غذا عنصر تاثیرگذار در معادلات بین المللی

دیمیتری پاتروشف، وزیر کشاورزی روسیه در مجمع بین‌المللی اقتصادی سن‌پترزبورگ به مطلبی مهم و تأثیرگذار در عرصه تحولات بین المللی اشاره کرده است. وی در حاشیه این مجمع بیان کرده «روسیه محصولات کشاورزی خود را تنها به کشورهای دوست صادر خواهد کرد». این اظهارات در حالی گفته می شود که قیمت کالاهای اساسی در بازارهای جهانی همچنان روند صعودی دارد و از افزایش ماه‌های اخیر خود عقب نشینی نکرده است.
گزارش‌های سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد هم از افزایش روند شاخص قیمت‌ها خبر می‌دهد. فائو پیشتر اعلام کرده بود در ماه مارس میلادی شاخص قیمت مواد غذایی این سازمان رکوردی تاریخی را ثبت کرده است و به بیشترین میزان خود در طول تاریخ رسیده است.
تصویر غذا عنصر تاثیرگذار در معادلات بین المللی

درگیری نظامی میان اوکراین و روسیه که هر دو تامین کننده 30 درصد غلات جهان هستند، در ماه­های اخیر به مشکلات کمبود مواد غذایی و رشد قیمت‌ها دامن زده است، به گونه­ای که این روزها صحبت از «جنگ جهانی غذا» بیش از هر زمان دیگری مطرح می­شود. در همین رابطه ایالات متحده آمریکا هفته گذشته نشست اضطراری درباره بحران امنیت غذایی با حضور وزیر امور خارجه این کشور و مسئولان کشاورزی و بخش خصوصی این کشور برگزار کرده است.

در چنین شرایطی و با توجه به سهم قابل توجه روسیه از بازار جهانی محصولات کشاورزی، اظهارات وزیر کشاورزی این کشور، در عرصه مناسبات بین ­الملل حائز اهمیت فراوان است به خصوص با توجه به این نکته که پیش ­بینی می ­شود برداشت غلات این کشور در سال جاری به 130 میلیون تن برسد. بدین­ترتیب با توجه به ابعاد بحران جهانی غذا در حال حاضر که هشدار چندباره­ سازمان ملل متحد را نیز در پی داشته و این سازمان در گزارش اخیر خود وضعیت فعلی تامین مواد غذایی و قیمت‌ها را «فاجعه غذایی در آینده» خوانده است، روسیه بازیگر تاثیرگذار و پرقدرتی در عرصه­ بین ­الملل در ماه­ های پیش­روی خواهد بود.

در سوی دیگر، در ایالات متحده آمریکا به عنوان یکی دیگر از تولیدکنندگان عمده محصولات کشاورزی، چشم­انداز تولید کشاورزی چندان امیدبخش نیست. علاوه بر بحران خشک­سالی­ که برخی ایالت ­های این کشور با آن دست و پنجه نرم می ­کنند، افزایش قیمت سوخت نیز مشکلات فراوانی را برای بخش کشاورزی آمریکا ایجاد کرده است.

کشاورزان آمریکایی این روزها با افزایش قیمت سوخت دست و پنجه نرم می ­کنند، به نحوی که برآورد می­ شود هزینه­ های کشت آنها دو برابر شده است. در همین رابطه سخنگوی بخش کشاورزی این کشور در اظهاراتی بر این مطلب صحه گذاشته است: «گازوئیل در بخش کشاورزی بسیار مهم است وقتی زمین باید کشت شود، تصور کنید که چه میزان تراکتور باید روی زمین شب و روز کار می‌کنند، قبلاٌ هزینه سوخت برای یک روز کار 300 تا 400 دلار می­شد الان به یک‌هزار دلار رسیده است».

افزایش قیمت سوخت، اروپا را نیز دچار مشکل کرده است. برای مثال در روزهای گذشته افزایش قیمت انرژی باعث تعطیلی کارخانه «اینس» یکی از بزرگترین کارخانه­ های کود شیمیایی در انگلیس شده و نگرانی­ ها در مورد عرضه مواد غذایی در این کشور را افزایش داده است.

در مجموع شرایط بازار جهانی غذا به گونه­ ای شده است که اوکراین نیز، «غذا» را برگ برنده در تقویت بنیه­ نظامی خود می­بیند. این کشور اعلام کرده در صورتی با از سرگیری صادرات محصولات کشاورزی خود از طریق دریا موافقت خواهد کرد که سلاح دریافت کند. در چنین شرایطی و با توجه به اینکه بخشی از امنیت غذایی کشورمان از طریق واردات تامین می ­شود لازم است سیاست­گذاری بخش امنیت غذایی جمهوری اسلامی ایران سمت و سویی متناظر با تحولات کنونی عرصه­ بین ­الملل بگیرد.

شتاب گرفتن دیپلماسی کشاورزی با کشورهای دوست از یک طرف به منظور اطمینان از تداوم کارکرد بازارهای وارداتی غذا، و از طرف دیگر تجدیدنظر در سیاست­گذاری­ های کلان تولید کشاورزی در داخل همانند تشکیل ستاد امنیت غذایی در کشور و اتخاذ تصمیمات فوری در این ستاد با توجه به شرایط بحرانی غذا در جامعه جهانی می­ تواند در تقویت امنیت غذایی ایرانیان موثر واقع شود.

امروز بسیاری از کشورها الگوی کشت خود را مطابق با شرایط جدید جامعه جهانی تغییر داده­ اند، برای مثال وزارت کشاورزی و شیلات ژاپن اعلام کرده که کشاورزان این کشور تولید برنج را کاهش داده و به سمت کشت گندم و سویا رفته‌اند. در ایران نیز می­ توان الگوی کشت در شرایط اضطرار را پیاده­ سازی کرد.

نویسنده: محمد امامی

* انتشار این مطلب لزوما به معنای تایید محتوا توسط مرکز بررسی‌های استراتژیک نیست و صرفاً به‌منظور بهره‌برداری نخبگانی منتشر شده است.

136223
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.