و اقتدار ایران فرق کرده است و البته اینها مربوط به حضور و رأی مردم است.
در اولین قدم اروپایی‌ها تحریمی را که اعلام کرده بودند بعضی‌ها می‌گویند تحریم کاری شد؟ اولین قدم در همین سفر صورت گرفت؛ من با همه مقامات بلند پایه اروپایی که در نیویورک حضور داشتند، ملاقات کردم.
در ملاقات با رئیس جمهور فرانسه آقای اولاند هم بحث‌های دو جانبه، منطقه‌ای، هسته‌ای صورت گرفت؛ به هر حال یک روزی گزارش کامل این ملاقات‌ها منتشر خواهد شد؛ ملت ایران و شما نمایندگان مردم باید بدانید همه جا این خادم مردم از حقوق، عزت و عظمت ملت و از حقوق و مطالبات مردم در حد توانش دفاع کرده است.
در زمینه [تحولات اخیر] سوریه با اینکه در آغاز جلسه با فرانسه اختلاف نظرهای زیادی داشتیم، در آخر جلسه به آقای اولاند گفتم من می‌خواهم جمع‌بندی بکنم و نظر موافق یا مخالف شما را بدانم که اگر موافق بودید همکاری ما آغاز خواهد شد. گفتم ما معتقدیم سوریه نباید تجزیه شود و تمامیت ارضی این کشور باید حفظ شود و ایشان گفتند ما هم قبول داریم؛ گفتم ما معتقد هستیم تروریست‌ها مناقشات سوریه باید بیرون رانده شوند؛ گفت ما هم قبول داریم. گفتم ما معتقدیم که راه حل در سوریه جنگ نیست و سوریه راه‌حل نظامی ندارد بلکه راه حل سیاسی است؛ گفت ما این را هم قبول داریم؛ گفتم در سوریه باید مذاکرات بین معارضین سوریه و دولت سوریه آغاز و شروع شود و ما معتقدیم در نهایت رأی مردم سوریه هر چه گفتند و هر راهی را که انتخاب کردند باید حاکم شود، ایشان گفتند تمام این مواردی که شما گفتید ما قبول داریم. گفتم اگر شما قبول دارید پس با یکدیگر همکاری کنیم.
در ملاقات با نخست‌وزیر ایتالیا، اسپانیا، در بعضی از موارد چیزی را که من می‌خواستم بگویم آنها می‌گفتند؛ من یکی از هدف‌هایم در ملاقات‌ها این بود که به غربی‌ها بگویم تحریمی را که شما اعمال کردید بحث غیرقانونی، ناکارآمدی و غیرمتمدنانه بودن نیست، بلکه این کار شما غیرانسانی بوده است و بنده با صراحت با آنها صحبت کردم و گفتم شما می‌دانید اثر تحریم‌ چه بوده؟ داروی بیماری که در بیمارستان بوده یا گران‌تر شده یا به دستش نرسیده است، اثر تحریم شما این بوده که مردم زندگی روزمره‌شان با مشکل مواجه شده است.
نخست‌وزیر اسپانیا مفصل‌تر از این صحبت کرد و گفت که این تحریم درست و صحیح نبوده و ما برای آن باید فکری کنیم؛ نخست وزیر ایتالیا با یک بیان دیگر می‌گفت ما باید از تحریم عبور کنیم.
همه آنها، رئیس‌جمهور اتریش، وزیر خارجه آلمان و همه این مقاماتی که با آنها ملاقات داشتیم به بیان‌های مختلف تبیین می‌کردند که تحریم ناکارآمد بوده و بعضی دیگر آن را ناصحیح و غیر انسانی می‌دانستند. ما به چه موفقیتی می‌خواستیم برسیم؟
دستاورد این سفر این بود که مظلومیت ملت ایران و عدم حقانیت کار غرب را با سران غرب، در یک جلسه رو در رو و با صراحت بیان کنیم و بنده این کار را از طرف شما و از طرف ملت ایران بیان کردم.
