مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری منتشر کرد:

جنگ سرد در جهان اسلام: ایران، عربستان و جدال برای هژمونی در خاورمیانه

کتاب «جنگ سرد در جهان اسلام: ایران، عربستان و جدال برای هژمونی در خاورمیانه» توسط دیلیپ هیرو روزنامه‌نگار و مورخ نگاشته شده است. وی کوشیده است در این پژوهش روابط و اختلافات ایران و عربستان را در زمینه‌ای تاریخی جست‌وجو کند. لذا تحلیل خود را از آنچه جنگ سرد ایران و عربستان نامیده، بر بستری از توصیفات تاریخی بنا کرده است.
تصویر جنگ سرد در جهان اسلام: ایران، عربستان و جدال برای هژمونی در خاورمیانه

در مقدمه این کتاب آمده است:

کتابی که در پیش رو دارید با عنوان : جنگ سرد در جهان اسلام: ایران،عربستان و جدال برای هژمونی در خاورمیانه توسط دیلیپ هیرو روزنامه نگار و مورخ نگاشته شده است. هیرو در شبه قاره هند متولد شد و در هند ، انگلیس و ایالات متحده تحصیل کرد و در آنجا مدرک کارشناسی ارشد را در انستیتوی پلی تکنیک ویرجینیا و دانشگاه ایالتی دریافت کرد . هیرو در اواسط دهه 1960 در لندن اقامت گزید و در آنجا به عنوان نویسنده ، روزنامه نگار و مفسر تمام وقت فعالیت کرد. وی در دهه های هشتاد و نود میلادی کتابهایی درباره انقلاب اسلامی و جنگ ایران و عراق نیز نوشته است و بارها به ایران سفر کرده و در جبهههای جنگ نیز حاضر شده است. یکی از آثار او کتاب ارزشمند و پربار «طولانیترین جنگ، رویارویی ایران و عراق» است. این کتاب به رغم کاستیهایی که دارد، از جمله تالیفاتی است که می کوشد تا این حادثه مهم را مورد وارسی قرار دهد و ابعادی از آن را روشن و گویا سازد. نکته حائز اهمیت آن است که نگارنده با اتکا به اسناد و مدارک مورد استفاده، حقانیت ایران را در جنگ (از شروع تا پایان، به تصریح و تلویح) پذیرفته و آن را به رسمیت شناخته است. اهمیت این موضوع به این دلیل است که چنین قضاوتی، حاصل یک بررسی علمی و آکادمیک است.

کتاب دیگر او «ایران در حکومت روحانیون» است که در سال 1386 مرکز بازشناسی اسلام و ایران آن را به چاپ رسانده است. نقطه تمرکز این بررسی عمدتاً رویدادهای قبل و بعد از انقلاب اسلامی در سال 1357 میباشد. وی با نگاهی گذرا به سلسلههای صفویه، قاجاریه و پهلوی و نشاندادن تقابل دولت با روحانیت با رویکردی تاریخی به حوادث 15 خرداد 1342 تا پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 پرداخته است.

در پژوهش اخیر او کوشیده است روابط و اختلافات ایران و عربستان را در زمینهای تاریخی جستجو کند. لذا تحلیل خود را از آنچه که جنگ سرد ایران و عربستان نامیده، بر بستری از توصیفات تاریخی بنا کرده است. او دو کشور را از حیث سابقه تاریخی و قدمت و گستره تمدنی، موقعیت ژئوپلیتیک، دیرپایی و غنای فرهنگی مقایسه کرده و با آشکارسازی اختلافات و اشتراکات دو طرف در حوزههای مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی، کوشیده است در یک چارچوب کلی، فراز و فرود چالش این دو قدرت برای کسب هژمونی در خاورمیانه را تبیین کند. نقش قدرتهای جهانی از جمله آمریکا و انگلیس، تحولات صنعت و بازار نفت، رویدادهای تاریخی همچون وقایع فلسطین، انقلاب اسلامی ایران، جنگ ایران و عراق، حمله عراق به کویت، حمله و تصرف عراق توسط آمریکا و تحولات بعدی در این کشور، بیداری اسلامی و پیامدهای آن خصوصا در سوریه، بحرین، یمن و همچنین پذیرش برجام، سلطنت سلمان بن عبدالعزیز و ولایتعهدی محمد بن سلمان در عربستان سعودی نیز از جمله سایر بسترهایی هستند که به تحلیلهای این پژوهش شکل دادهاند.

هیرو گرچه در ذکر جزئیات وقایع تاریخی به دلیل عدم آشنایی با زبان های عربی و فارسی و در نتیجه عدم بهره گیری از منابع اصلی از دقت بالایی برخوردار نیست و در برخی موارد در ذکر رویدادها دچار لغزشهایی میشود؛ اما در مجموع نگاه کلان او که ناشی از توجه و درگیری چند دههای او در مسائل خاورمیانه است این کاستی را جبران میکند. او در نهایت تصویری به خوانندگان ارائه میکند که برغم برخی ابهامها، به خوبی خطوط اصلی موضوع را آشکار میسازد. بنابراین، گرچه در آثارش از چارچوب و روشهای علمی بهره میگیرد؛ اما این گرایشهای ژورنالیستی اوست که صبغه نهایی آثارش را مشخص مینماید.

اما یکی از مهمترین ویژگیهای آتار هیرو دارا بودن نگاه مستقل و فارغ از کلیشههای معمول در جهان غرب است. این بینش و ارزیابی بیطرفانه، آثار او را متمایز میسازد . بدیهی است با این نگرش نباید توقع داشته باشیم آنچه که او نگاشته است با دیدگاههای ما (ناشر) لزوماً در تطابق کامل باشد؛ لذا ترجمه این اثر به معنای تایید همه مطالب و نتیجهگیریهای آن نبوده، بلکه گامی برای آشنایی بیشتر مخاطبان با موضوعی پر اهمیت است که امیدواریم مورد بهرهبرداری قرار گیرد.

136009
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.