ضرورت بین المللی شدن آموزش عالی (با تاکید بر آموزش مهندسی)

جهانی شدن اشاره به روندهای جاری و آتی در عرصه‌های اقتصادی، آکادمیک و ... دارد که در دنیای امروز قابل مشاهده‌اند. در حالیکه بین‌المللی شدن عبارتست از سیاستها و اقداماتی که نهادها، نظامهای آکادمیک و حتی افراد دنبال می کنند تا بتوانند در فرآیند جهانی شدن حضور داشته باشند.
تصویر ضرورت بین المللی شدن آموزش عالی (با تاکید بر آموزش مهندسی)
  • اولین نکته‌ای که در خصوص مفهوم بین‌المللی شدن باید مطرح نمود، تفاوتی است که با مفهوم جهانی شدن دارد. این دو مفهوم به هم مرتبط هستند ولی معنای یکسانی ندارند. جهانی شدن اشاره به روندهای جاری و آتی در عرصه‌های اقتصادی، آکادمیک و ... دارد که در دنیای امروز قابل مشاهده‌اند. در حالیکه بین‌المللی شدن عبارتست از سیاستها و اقداماتی که نهادها، نظامهای آکادمیک و حتی افراد دنبال می کنند تا بتوانند در فرآیند جهانی شدن حضور داشته باشند. بدین ترتیب، بین‌المللی شدن آموزش عالی نیز شامل اقداماتی است که توسط دانشگاهها و موسسات آموزشی و پژوهشی در دستور کار قرار می­گیرد و با هدف تلفیق رویکردهای مختلف جهانی و فرهنگی در کارکردهای آموزشی، پژوهشی و خدماتی دانشگاهها و نهادهای آموزش عالی تعریف می شود. به عبارتی دیگر جهانی شدن اجتناب ناپذیر است ولی بین‌المللی شدن در گرو انتخاب و خواست هر کشور است.
  • انگیزه دانشگاهها از بین‌المللی شدن می­تواند سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و یا آکادمیک باشد:

1. مباحث سیاسی نظیر سیاست خارجی کشورها، ایجاد امنیت ملی، صلح و گفتگو و ارتفای هویت ملی از جمله مسائلی بودند که در دهه های اخیر نقش قابل توجهی در بین‌المللی شدن نظام آموزش عالی بسیاری از کشورها ایفا نموده اند.

2. انگیزه های اقتصادی از جمله رشد و رقابت پذیری، تأمین تقاضای آکادمیک، ورود به بازار نیروی کار، انگیزه های مالی و ... هستند.

3. در حوزه مسائل اجتماعی و فرهنگی می توان به نقش دانشگاهها در ایجاد گفتمان مشترک میان فرهنگهای مختلف و تربیت افراد با شایستگی هایی در ترازهای جهانی اشاره نمود.

4. انگیزه های آکادمیک نیز شامل توجه به ابعاد بین‌المللی و بین فرهنگی در فعالیتهای پژوهشی و آموزشی و بالا بردن اعتبار/ رتبه نهادهای آموزش عالی است که با بهبود کیفیت و استانداردهای آموزشی حاصل می‌شود.

  • به منظور بین‌المللی شدن دانشگاهها و نظام آموزش عالی، برخی اقدامات نظیر برنامه‌های همکاری بین مرزی، جذب دانشجویان بین‌المللی، برگزاری دوره های آموزشی و اعطای مدارک به زبان انگلیسی در دستور کار کشورها قرار گرفته است. علاوه بر این موارد، موضوعاتی نیز از قبیل بین‌المللی کردن فرآیندهای آموزشی و یادگیری نیز مورد توجه قرار گرفته است. در مجموع می‌توان گفت که بین‌المللی شدن به شاخصی برای سنجش کیفیت آموزش عالی در کشورها بدل گشته است.

  • حرکت به سوی بین‌المللی شدن آموزش عالی مستلزم درک و پذیرش مجموعه ای از پیش نیازهای فکری و ذهنی می‌باشد. برای نمونه پذیرش این واقعیت که می‌بایست میان فرهنگهای مختلف یک گفتمان مشترک ایجاد گردد و این گفتمان جز با احترام متقابل بین فرهنگها شکل نخواهد گرفت. شکل گیری چنین گفتمانی همچنین نیازمند در پیش گرفتن رویکردی انعطاف پذیر برای مواجهه با چالشها و مسائل پیش رو خواهد بود.
  • از دیگر پیش نیازها، می توان به زیرساختهای موردنیاز برای بین‌المللی شدن آموزش عالی اشاره نمود. برای مثال، ارتفای سطح زبان انگلیسی میان اعضای هیأت علمی و دانشجویان یکی از این موارد است. چرا که مهارتِ تعاملاتِ نوشتاری و گفتاری به زبان انگلیسی نقش کلیدی در برگزاری و موفقیت دوره های بین‌المللی و برنامه‌های تبادل دانشجو ایفا می کند. از سوی دیگر، با توجه به آنکه بخش قابل توجه منابع آکادمیک دنیا به زبان انگلیسی موجود است (حدود 28 درصد)، ارتفای سطح زبان دانشجویان و اعضاء هیات علمی منجر به تسهیل دسترسی آنها به دانش روز دنیا و به تبع آن تسریع در پیشرفت علمی نظام آموزش عالی در کشور خواهد گردید.
  • از دیگر ابزارهای موجود برای بین‌المللی شدن نظامهای آموزش عالی، می توان به برنامه‌های تبادل دانشجو، اعضای هیأت علمی و پژوهشگر اشاره نمود. یکی از الزامات موفقیت و اف