آقای دبیر کل سازمان ملل هم راجع به تحریم و مسئله هسته‌ای بحث‌های مفصلی داشتیم؛ تقریباً در این مذاکرات هم قبول داشت که راه جدیدی باید انتخاب شود و هم از انتخابات ایران و حضور مردم تجلیل کرد.
بنده در این سه روز و نیم کاری در این کشور، ۱۸ ملاقات داشتم؛ تعداد زیادی ملاقات از سوی سران آفریقایی و آسیایی و برخی از وزرای امور خارجه که آماده بودند بود اما وقتی نبود که بنده با آنها دیدار و ملاقات کنم.
غیر از بخش سیاسی ما نیاز داشتیم در زمینه دیپلماسی عمومی و مسئله افکار عمومی کار کنیم. بنده خدمت نمایندگان عزیز عرض می‌کنم، ما در دنیای غرب و بویژه امریکا خیلی کم‌کاری داریم؛ اینجور نیست که گوش جهان و گوش مردم جهان آماده شنیدن پیام به حق مردم ایران و انقلاب اسلامی نباشد؛ دو نفر از نمایندگان عزیز در این سفر و جلسات حضور داشتند و دیدند که آنها واقعاً آماده‌اند برای اینکه بشنوند و گوش کنند و ما باید فرصت‌های لازم را بوجود آوریم.
در جلسه‌ای که با رهبران اسلامی در امریکا داشتیم دو تن از اعضای کنگره هم که مسلمان بودند حضور داشتند، آنها از این انتخابات تجلیل زیادی کردند و گفتند که اصلاً فضا عوض شده و ما دستمان باز شد و گفتند که ما در این فضا به فکر این هستیم که یک گروه طرفدار ایران در کنگره درست کنیم.
این درست است که صهیونیست‌ها بسیار فعال هستند و عده‌ای در امریکا و حتی منطقه با کاهش تنش مخالف‌اند. اسرائیل هم که معلوم است، با کاهش تنش مخالف است، ولی به هر حال در تمام [مجامع] مشخص کردیم که جمهوری اسلامی ایران جز احقاق حقوق خود به دنبال چیز دیگری نیست.
جمهوری اسلامی ایران به دنبال جنگ، تنش و تجاوز نیست. سیاست را سیاستمداران اتخاذ می‌کنند اما تصمیم‌سازی برای سیاست را صاحبنظران، نخبگان و تین‌تنگ‌ها آماده می‌کنند که گروه‌های صاحبنظر و مؤسسات مختلفی در امریکا وجود دارد که ما ارتباط را با آنها قطع کرده‌ایم. ما فرهیختگان، صاحبنظران و استادان فراوانی در ایران داریم که عاشق انقلاب و ایران هستند و حتی در امریکا و خارج هستند. ما این فضا را به بهانه‌های واهی یا احتیاط‌های نابجا یا سخت‌گیری‌های غیرضرور رها کردیم و برای اسراییل باز گذاشتیم و آنها در دنیا حرف می‌زنند.
من نمی‌خواهم بگویم مسألة امریکا با یک جلسه و دو جلسه حل می‌شود؛ اما این کار باید آغاز شود و ما در حد آن جلسات، آثارش را شاهد بودیم.
شما دیدید در نظرسنجی سی.‌ان.‌ان ۷۵ درصد مردم امریکا گفتند که ما باید با مردم ایران مذاکره کنیم؛ این یعنی علیه جنگ طلب‌ها و افراطی‌ها؛ بله آقای اوباما یا مقامات دیگر بخاطر فشار صهیونیست‌ها حرف‌هایی می‌زنند.
در بخش‌های مختلف با مسئولین رسانه‌ها جلسه داشتیم؛ در یک جلسه‌ای که شورای روابط خارجی و جامعه آسیایی در حدود ۳۰۰ نفر از اساتید و فرهیختگان را دعوت کرده بودند ۴۰ سوال در جلسه مطرح شد و من سؤالات را پاسخ دادم؛ به هرحال دوستانی که در جلسه حاضر بودند، بهتر می‌توانند قضاوت کنند؛ هم رییس شورای روابط و هم رییس جامعه آسیایی می‌گفت ما تا حالا چنین جلسه‌ای با این شفافیت و منطق و استدلال نداشتیم.
یکی از هدف‌های ما این بود که مقداری از تبلیغات اسرائیلی‌ها را خنثی کنیم و یک مقدار کار را برای رئیس این رژیمی که الان به امریکا رفته سخت کنیم و من معتقدم که این کار انجام گرفته است؛ از خود رسانه‌ها، صحبت‌ها، رفتارها و لحن اسرائیلی‌ها روشن می‌شود که این اقدامات تا چه حد مؤثر بوده است.
در مصاحبه‌های عمومی هم معلوم است که میدان های مینی که بی‌جهت بین ایران و غرب درست شده بود که خیلی دلایلش را نمی‌فهمم و اگر هم بفهمم نمی‌خواهم باز کنم موضوع هولوکاست میدان مینی بین ما و غرب شده بود که نتوانیم به هم نزدیک بشویم.
در آنجا به صراحت گفتیم که ما محقق تاریخ نیستیم و نمی‌دانیم که چقدر آدم کشته شده و ربطی هم به ما ندارد، اما جنایت نازی‌ها را محکوم می‌کنیم؛ فرقی نمی‌کند نازی‌ها به مسیحی‌ها، یهودی‌ها، مسلمان‌ها به همه ظلم کردند؛ یعنی ایران باید در کنار نازی‌ها قرار بگیرد؟ این میدان مین را ما یکی یکی خنثی کردیم؛ میدان مین از بین رفت به گونه‌ای که در مصاحبه‌های آخر کسی دیگر از ما در این باره نمی‌پرسید.
تلاش بر این بود که فضا آماده تر شود؛ هدف چه بود؟ هدف حفظ منافع مردم و انقلاب بود و دولت هدف دیگری ندارد. این دولت دنبال این است که مشکلات و معیشت مردم حل شود؛ عزت این ملت در دنیا نمایان‌تر شود و فضا برای حضور و نفوذ کلام ما در دنیا بیشتر شود؛ البته در این سفر فرصت بود که من سه بار در مجمع عمومی سخنرانی کنم؛ یک بار به خاطر خلع سلاح، یک بار دیگر جنبش عدم تعهد و سخنرانی‌های متعدد و مصاحبه‌های مختلف فرصت استثنایی امسال بود.
آقای دبیر کل به بنده گفت تمام مصاحبه‌ شما را با سی.ان.‌ان گوش کردم؛ این مصاحبه در جامعه امریکایی و در میان جامعه غرب بسیار تأثیر مثبت داشت. خود ایشان به بنده گفتند از اول تا آخر مصاحبه را گوش کردم.
در جمع ایرانیان مقیم امریکا واقعاً شور و شعفی زیادی به چشم می‌خورد. چقدر این مردم خوب‌اند و چقدر عاشق ایران‌اند. هشتصد نفر در سالن جا داشتیم که سفیر می‌گفت هشتصد نفر دیگر از سراسر امریکا آمده بودند و با اینکه به همه آنها گفته بود که ما جا نداریم باز هم ۴۰۰ الی ۵۰۰ نفر دیگر آمده بودند یعنی حدود ۱۳۰۰ نفر به صورت متراکم هر سالن جا شده بودند.
ابراز احساسات مردم احساسات نسبت به ملت ایران بود؛ بنده کسی که نیستم. در واقع من به عنوان منتخب ملت ایران به این جایگاه دست پیدا کرده‌ام؛ هرچه هست برای رأی و پشتیبانی مردم است. آن مراسم اگر پخش شود شما می‌بینید که ایرانی‌ها چه شوری از خود نشان می‌دهند.
من می‌خواهم بگویم که یکی از سرمایه‌های ایران، ایرانیان مقیم خارج از کشور هستند. دولت و مجلس باید ورود و خروج ایرانیان به کشور را تسهیل کنند و بی‌خود سر چیزهای جزئی وسواس به خرج ندهند؛ اگر آدمی شاکی خصوصی ندارد و جنایتی نکرده می‌شود به ایران بیاید و برگردد؛ بچه‌هایشان و نسل بعدیشان بیایند ایران را ببینند و تحت تأثیر این جامعه قرار بگیرند و من در آن سخنرانی گفتم شما ایرانی‌ها هم صدا و سیمای ما هستید؛ بیایید ندای مردم ایران را به گوش مردم امریکا و جهانیان برسانید.
بنابراین ما باید از این فرصت بسیار ارزشمند استفاده کنیم؛ حضور ایرانی‌ها در سراسر جهان برای ما یک فرصت است. متأسفانه بعضی‌ها یک جور دیگر می‌فهمند و تعبیر می‌کنند که واقعیت این نیست. اینها عاشق و علاقمند به ایران هستند، حالا سلیقه‌های مختلف وجود دارد و این‌طور نیست که همه یک جور بیندیشند و ببینند؛ در کشور ما هم ، افکار و اندیشه‌های مختلفی وجود دارد؛ باید به همدیگر احترام بگذاریم. در عین حال که باید ادب و احترام و قواعد سیاسی اصل باشد؛ اما بگذاریم هر کس نظرش را بگوید. ما که نمی‌گوییم نظر نظر واحدی است. اصول و اهداف ما یکی است؛ سیاست‌های کلی نظام که مصوب مقام معظم رهبری است مورد احترام همه ماست، استراتژی‌ها و تاکتیک‌ها مختلف است. مجلس یک سیاست دارد، دولت یک سیاست دارد و هر کدام در چارچوب قانون اساسی می‌توانند فعالیت خودشان را انجام دهند.
نسبت به مسئله امریکا آنچه از نظر من به عنوان رییس‌جمهور کشور مهم است؛ ما اهداف و مواضعی داریم که مواضع انقلابی و اهداف ملی‌مان است که نباید بگذاریم خدشه‌دار شود، آنها سرجایش محفوظ است. ما مشکلاتی با امریکا داریم، این مشکلات زیاد است، حالا بگذریم، آنها کارهای عجیب و غریبی در منطقه کردند، ما مواضع‌مان و محکوم بودن کارهایشان را اعلام کردیم؛ هیچ کس ابداً در این کشور نمی‌خواهد بگوید که ما از مواضع‌مان برگشتیم؛ آن راهی را که امام برای ما در انقلاب ترسیم کردند و مقام معظم رهبری ادامه می‌دهند، ما همان مسیر را ادامه می‌دهیم.
اما در مسئله هسته‌ای یا حفظ خون مسلمان‌ها که از نظر من بسیار مهم است ما اگر بتوانیم با حرف زدن و مذاکره کردن خون مسلمان‌ها را حفظ کنیم و جلوی آن را بگیریم و نگذاریم جنگ جدیدی شود، این وظیفه ماست؛ ما که نباید بخاطر حرفی بترسیم یا بهراسیم، ما باید به وظیفه‌مان عمل کنیم.
مواضع ما استوار است و سر مواضعمان ایستاده‌ایم. ما باید اهدافمان را دنبال کنیم؛ در مذاکرات مواضع امریکایی‌ها نسبت مواضع اروپایی‌ها انعطاف بیشتری دارد، حتی از مواضع برخی از کشورهای منطقه. ما نمی‌خواهیم بگوییم که موضع امریکا درست است؛ نه فقط من دارم مقایسه می‌کنم.
ما درباره مسئله افغانستان و عراق سال‌ها حرف زدیم و هدایت دهها مذاکره با بنده به عنوان رئیس شورای امنیت ملی آن زمان بوده است. ما که از مذاکره با کسی هراس نداریم. بعد از انتخابات، چند روز بعد از تحلیف، آقای اوباما رئیس‌جمهور امریکا نامه‌ای به من نوشت و ضمن تبریک و تجلیل از انتخابات مسائلی را مطرح کرد که چون علی‌الظاهر قرار نبود علنی شود، ما هم اعلام نکردیم. من یکی دو روز بعد نامه را پاسخ دادم و برای ایشان فرستادم و همه مواردی را که در آن نامه آمده بود، پاسخ دادم. این اولین قدم از طرف امریکایی‌ها بود و آنها نامه را نوشتند و تبریک گفتند، ما هم جواب دادیم. اروپایی‌ها هم همه تبریک و مطالبی گفتند، حالا من نمی‌خواهم این نامه‌ها را با هم مقایسه کنم.
قدم دوم وقتی من عازم نیویورک بودم دوشنبه صبح از [تهران] حرکت کردم تا آنجا رسیدیم. و غروب به آنجا رسیدیم. اینها از روز جمعه صبح اولین پیام را از طرق سیاسی برای ما فرستادند که آقای اوباما می‌خواهد با فلانی ملاقات کند. به من روز جمعه اطلاع دادند که یک چنین درخواستی از طرف امریکایی‌ها هست. من گفتم حالا بگذارید من آمدم آنجا بحث می‌کنیم، موضوع و خصوصیات آن چیست؟ البته در این وسط دو طرف با هم درباره مکان و محل ملاقات و نحوه خبری شدن و چیزهای مختلف در مورد تشریفات و برخی در مورد محتوایی آن گفتگو و مذاکره می‌کردند.
از روز جمعه تا روز دوشنبه آنها حدود ۵ بار تماس گرفتند و این درخواست را تکرار کردند و از ما جواب می‌خواستند. من وقتی وارد هتلی در نیویورک شدم، شاید ۵ دقیقه نگذشته بود که از کاخ سفید به افرادی از وزارت خارجه که آ‌نجا فعال بودند، زنگ زدند و گفتند ایشان که حالا رسیدند به ما جواب بدهید. ما بحث را با حضور وزیر امور خارجه و تیمی که همراه من بود بحث کردیم که چکار کنیم. در مجموع ما چارچوبی را مشخص کردیم که مذاکرات چه باشد و از کجا شروع شود و به کجا منتهی شود؟ مهمتر از مذاکرات وقتی که بیرون می‌آییم مصاحبه ما چه باشد؟ او و یا من چه بگوییم؟ این بحث‌ها چون حساس بود ما همه را روی کاغذ مکتوب کردیم و گفتم اینها را منتقل کنید و حتی تا نیمه شب این بحث‌ها ادامه داشت در نهایت امر، من تصمیم گرفتم که این ملاقات انجام نشود با اینکه جز یک مطلب، بقیه مطالبی که مورد نظر ما بود آنها پذیرفته بودند و آن یک مطلب هم البته دوستان ما می‌گفتند قابل حل و فصل است و من‌ حیث‌المجموع رد کردم تقریباً آخر شب، شب سه‌شنبه. چون این ملاقات بنا بود صبح سه‌شنبه انجام شود. بعد ما هم تا سازمان ملل وارد می‌شدیم همه خبرنگاران از همه طرف داد می‌زدند که ملاقات انجام می‌شود یا خیر؟ خلاصه سؤال‌شان این بود. یعنی این صدایDo you meet Obama? همه فضای سازمان ملل را گرفته بود و همه حرف این بود که آیا رییس جمهور ایران با رییس‌جمهور امریکا ملاقات می‌کند؟ بعد دو طرف بحث کردند که اگر ملاقات امکان پذیر نیست اینها همدیگر را یک جایی ببینند که در سازمان ملل رییس جمهور ایران و رییس جمهور امریکا هست مثلاً در حد سلام علیکی و دست دادنی. من خیلی در این کار خاصیتی نمی‌دیدم منتهی باید فوایدش برای ما مشخص شود که چکار می‌خواهیم بکنیم؟ این هم عملاً روز سه شنبه تمام شد و این کار هم صورت نگرفت چون هم من ملاقات‌های متعددی داشتم و هم آقای اوباما ملاقات‌های متعددی داشت. بالاخره این کار صورت نگرفت.
از غروب سه‌شنبه یک هجمه تبلیغاتی شدیدی در امریکا علیه اوباما شروع شد بر سر اینکه امریکا در این سفر تحقیر شده است و من چند شبکه را آخر شب خودم گوش کردم، دیدم بحث‌ها چیست. مثلاً تیترها این بود که روحانی دست رد به سینه اوباما زد. ایران، امریکا را تحقیر کرد، اوباما تحقیر شد، کاخ سفید تحقیر شد. من از این تبلیغات خوشحال نبودم، نه اینکه امریکا تحقیر شد یا نشد، چون بحث این است که ما یک هدف مهمی پیش رو داریم، ما باید مسئله هسته‌ای را عزت‌مندانه حل و فصل کنیم. در 1+5 همه شما می‌دانید کسی که بیش از همه تأثیر دارد امریکایی‌ها هستند. در این سفر وزرای خارجه قرار بود همدیگر را ببینند که البته این کار انجام شد. همچنین قرار بود در این سفر بتوانیم. برای اولین ملاقات کاری بین دو طرف برنامه‌ریزی کنیم که البته انجام شد. برای ما هدف مهم است. نه فقط در سیاست خارجی، بلکه در همه امور مهم ما باید الاهم و فی الاهم کنیم و بسیاری از موارد مهم را فدای اهم کنیم؛ این دستور عقل و شرع است. من نمی‌خواستم این کار بشود و لذا صبح فردا وقتی مسئولین رسانه‌ها با من ملاقات داشتند یک نفر از مسئولین رسانه‌ها به من گفت: فلانی تو چرا امریکا را در این سفر تحقیر کردی؟ من آنجا پاسخ دادم با اینکه off the record بود، گفتم: من قصد تحقیر نداشتم، من علی‌الاصول مشکلی ندارم که با امریکایی‌ها مذاکره کنم یا حرف بزنم، منتها زمان کم بود و ما باید خیلی چیزها را هماهنگ می‌کردیم و وقتی من این پاسخ را دادم، گفتم این قسمت را شما می‌توانید پخش کنید که خیلی برایشان مهم بود و گفتند ما می‌‌توانیم؟که همان لحظه عده‌ای رفتند و شروع کردند به پخش کردن که ایران گفته که این تعبیر درست نیست، ما قصد تحقیر نداریم.
ببینید، سروران عزیز! ما در مسئله مهمی که در سیاست خارجی پیش رو داریم از دو حال خارج نیست، یا موفق می‌شویم یا شکست می‌خوریم. به نظر بنده با همه علائم و قرائن ان‌شاءالله به حول و قوه الهی ما پیروز می‌شویم. اگر پیروز می‌شویم، باید راه را برای این پیروزی تسهیل کنیم، راه را آماده کنیم و موانع را برداریم. اگر خدای ناکرده شکست بخوریم که این احتمال به نظر بنده بسیار ضعیف است، ما می‌توانیم حجت کافی برای دنیا و مردم خودمان داشته باشیم. ما با کسی لجبازی نکردیم و در مسیر راه مذاکره کسی را تحقیر نکردیم، ما به کسی فحش ندادیم، ما اهانت نکردیم، ما با منطق حرکت کردیم.از من پرسیدند آقا شما به غرب و امریکا خوش‌بین هستی؟ من به عنایت حق خوش‌بینم، من به حمایت مردم خوش‌بینم، من به تدبیر رهبری خوش‌بینم، اما غرب! من خوش‌بینم یا بدبین؟ ما داریم با طرف‌مان وارد یک مذاکره مهم می‌شویم، ما می‌خواهیم احقاق حقوق بیشتری از ملت ایران بکنیم، ما می‌خواهیم معضلات را برداریم، ما می‌خواهیم تحریم ناحق و ظالمانه و غیرانسانی را برداریم، آن هدف برای ما مهم است.
روز پایانی که می‌خواستم از نیویورک برگردم که در واقع آنجا جمعه ظهر بود این دو طرف با هم مرتب مذاکره می‌کردند که حالا چی شد؟ حالا چی کار کنیم؟ من نماز ظهر و عصر را که خواندم، گفتند بحث این شده که حالا که نیم ساعتی فرصت دارید، از کاخ سفید به شما زنگی بزنند و به شما سفر به خیر بگویند. همه دوستان بر این مسئله اصرار کردند اتفاق نظر داشتند که اگر شما می‌گویید آن تحقیر نباید بشود و فضای امریکا باید تعدیل بشود، دشمنان نتوانند سؤاستفاده کنند، حتی گفتند آقای نتانیاهو دارد به امریکا می‌رسد و فردا می‌آید و بهانه می‌شود و اصرار کردیم و گفتیم وقت ما که تمام شده و باید حرکت کنیم، در همین حین موبایل سفیر ما زنگ خورد و کاخ سفید پشت خط بود. در این مکالمه تلفنی کوتاه که من فکر می‌کنم یک ربع یا ۲۰ دقیقه شاید طول کشید، اساس بحث ما در این مکالمه تلفنی بحث هسته‌ای بود. من به ایشان گفتم که همه اختیار در مذاکرة هسته‌ای را به وزیر امور خارجه دادیم و شما همه اختیار را به وزیر خارجه‌تان بدهید و بگویید که این کار باید در یک زمان کوتاه تمام شود. ایشان گفت: همین طور هست و من به وزیر خارجه دستور دادم که با خلاقیت در این کار حرکت کند، کار جلو برود و ما هم آن را قبول داریم که باید در یک زمان کوتاهی حل و فصل شود. بعد من گفتم ما در مسئله هسته‌ای به دلیل نه به خاطر حرف این و ‌آن به خاطر اینکه ما دنبال سلاح نبودیم و نیستیم، اصلاً به دلایل موازین اخلاقی و شرعی‌مان، ایشان هم گفت بله، فتوای رهبر معظم انقلاب هم همین بوده است. به هر حال گفت supreme leader شما هم همین فتوا را داده و از همین کلمه فتوا هم استفاده کرد. شما هم در سخنرانی‌ها محکم گفتید که دنبال سلاح هسته‌ای نیستید و حالا یک عده‌ای شک و شبهه دارند این را باید یک جوری رفع کنیم. گفتم ما که مشکلی برای مذاکره نداریم، منتهی این مذاکره باید سریع‌تر انجام شود. بعد ایشان گفت که ما مسائل فراوانی در منطقه و جهان داریم که امنیت ملی ایران و امریکا می‌تواند مدنظر باشد، منافع مشترک دو کشور و ما آن مسائل را دنبال کنیم. من گفتم اصل اینکه ما مسائل فراوانی داریم بله، مسائل فراوانی داریم، اما اول باید مسئله هسته‌ای حل و فصل شود که ایشان پذیرفت. در این ۳۵ سال بین ما مسائل عجیب و غریبی اتفاق افتاده و این چیزی نیست که در زمان کوتاه بتوان حل کرد و گفت بله، این مسائل یک شبه حل نمی‌شود اما الان زمانی است که می‌توانیم مسائل فی ما بین را حل و فصل کنیم.
در مجموع من فکر می‌کنم این مکالمه تلفنی یک مقدار شرایط را تسهیل کرد. ما فکر می‌کنیم با یک مکالمه تلفنی طرف باید بیاید اشهد ان لا اله الاالله هم بگوید، حالا به هر حال بحث این است که یک مقدار فضا تلطیف شود و راه باز شود تا ما بتوانیم در مذاکره پیشرفت بیشتری داشته باشیم و بتوانیم به مقصد برسیم.
خیلی طولانی شد از تصدیع شما مهمانان عزیز عذر می‌خواهم، البته خیلی مباحث بین مجلس و دولت است که برخی را آقای دکتر لاریجانی مطرح کردند و برخی در آینده می‌تواند مطرح شود. انشاءالله امیدوارم همه ما در این راه ثابت قدم حرکت کنیم و دست به دست هم بدهیم و این کار، کار دولت نیست، کار نظام و کار هر دوی ماست. با کمال عذرخواهی.

والسلام علیکم و رحمةالله و برکاته

91660
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.